Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

in eccleſiā. ſufficiebat tn̄ ꝯfiteri deo: ꝗa nondū fuit p̄ceptūde ꝯfeſſione vocali. cōgrue qꝛ nōdū erāt artādi verecūdiecōfeſſionis hꝰ. qꝛ vt vult hug. ꝑuuli erant adhuc difficilius ad difficiliora ꝓmouēdi. Pre. nec tūc debuit remedium inſtitui recōciliari debuit. debebant em̄ tūc q̄reredictamē nat̉e interiori ꝯſilio dei ſic̄ vult hug. pꝰ inualeſcēte ꝯcupīa debebāt reſtitui quedā remedia. ſic̄ ſacrificia et alia determīant̉ in lege. pꝰ veniēte tꝑis plenitudīe v̓tute ſacr̄oꝝ efficaciori exn̄te in v̓tute paſſiōis ipſiꝰ mediatoris dei hoīs: debuit ſuꝑaddi ꝯſtitutio clauiū: eaꝝpt̄as ꝯferri mediatori puro hoī ꝙͣtuꝫ ad ſacr̄m pnīe. vt ſicmemoꝝ ꝑaliticū mediāte viuo viuificaret̉ ī corꝑe: inferiꝰ ſuꝑius capiti deo vniret̉. Ad alid̓ qd̓ obr̄. humilis recognitō pct̄i ſine excuſatōne reꝗrebat̉ in lege nat̉e⁊cͣ. dd̓m ꝯfeſſio erigebat̉ a dn̄o ab adā fuit ſacr̄mſꝫ canonica. qꝛ exigebat̉ a iudice punitō ſiue ꝯdēnatō reo vt euidētia facti freq̄nter on̄dit. Un̄ dn̄s fuit ibi qͣſi iudex terrenꝰ dānat reos qͣſi eccl̓iaſticos vitā reẜuat.vt dr̄ ſr̄ illd̓. pͣs. Cōfitebimur tibi deꝰ ꝯfitebimur. Pct̄iꝯfeſſio facta vl̓ ſemel terreno iudici mortē inducit: ſꝫ d̓o facta freq̄ns cōfeſſio vitā parit. huīlis at̄ recognitō pct̄i ſineexcuſatiōe eſt ſolūmo circūſtantia cōfeſſiōis ſacr̄alis. ſꝫcanonice: maxīe ẜm regulat̉ lege dei ſcripta in ꝯſcīaqꝛ ſuꝑbe excuſabat ſe adā refundēs crimē ſuū in iudicē falſo redarguitur. Ad aliud qd̓ obijcit̉. lex ꝯſcīe dictat pct̄m eſſe ſuꝑbe excuſandū. igit̉ dictat huīliterfitendū. Dd̓m ſeꝗtur. pct̄m em̄ ſuꝑbe excuſari ſemimalū eſt: ꝓpter lex ꝯſcīe ſꝑ dictat ꝯͣriū. ſꝫ pct̄m huīlitecōfiteri ſꝑ eſt bonū: ſꝫ ſolū in cōfeſſione. Un̄ qꝛ alteꝝ ſꝑeſt malū alteꝝ ſꝑ bonū niſi ſuppoſitōe: lꝫ ꝯſcīa dictetvnū: non ſeꝗtur dictet aliud. Pre. ſuppoſito ſeqͣtur ex qd̓ ſeꝗtur. lex ꝯſcīe dictet cōfeſſionē ſacr̄aleꝫ ſꝑ deberefieri: tn̄ dictat quācūqꝫ cōfeſſionē debe̓ fieri: ſꝫ illā quāinſtituit lex dīna. Un̄ illa dictat eſſe ſuꝑbe recuſandaꝫſꝫ huīliter ꝯfitendā. vn̄ qꝛ currēte lege nat̉e fuit inſtituta a deo cōfeſſio vocalis. ſꝫ illa ſolūmō eſt mētalis: illaꝫdictauit nat̉a debe̓ ſuꝑbe excuſari: ſꝫ huīliter confiteri. Ad aliud qd̓ obr̄. dn̄s exigebat a Cayn cōfeſſionē vocalē ⁊cͣ. dd̓m exigebat cōfeſſionē canonicā ſacr̄alem. Rn̄. ad illud qd̓ obr̄. peccat ⁊cͣ. dd̓m v̓bopoſito magis expͥmit̉ cōgruentia punitōnis ꝙͣ ncc̄itas. qn̄em̄ ad pct̄m oris ſil̓r oꝑis ſufficit punitio cordis. tātapoſſet cōtritio pct̄i cuiuſcūqꝫ ſiue oꝑis ſiue oris: ſuffceret ad deletōꝫ culpe pene. Pre. aucͣtas illa nihil faciſad ꝓpoſitū. qꝛ intēto aucͣtis ē materialia ſiue inſtrum̄tapct̄i erāt mala ſiue inſtrumēta tormenti ſiue pene. vt ſicutppl̓s peccauit colēs hoſtias: ſil̓r punitꝰ fuit in vltōem pct̄ia beſtijs. aūt loꝗtur de punitōe ſatiſfactoria. Ad illd̓qd̓ obr̄. eꝗtas iuſticie reꝗrit que peccat ⁊cͣ. Dd̓m aliter ē de punitōe ſatiſfactoria illa eſt in vindictailla aūt eſt in vltōeꝫ illata infligit̉ vel ẜm rigorē iuſtīe vl̓ẜm eꝗtatē vt erat in punitōe ydolatrie illata a beſtijs: illa eſt iniūcta in ſatiſfactōeꝫ dat̉ ẜm diſpēſatōeꝫ iuſticie.pter qd̓ oꝑtet eadē puīat̉ ꝯmiſſū ē pct̄m. Adqd̓ dic Ioh̓es. Os aureū ſic̄ tribꝰ mōis deuꝫ offendim⁊cͣ. dd̓m dr̄. qꝛ tria ſatiſfactoria rn̄deāt ꝓprie tribꝰmōis pct̄i .ſ. ꝯtritio pct̄o cordis: cōfeſſio pct̄o oris: ſatiſfactio pct̄o oꝑis: ſꝫ qꝛ modis peccādi coībꝰ rn̄dēt modi cōesſatiſfaciendi indiſtincte .ſ. ita ſingulis modis pct̄i rn̄deant oēs modi ſatiſfactorij. in ꝑfecta pnīa ē in legefecta .i. gr̄e: quod ſonat v̓ba eiꝰ cum dic in ꝑfecta pnīa Rn̄. ad qd̓ obr̄. lex nat̉e dictat hoīeꝫ reſurgentē p̄tꝰlapſuꝫ debe̓ ordinari ꝙͣtū ad actū cordis oris oꝑis ⁊cͣ.Dd̓m veꝝ ē. lex nat̉e dictat hoīem debē̓ eſſe ordinatū in ſtatu ꝙͣtū ad actū cordis oris oꝑis. dictat hoīemdebē eſſe ordinatū in affectōibꝰ cogitatōibꝰ in ẜmonibꝰ in oꝑibꝰ: ſꝫ ex ſeꝗtur dictet qd̓ ordinet̉ ꝙͣtū adactū oris ꝯfeſſionē vocalē. hec em̄ ordinatō ē potiꝰ ex legepoſitiua ꝙͣ ex lege nat̉ali: vn̄ peccat ẜm ꝯſequens. Adqd̓ obijcit̉. faciliꝰ eſt cōfiteri v̓bo ꝙͣ cōteri ⁊cͣ. Dicenduꝫ licet conteri inꝙͣtum dic actū informatū gratia eſt ho-mini difficiliꝰ: qꝛ nullo illi poſſibiliꝰ inꝙͣtum hmōi ꝙͣꝯfiteri: nihilominꝰ qꝛ nulli faciēti qd̓ in ſe ē deeſt gr̄a dei.ex alia ꝑte actꝰ cōfeſſionis difficultatē magnā importatpter verecūdiā annexā. faciliꝰ ē neophite qͣles erāt exn̄tesin lege nat̉e conteri ꝙͣ ꝯfiteri. Ad aliud qd̓ obr̄. facilius eſt ſatiſface̓ verbo ꝙͣ facto. dd̓m licet ſatiſfacere factovt ꝓpria dando vel offerēda ſimpl̓r eſſet difficiliꝰ ꝙͣ ſatiſfacere v̓bo quocūqꝫ: nihilominꝰ ſatiſface̓ facto hmōi inꝙͣtuꝫerat inſtitutū a deo ſatiſfacē̓ verbo: faciliꝰ erat ꝙͣ illd̓ aūt in lege nat̉e obtulerūt decimas pct̄is hoc erat īſtinctu diuini ꝯſilij. Un̄ hug. vn̄ rerū ſuaꝝ decimā potius ꝙͣ nonā vel octauā vel aliā quācūqꝫ ꝑtem offerendaneſſe ſcire potuiſſet. niſi a deo doctꝰ fuiſſet. aūt oblatō decimaꝝ fiebat pct̄is ſupͣdictuꝫ eſt. Ad qd̓ obr̄ de verboIob. dd̓m loꝗtur ibi de abſconſione cordis eſt qn̄ recognoſcat pct̄m ſuū nec de illo penitet. tūc em̄ dr̄ abſcondere: qꝛ ꝯfitet̉ deo. Ad aliud qd̓ obr̄. nihil pōtabſcondi deo. dd̓m deꝰ qn̄qꝫ eſt vltor malicie de iuſticiaqn̄qꝫ indultor de miſcd̓ia. pie em̄ ꝯfitentibꝰ indulget. ſuꝑbis cōfitentibꝰ indulget ſed eos damnat. Un̄ ſuꝑilud pͣs. Letent̉ et exultent gentes habet̉. confeſſis xp̄c eſtaduocatus indultor: iudex non vltor. bonus eſt cuiꝯfeſſio fit. confeſſos liberat et ſuꝑbos damnat. poteſ eſſe quidā abſcondūt pct̄a ſua deo .ſ. miſericordi: ſuꝑbi manētes ī ꝯtemptu dei. quidā v̓o iuſto deo ſiue iuſticiedei .ſ. humiliter ꝯfitent̉. loꝗtur abſconſione facta d̓omiſericordi. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝯfeſſio eſt opꝰ v̓tutis⁊cͣ. dd̓m eſt opꝰ v̓tutis ſꝫ ſimpl̓r neqꝫ ẜm ſe: ſꝫ inꝙͣtuꝫinſtitutū eſt a deo vt fiat ad recōciliandū deo. nat̉a em̄dictat pct̄a occulta dimittant̉ homī. neqꝫ virtꝰ hoc orelicit ſimpl̓r: ſed nat̉a dictat et v̓tus imperat ſic ꝯfiteat̉exquo inſtitutum eſt a dn̄o ſic debē confiteri. vt fiat hoīmrecōciliatio deo. Si querat̉ cuiꝰ v̓tutis. pōt dici iuſticie ſiue obedientie. Si autē querat̉. ſi aliqͣ ſit confeſſiovocalis de dictamīe nat̉e. dd̓m dupl̓r ſunt aliqͣ de dictamine nat̉e .ſ. ſpāliter et ſimpl̓r: vt ſunt p̄ceptaᵇ decalogi vthonorare ꝑentes alia hmōi. Et in generali ſicut p̄ceptadiſcipline. dictat nat̉a ſimpl̓r: ſꝫ inꝙͣtum ſunt data adn̄o. qꝛ dictat in om̄ibꝰ eſt obediendū. nat̉a v̓o dictabat ſimpl̓r et ſpāliter eſſe comedendū de ligno ſcientieſed qꝛ hoc fuit p̄ceptū a dn̄o. dd̓m vocaliter ꝯfiteri hodictat natura niſi in generali .ſ. dictādo oībusmodis debet recōciliari deo quibꝰ ip̄e ſtatuit. eſt vocalis confeſſio aliquo de dictamine nature. ſed ratione qua eſt talis: ſꝫ potiꝰ qua eſt a deo inſtituta.Ꝙͣtum ad ſecundū .§. ij.ueritur. vtrū confeſſio vocalis erat neceſſaria in lege moyſi. ſic: videt̉. Nūeri. v. Uir ſiue mulier cuꝫ fecerint exom̄ibꝰ pct̄is que ſolent hominibꝰ accidere. et negligentiam tranſgreſſi fuerint mandatū dn̄i atqꝫ deliquerūt: confitebunt̉ pct̄m ſuū. reddent ip̄m caput: ꝗntamqꝫ ꝑtem deſuꝑ ei in quē peccauerūt. ecce de p̄cepto legis tenebant̉confiteri furtū: qꝛ reſtituebat̉ additōne ꝗnte ip̄i capitali. Iteꝫ dic ibi glo. hoc capl̓o amouemur vt ſi ꝗd negligentiā delinꝗmus: cōfeſſionē et pnīaꝫ diluamꝰ et damnūreſtituamus. Item ꝓuerb̓ .xxviij. Qui abſcondit ſceleraſua dirigetur: aūt confeſſus fuerit reliquerit ea: miſericordiā conſequet̉. Item yſa. xliij. Narra ſi ꝗd habesvt iuſtificeris. Et alia littera dicit. Dic tu iniꝗtātes tuasvt iuſtificeris: in veteri lege confeſſio erat in precepto. Item ꝓuerbi. xxvij. Diligenter agnoſce vultum pecoristui. hoc erat p̄ceptum tꝑe legis. et loꝗtur ibi de vultu intiriori .i. ꝯſcientia. igit̉ tenebat̉ tūc p̄latus cognoſcere cōſcientiā. ſed hoc poterat niſi eſſet ſibi reuelata. Hmōi autem reuelatōnes fiūt in ꝯfeſſione. igit̉ ⁊cͣ. Item ꝓuerbixij. Nouit iuſtas animas iumentoꝝ ſuoꝝ .i. prelatus animas ſubditoꝝ ſuoꝝ. hoc dictum fuit temꝑis legis. igitutūc tenebat̉ prelatus cognoſcere animas ꝯſcīas ſubdito ſuoꝝ: et ita vt prius. Iteꝫ Eccͣi. iiij. Preſbitero humilia aīam tuā. hec aūt humiliatio videt̉ fieri ꝯfeſſionem.