Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio Item idem videt̉ rōnes. hmōi glocatō dei moralioeſt. ſꝫ cōfiteri pct̄a ſua ſacerdoti ē glorificare deū Ioſue. v.ij. Filij da gl̓am dn̄o deo iſrael cōfitere aindica mihiad feceris ne abſcondas: ꝯfeſſio pct̄i fit hoībꝰ moralisē. ſꝫ moralia īmobilia ꝑpetua ſūt in veteri ꝙͣ ī lege noua: ⁊cͣ. Item huīliatio pis ꝯgruebat tꝑe legis ſcripte pct̄ori. iudices eccl̓iaſtici hēbant executōneꝫiudicialiū legis: ꝙͣ tꝑe legis gr̄e hēbant qd̓ ſignifica eſt Math̓. xxvj. vbi dixit dn̄s petro. Cōuerte gladiumtuū in locū ſuū. Ideo cōfeſſio vocalis facta hoī ſit valgis ꝯgruebat hꝰnōi cōfeſſio tꝑe legis ſcpͥtetꝑe legis gr̄e. Item lex gr̄e reſpicit ꝓprie aīm ſiue ho interiorē: lex ſcpͥta opꝰ ſiue hoīem exteriorē. igr̄ magis congruit vt videt̉ legi gr̄e. in remedijs ꝗbꝰ ſit reꝑatiohoīs vti illis que ſunt animi ſiue hoīs interioris: ꝙͣ legisſcripte vti illis ſunt oꝑis ſiue hoīs exterioris. ꝯfeſſio igitur vocalis magis coīter legi ſcripte cōuenit ꝙͣ legi gr̄e:ꝯfeſſio cordis legi gr̄e ꝙͣ legi ſcripte. Item lex ſcripta aſtringit pct̄ores pct̄o tali pene. ſꝫ multis pct̄is aſtrīxitlex morti corꝑali. ſic̄ int̓fectōe ꝓximi volūtaria: furto hoīs maledictōe pr̄is. vt pꝫ Exo. xxj. et ml̓tis alijsAb hmōi aūt pct̄is aut purgabant̉ hoſtijs ſiue ſacrificijsaut pͥuata pnīa. hoſtijs ſiue ſacrificijs: qꝛ ſic publicarētur hmōi pct̄a. ad nccͣio ẜm legē ſeq̄ret̉ punitio mortis.igit̉ pͥuata pnīa: ſꝫ ꝯſtat pct̄or non debebat ſibi iniūgerepnīam: qꝛ tūc fieret iudex īꝓpria. igit̉ debebat iniūgi aſacerdote legis: ſꝫ eſſe poſſet niſi p̄cedente ꝯfeſſiōe vocali ⁊cͣ. Iteꝫ eadē lege exn̄te idem erat modꝰ cōfitendi: ſꝫſacerdotis ẜm ordinationem legis erat confiteri pct̄a populi cōfeſſione vocali. Leui xvj. poſtꝙͣ emūdauerit tab̓naculū ſct̄uariū altare: tūc offeret hircū viuentē poſitavtraqꝫ manu ſuꝑ caput eiꝰ cōfiteat̉ om̄s iniꝗtates filiorūiſrl̓: vniuerſa delicta ſiue pct̄a eoꝝ. igit̉ modꝰ ꝯfitēdi generalis erat exp̄ſſione vocali. cōfitebant̉ tūc ſic. Itemtriplex erat cōfeſſio exn̄te lege ſcpͥta .ſ. laudis. Un̄ eccͣi. lj.Cōfitebor tibi dn̄e rex collaudabo te deū ſaluatorē meum. Et fidei. Ro. x. Corde credit̉ ad iuſticiā. ore aūt fitfeſſio ad ſaluteꝫ. hec aūt cōfeſſio nccͣia fuit in om̄i tꝑe. Etpct̄i. Prouer. xxviij. Qui abſcōdit ſcelera ſua diriget̉. aūt ꝯfeſſus fuerit reliq̄rit ea: miſcd̓iaꝫ ꝯſeq̄tur. ſꝫ ꝯſtatcōfeſſio laudis cōfeſſio fidei erat vocalis: igit̉ terciaſil̓r vt videt̉. Iteꝫ ſacerdotes erāt in lege mediatores inter ppl̓m deū. qd̓ pꝫ Exo. iiij. cuꝫ dr̄. Pone v̓ba mea ī oreeiꝰ. ego ero in oro tuo in ore illiꝰ: et on̄daꝫ vob̓ ꝗd atdebeatis. ip̄e loqͣtur te ad ppl̓m erit os tuū: tu aut erei in his ad deum ꝑtinēt. Pre. aꝑiebāt claudebāt ſic illis mnediātibꝰ fiebat recōciliatō ppl̓i deo qd̓ ptꝫQūe. xvij. vbi dr̄. Stās aaron inter mortuos viuetesppl̓o dep̄catꝰ eſt plaga ceſſauit. Ex videt̉. ſil̓ tūc debebant fieriqculte ſingulares reuelatōes pct̄oꝝ ſiue confeſſiones ſicutodernis. vel qͣre. hmōi aūt fieri poterant niſi cōfeſſione vocali: ⁊cͣ. Contra. Augu. oblatio ſacrificioꝝ confeſſio fuit pct̄. igit̉ fuit neceſſariaꝯfeſſio oris ſufficiebat illis ex p̄cepto ſiue ordinatōneōfiteri oblatōibꝰ hmōi. Iteꝫ in lege veteī erat virtꝰ nec vſus clauiū. ſꝫ rōne v̓tutis clauiū fitfeſſio ſacr̄alis: debebat tūc eſſe ꝯfeſſio vocalis ſiue ſacramentalis hoīm. Rn̄. confeſſio vocalis erat neceſſaria in lege moyſi. qꝛ ſicut dīc Hug. tria genera ſacramentoꝝ inueniunt̉ fuiſſe ſub lege ſcripta. quedaꝫ ſpāliterad remediū: quedā v̓o ad obſequiū: quedā ad cultuꝫ diuinum. prima ꝑtinēt ad pct̄oꝝ remiſſionē. ſcd̓a ad exercendam deuotōeꝫ. tercia ad colendaꝫ pietatē. Prima inſtituta fuerūt qͣſi ad neceſſitatē vt in eis ſanctificaret̉. qͣliscircūciſio fuit et hoſtie pct̄o et delicto cetera. ſpecialiter ad emūdationē remiſſioneꝫ inſtituta erant. ceteradicit ꝓpter modos determinatos expiatōnis ẜm legem. vtde aqua luſtratōnis ſiue expiatōnis Nūe. xix. et de afflictione ꝑſonaꝝ .ſ. decima die ſeptimi menſis. de qua leuit.xxiij. decima die menſis huiꝰ ſeptimi dies expiationū eritceleberrimus et vocabitur ſanctus. affligetiſqꝫ animas ve.lxxvj.ſtras in eo. de hoc ſimiliter habetur Nūe. xxix. Secundafuerūt ad exercitationē ꝓpoſita. vt in eis deuotio fideliumexercitaret̉ meritum augeret̉ ſcꝫ hoſtie pacificoꝝ que offerebant̉ a fidelibus ad placandā offenſam diuina. Tercia inſtituta fuerūt quaſi ad preꝑationeꝫ quandā vt quaſi inſtrumenta quedā eſſent ad cetera ſacramenta tractanda ſanctificanda. quale fuit tabernaculū atria om̄iavtenſilia cōtinebant̉ in eis. Un̄ dicendum. non fiebataliqua expiatio ẜm legem cōfeſſionem vocalem ipſoruꝫpenitentiū. Legit̉ autē leuit. xvj. ſacerdos poſita vtrāqꝫmanu ſuꝑ caput hirci emiſſarij debebat cōfiteri om̄es iniꝗtates filioꝝ iſrael vniuerſa delicta atqꝫ peccata eorumque impoſitis manibꝰ capiti eiꝰ emittit illum in deſertuꝫ.hmōi autē confeſſio erat confeſſio ſacramētalis que eſtvna ꝑs pnīe. ꝓpter hoc dicendū: in lege ſcripta cōfeſſiovocalis requirebat̉ ad expiationeꝫ peccati. Rn̄dendum eſt igitur ad ea que vident̉ concludere ꝯtrarium. Etprimo ad illud habet̉ Qūe. v. ſcꝫ ſiue vir ſiue ml̓ierdatum dei deliq̄rit: pct̄m ſuū confitebunt̉ ⁊cͣ. dicendumhoc intelligit̉ de confeſſione oblationeꝫ ſacrificioꝝ. ẜm dicit Aug. oblatio ſacrificioꝝ confeſſio fuit peccatorū. Ad glo. illam dicit. amouemur ſi quid deliquimusvt confeſſionē et penitentiā diluat̉. Dicenduꝫ glo. illanon eſt lr̄alis ſꝫ miſtica. exponens verbum legis ẜm modernis ꝯuenit. Ad aliud qd̓ obijcit̉ ꝓuerbi. xxviij. Quiabſcondit ſcelera ſua ⁊cͣ. dicendū loquit̉ abſconſioneque fit deo. eſt qn̄ homo non cognoſcit pct̄m ſuum neceo penitet. tūc em̄ dicit̉ abſcondere pct̄m deo. Uel pōt dici temꝑe legis manifeſtabāt peccata ſua oblatōnibꝰ determinatis a lege. Un̄ abſcondere ſcelera: fuit ſatiſface̓ẜm ritū legis ſine iuſtificabat̉ ſi dimitteret ex cōtemptū. Uelſſct̄s tūc ſalomonē tꝑeiſto neceſſe ē. Multa dixit ſalomontinctu dei tꝑe iſto. Rn̄. ad alid̓ ẜm alij ꝗ̄ loNarra ſi ꝗd habes vt iuſtificeris ⁊cͣ. dd̓m hoeccatis ẜm inſtituta legis dicebant iniquitates. Alia lr̄a eſt. Dic tu iniꝗtates tuas vt iuſtificeris.Uel pōt dici. loꝗtur de dictamīe cordis fit deo: qn̄ peccator recogͦſcit pctm ſuū deo. Ad alid̓ qd̓ obr̄ diligenteragͦſce vultū ⁊cͣ. dd̓m illa exhortatō fuit ad excitādā ſollicitudinē ſac̄dotū. ꝙͣtū ad ea ſpectabāt ad officia eoꝝ circa ſb̓ditos. vn̄ diligēs agnito vultꝰ pecoris nihil aliud fuitꝙͣ diligētia cogͦſcendi ea circa ſb̓ditos fiebāt. ad officiū eoꝝ ꝑtinebat. Ad at̄ reꝗͥrebat̉ ꝯfeſſio vocalis. hecaucͣtas nihil facit ad ꝓpoſitū. Ad illd̓ qd̓ dīc. loꝗt̉ ibide vultū interiori. veꝝ ē ꝙͣtū ad ītellct̄m miſticū. ꝙͣtū adinte llct̄m lr̄alē ītelligit̉ de vultū exteriori .ſ. de his exͣ circa ſb̓ditos gerebāt̉. ꝗbꝰ īteriora patebāt extēiora. Ad qd̓ obr̄. Nouit iuſtꝰ .i. ſac̄dos aīas iumētoꝝ .i. ſb̓ditoꝝ.dd̓m alio poterat noſce̓ ꝙͣ ꝯfeſſiōeꝫ. qꝛ oblatiōes mores exteriores qͦs dꝫ p̄latꝰ attēde̓ in ſb̓ditis ſuis. Pre.argumentū illud valet. iuſtꝰ nouit ⁊cͣ. igr̄ p̄latꝰ tenebat̉cognoſce̓ ⁊cͣ. tenent̉ iuſti ad om̄e illud qd̓ faciūt. Uelpōt dici ad ſic̄ ad alia p̄cedētia. loꝗt̉ tꝑe iſto. Adaliud .ſ. p̄ſbitero huīlia aīam tuā ⁊cͣ. Rn̄. alio eſt humiliare aīam ꝙͣ ꝯfeſſione vocis. vt ſubijciēdo ſe creat̉e inferiori ꝓpt̓ deū. ꝯtingit in oblatōe hoſtiaꝝ in int̓ qui deū dꝫ eſſe medliu. ponit creaturā qͣſi mediū. Uel pt̄ dici loquebat̉ ibi de ſacerdote legali ſed miſtico de ſacerdote ẜm ordinē melchiſedech .i. de ſacerdote tēꝑis moderni. Ad qd̓ obijcit̉ ꝯfitens dat gl̓am deo. ſic̄ pꝫ ioh̓.vij. dicendū ibi exigebat̉ ꝯfeſſio ſacr̄alis. ſed potiuscanonica. Ioſue .n. tūc geſſit vices iudicis ſecularis. nonem̄ fuit intentiōis eiꝰ offenſam remittere qd̓ eſt iudicis eccleſiaſtici: ſꝫ potiꝰ delinq̄ntē punire. Ad aliud qd̓ obr̄. ohuīliatio penalis magis cōgruebat pct̄ori tꝑe legis ſcpͥtꝙͣ tꝑe gr̄e. dicendū verū eſt rōne penalitatis: ſꝫ rōe eſt ſignū exp̄ſſe remiſſionis culpe et maioris efficacie reſpectu eiuſdeꝫ. Ad qd̓ obr̄. lex gr̄e reſpicit aīaꝫ: lexſcpͥta opꝰ. dd̓m eſt ẜm dictāt modi expiandi delicta ſacr̄a. eēt ſacr̄a ſi ſignis exterioribus carerent