Queſtiobiliter ex ſimilitudine repreſentans.Ayticulus terciusOnſeq̄nter querit̉. qn̄ fuit neceſſaria. Et pͥmovtrū fuit neceſſaria currēte lege nature. Secundo vtrum currente lege moyſi. Tercio vtꝝ exiſtente lege euangelij.Ꝙͣtum ad primum .§. j.querit̉. vtruꝫ in lege nature .i. anteꝙͣ data eſſet lex moyſineceſſaria erat ꝯfeſſio vocalis ſiue ſacr̄alis. Ꝙ ſic: videt̉.puentio ad iuſtificatōnes dei moralis eſt. qd̓ aūt morale ēnulla lege excludit̉. ſed ſuꝑ illud pͣs. doce me iuſtificatōnes tuas. dicit glo. nota qꝛ iam pulcro ordine ad iuſtificationes dei ꝑueniendū putat: vt primū pct̄a ſua fateat̉. itaeī alibi dicit̉ yſa. xliij. dic tu iniꝗtates tuas vt iuſtificeris¶ Item cū ſint tres ꝑtes pnīe. ꝯtritio. ꝯfeſſio dico vocalis⁊ ſatiſfactio. duo tūc erāt neceſſaria .ſ. ꝯtritio ⁊ ſatiſfactōquare ſil̓i modo ⁊ ꝯfeſſio .ſ. vocis exterioris. ¶ Si diceret̉ꝙ nō ſꝫ ſolūmodo in lege gr̄e. qn̄ v̓bū incomp̄henſibile ſcꝫerbū eternū factū eſt ꝯprehenſibile. tunc ſolūmodo debebant ſacr̄a voce ſine verbo exteriori exprimi. Contͣ. vt on̄dit Hug. ſemꝑ neceſſariū fuit ad hoīs ꝑfectā curationemverbū exterius. dicit em̄ ſic. qꝛ totꝰ hō corruptꝰ erat. totuꝫqd̓ hoīs foris erat ad ſacr̄m ſumendū erat. vt totū in ſacͣmento foris ſanctificet̉: ⁊ in toto virtꝰ ſacr̄i remediū oꝑet̉.Itaqꝫ in rebꝰ ſacr̄a ſanctificanda erāt vt ſanctificaret̉ hoinis materia. in factis vt oꝑa: in dictis vt verba: vt totūvicꝫ ſanctū ſit. Ex his verbis pꝫ. ꝙ ex qͦ homo in lege nature totus fuit corruptꝰ: ꝙ triplici modo erāt ſacr̄a exercenda. ¶ Item ſicut habet̉ in quadā glo. ſuꝑ epl̓am ad colocen̄. Eccl̓ia incepit ab abel. Un̄ ſicut ꝗ modo peccāt indeū et eccl̓iam: ſil̓iter in lege nature. Un̄ ſicut modo reꝗritur cōtritio ad recōciliandū deo ⁊ cōfeſſio ad recōciliandum cum eccl̓ia: ſil̓r tūc: ſed recōciliatio fit eccl̓ie ꝑ cōfeſſionem vocalem factā homī: igit̉ ⁊cͣ. ¶ Item cuiuſcūqꝫ actꝰcircūſtantia ꝓpria ē de lege nature: et ipſe actꝰ eſt ſil̓r de lege nature. ſꝫ ꝓpria circūſtantia confeſſionis vocalis eſt huīlis recognitio pct̄i ſine excuſatōne: gͦ ſi humilis recognitōpeccati ſine excuſatōne reꝗͥrebat̉ in lege nature: gͦ cōfeſſiovocalis de lege nature fuit. ꝙ reꝗrebat̉ ptꝫ. qꝛ adam reprebendit̉ eo ꝙ ſic nō recognouit pct̄m ſuū. Un̄ gen̄. iij. dixitadam. mulier quā dediſti mihi. Glo. nō humiliter confitens. ſed ſuꝑbe excuſans: in auctorē mulieris culpā retorquens. ¶ Item Gen̄. iiij. dn̄s exigebat a Cayn confeſſionēvocalem. querendo ab eo: vbi eſt abel frater tuus. ſꝫ minꝰrecte hoc egiſſꝫ niſi tꝑe illo teneret̉ ad hmōi confeſſionemgͦ ⁊cͣ. ¶ Item eiuſdeꝫ dictaminis nature eſt dicta face̓ hec⁊ fugere eiꝰ ꝯtrariū. ſꝫ lex ſcripta in mente dictat pct̄m noneſſe ſuꝑbe excuſandū. Igit̉ lex eadē dictat eiꝰ oppoſituꝫ .ſ.pct̄m eſſe huīliter cōfitenduꝫ. Hec em̄ oppoſita ſunt ſuꝑbeexcuſare ⁊ huīliter cōfiteri. ¶ Item ꝑ que peccat hō ꝑ hec⁊ torquet̉ Sap̄. xj. ⁊ hoc ē de equitate iuſticie: quā lex nulla excludit: ſꝫ in lege nature ꝑpetrata fuerūt mala ⁊ corde⁊ oꝑe ⁊ ore: igit̉ ⁊ punitio tūc debuit fieri cōtritōne cordis⁊ cōfeſſione oris ⁊ ſatiſfactōne oꝑis. Un̄ ioh̓. Os aureuꝫ.nīa cogit pct̄oreꝫ oīa libeter ferre. in corde eiꝰ contritio. in ore confea huīlitas. hec eſt fructifera pnīa: vt ſicut tribꝰcͣ. ¶ Item lex nature dictathoīem reſurgentē pꝰ lapſuꝫ debere ordinari ꝙͣtum ad actūcordis oris et oꝑis. ſꝫ reſurgens poſt lapſum ordinat̉ ꝙͣtūad actum cordis. ꝑ ꝯtritōeꝫ: ꝙͣtum ad actū oris. ꝑ ꝯfeſſionem: ꝙͣtum ad actū operis. ꝑ ſatiſfactōnē. ſꝫ ea que dictatlex nature exerceri debebāt inge nature: gͦ ⁊cͣ. ¶ Itē vulnera ꝑuuloruꝫ facililo pn̄t curanda ſunt. Unde deꝰ nō alligauit hoīes in lze nature preceptis: qꝛ erātuuli ꝯſilio nutriendi. Und̓ hug. deꝰ hoīem a pͥncipioad ſacramenta exercenda ꝯſilio erudiuit ⁊cͣ. ex hoc ptꝫ ꝙvelut ꝑuuli ⁊ non capacesaioꝝ faciliꝰ erant educādi etreconciliandi deo: ſꝫ facilius eſt ꝑorem cōfiteri ꝙͣ cōteri: quia primū ꝑteſt ex ſe ſecdū nequaꝙͣ. ¶ Item faci.lxxvj.lius eſt ſatiſfacere verbo ꝙͣ facto. magis igitur cōgruebatruditati exiſtentium inge nature ſatiſfacere ꝓ peccatisconfeſſione vocali: ꝙͣ cōtritione vel ſatiſfactione: igit̉ ⁊cͣ.¶ Item iob. xxxj. Si abſcondi quaſi homo peccatū meuꝫ⁊ celaui in ſinu meo iniquitatem meam. Glo. in ſinu iniꝗtatem celare. eſt hanc ꝯſcientiam latibulis occultare: necꝑ confeſſionem detegere. ecce ꝙ ſub interp̄tatione mali fatetur Iob ſe nō celaſſe peccata ſua: cum tn̄ eſſet ante legeꝫſcriptā. ex quo videt̉. ꝙ tūc fuit illa confeſſio. et conſtat ꝙnon loꝗt̉ de abſconſm ad deuꝫ ſed de abſconſioneyͣtum ad homines. ¶ Item omne opus virtutis ē de dictanine nature. ſed ꝯfeſſio eſt opus virtutis: gͦ ⁊cͣ. ꝙ ſit opusvirtutis patet. dicit eniꝫ ph̓us. veritas eſt virtus. veritasem̄ habilitat ad dicendum veruꝫ. vnde verum eſt circa bonum. et maxima difficultas eſt in enarrando vere ꝓpriumpeccatum: ergo maxime circa hunc actū conſiſtit. ¶ Contra. confeſſio vocalis non habuit efficaciaꝫ ante vſum clauium. vſus autem clauiū non fuit in lege nature nec antelegem gratie ⁊cͣ. ¶ Pret̉. in lege nature non erant niſi triaſacramenta. ſicut dicit Hugo. decimatōnes ⁊ ſacrificia ⁊oblatōnes dicit em̄ ſic. ſub lege naturali primū data ſuntſacramenta decimatōnes ⁊ ſacrificia ⁊ oblatōnes. vt ī decimatōne peccatoꝝ remiſſio: in ſacrificijs v̓o carnis mortificatio: in oblatione aūt boni oꝑis executio ſignificaturſed neutrum iſtoꝝ eſt cōfeſſio: gͦ ⁊cͣ ¶ Rn̄. ꝙ in lege nature neceſſaria erat confeſſio. non tamen vocalis ſiue ſacramentalis: ſꝫ occulta ſiue cordis facta deo. que conſiſtit ī diſplicentia malicie ꝯſiderate. ẜm ꝙ dicit Hug. Aug. x. cōfeſſio. Cū malus ſuꝫ nihil aliud eſt mihi ꝯfiteri ꝙͣ diſplicere mihi ⁊ in damnatōne ſiue accuſatione. Un̄ pͣs. deꝰ vitam meam anūciaui tibi. Glo. vitam deo anūciat: ꝗ pct̄adeo ꝯfitetur. nō deū docens: ſꝫ ſe damnans. ¶ Ad hoc gͦ qd̓primo obijcit̉. ꝙ illud qd̓ morale eſt nullā legē euacuat. veruꝫ eſt de morali ſimpl̓r non de morali ẜm ꝗd. vt in morali loco vel tꝑe determinato. vt nō ſecare ſegētes vſqꝫ ad ſolum vt aliꝗd relinq̄ret̉ pauꝑibꝰ Leuit. xxiij. fuit morale ꝙͣtum ad locū .i. iudeis exn̄tibꝰ in t̓ra fertili .ſ. ꝓmiſſionisSimilit̓ celebrare ſabbatuꝫ .vij. die fuit morale ꝙͣtum adtp̄s non ſimpl̓r. celebrare aūt ſabbatū eſt morale ſimpliciter. ꝯfiteri gͦ eo modo qͦ dictū eſt morale eſt ſimpl̓r. vnde anulla lege excludit̉. ſic aūt ꝯfiteri vel ſic: nō eſt morale ſimpliciter ſꝫ ẜm quid. cōfeſſio igit̉ in lege nature non numeratur inter ſacr̄a. quia illa q̄ eſt ſacr̄alis nō reꝗͥrebat̉ tuncſꝫ illa q̄ eſt moralis ſimpl̓r. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ ſicuttūc requirebat̉ cōtritio ⁊ ſatiſfactio ⁊cͣ. dicendū ꝙ opquia ſacr̄a ẜm ꝙ ſuccedentia erant tēꝑe ⁊ ꝓpinquiorauentui v̓bi incarnati. ⁊ ſigna erāt manifeſtiora et virtꝰ ſigͦrū efficacior vt dīc Hug. vn̄ ꝯueniens fuit vt currente legnature fieret ꝯfeſſio cordis: ⁊ poſt tꝑe ꝯgruo cōfeſſio orisq̄ eſt ſignū euidētius ꝯpunctōnis. et efficacie maioris ꝙͣtūad meritū remiſſionis. Pre. ꝯtritio q̄ tūc requirebat̉ nonfuit ſacr̄alis. ſil̓r nec ſatiſfactio: cuꝫ ſatiſfactio ſacr̄alis ſitilla que iniūcta eſt a ſacerdote habēte claues. vn̄ pnīa diſ.v. ponat ſe oīno in pt̄ate iudicis in iudicio ſacerdotis. nihil ſibi ſeruans ſui. vt om̄ia eo iubente paratꝰ ſit face̓ ⁊cͣ.¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ex verbis Hug. ꝙ totus hō fuit corruptꝰ. dd̓m ꝙ Hug. loꝗtur de ſacr̄is noue legis. Un̄ poītibidē exemplū de baptiſmo ⁊ ſacra vnctōne ⁊ ſacr̄o corꝑisaſſignādoxp̄i. in quibꝰ eſt inuocatō trinitatis. Pre. hugtria p̄dicta determīat materiā in qͣ ꝯficiunt̉ ſacͣr̄a. vn̄ dīc ītriplici materia oīa dn̄i ſacr̄a ꝯficiunt̉ .ſ. aut in rebꝰ: aut īfactis: aut in verbis. in rebꝰ ſicut ſacr̄m baptiſmi in aquain factis cū ſignū crucis ꝓ ſct̄ificatione quibuſcūqꝫ rebusſanctificandis imprimētes facimꝰ. in dictis quēadmodūeſt inuocatio trinitatis. Un̄ hug. determīat q̄ materialiareſpicit ſanctificatio ſacr̄alis. vn̄ ſub hac dr̄ia verborū nōcadit ꝯfeſſio peccatoꝝ. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ peccanstunc peccauit in eccleſiā ſicut nūc. dici poteſt ẜm quoſdaꝫꝙ qͦlibet tꝑe an̄ incarnatōeꝫ ſolus deꝰ offendebat̉: vn̄ ſufliciebat mētalis ꝯfeſſio. Sꝫ ſuppoſito ꝙ offendebat̉ eccīa. etꝙ pct̄or tūc peccabat in eccīaꝫ. Alit̓ dd̓m. ꝙ ⁊ ſi peccabat