Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

feſſioneꝫ oris habuerūt: quanto magis ſi vere fuerintnūc valent vbi cordis ꝯtritōne etiā oris ꝯfeſſione habētHoc em̄ tibi demōſtrat̉ ſubdit̉ prius flendū poſtea confitendū. ſiquidē ad veritatis ꝯfeſſioneꝫ ſpectat vt priꝰpūgaris poſtea ꝯfitearis. Ad illud qd̓ obr̄ de illo verboCriẜ. Lauāt lacrime delictū ore pudor eſt ꝯfiteri ⁊cͣ. dicūt hoc intelligendū eſt de lacrimis ſecretis fiūt infeſſione ſecreta ſit vnico ſacerdoti .ſ. de pct̄o .ſ. eēt pudor ꝯfiteri in publico. Un̄ ex hoc ſeꝗtur ſit ncc̄iaꝯfeſſio. Aliter pōt dici ẜm Hug. hoc verbo dat̉ intelligi pct̄a lacrimis ꝯtritōnis abluunt̉. Nec ꝓpter hoc tacendū eſt a ꝯfeſſione: ſꝫ eo magis ē ꝯfitendū. cum lacrimisꝯtritōnis adiūcta humilitate ꝯfeſſionis abſoluat̉ penitēsa tali pct̄o. vn̄ verba eiꝰ ſunt hec. Si ſcript̉a dicit. lacrimelauant delictū qd̓ ore pudor ē ꝯfiteri: nunꝗd ideo dixit tibi. Si erubeſcis ꝯfiteri pct̄m tuum tibi ſufficiat ſi tn̄ lacrimaris ꝯfitearis. nōne multomeliꝰ ē vt ſcpͥturā hocpotius dicere voluiſſe intelligas. lacrime ex intima cordis ꝯtritōne ꝓlate. illa etiā pct̄a lauare pn̄t: que ſine pudore verecūdia ore ꝯfiteri pn̄t. quid ſi pudenda peccata lacrime lauant: ibi tacendū eſt vbi diuinū auxiliū magis neceſſariū eſt? īmo multomagis ibi ꝯfitendū eſt. vt humilitas ꝯfeſſionis lacrimas adiuuet ꝯtritōnis. Nec intelligenduꝫ eſt ſubdit̉. venie fletꝰ ꝯſulūt et verecūdie. vbieſt fletꝰ ꝯtritōnis reqͥrit̉ verecūdia ꝯfeſſionis. ſꝫ dicunt̉fletus ꝯſulere verecūdie. qꝛ vbi ſunt lacrime ex intimo dolore cordis ꝯtriti: deſiſtit̉ a ꝯfeſſione ꝓpter verecūdiam. Ad aliud qd̓ obijcit̉ ſi ſacerdos cognoſcat vinculuꝫ ſoluere pōt ſine oſtenſione .i. ꝯfeſſione. dd̓m eſt veꝝ.em̄ ſufficit pct̄a penitētis manifeſta ſunt ſacerdoti qͦcunqꝫ modo. īmo reqͥrit̉ pn̄tia corꝑali cōfitendo manifeſtetilla. Un̄ aug. in li. pnīa. p̄cepit dn̄s mūdatis vt on̄derētſe ſacerdotibꝰ. docens corꝑali pn̄tia pct̄a nūciūſcriptū manifeſtanda. Ex hoc pꝫ. ſufficit ſac̄dosſciat pct̄a penitentis ab eo ſoluēda: ſꝫ requirit̉ vt illi maīfeſtent̉ ꝯfeſſionē penitētis. dꝫ em̄ ſcire illa vt iudex vthomo qd̓ eſt qn̄ in foro penitētiali ꝯfitendo arbitrio eiꝰ ꝙͣtum ad ſatiſfactōneꝫ de illis relinquit̉. Nec ē nccͣia ꝯfeſſiotm̄ vt ſciat ſacerdos quō ſoluē debeat: ſꝫ ꝓpt̓ multas aliascauſas ſuꝑius tactas. Ad illud qd̓ obijcit̉ de exemplisdn̄i. dicūt dn̄s erat in loco ſacerdotis qn̄ pct̄ores languidi ei offerebant̉ et eoꝝ oſtenſio pn̄tia erat loco ꝯfeſſionis. Aliter tn̄ dd̓m remiſit pct̄a ſine ꝯfeſſione vt ſidaret intelligi pct̄a fore dimittenda ſine ꝯfeſſione: ſꝫ vt ſiccognoſceret̉ ab hoībꝰ ip̄m hr̄e pt̄atē dimittendi pct̄a. etꝯſequens ip̄m eſſe deuꝫ. ex hoc hoīm cognouit pct̄a ſineilloꝝ ꝯfeſſione. qꝛ inter oīa ſigna quibꝰ on̄dit ſe eſſe deummaximū fuit euidentiſſimū. mentes cogitatōes hominū ſe cognouit. Un̄ hiero. in omelia ſuꝑ illud Luce.xj. Erat ih̓s deijciens demoniū illud erat mutū dīc. dn̄sphoriſeis ad dicta ſꝫ ad cognita rn̄dit: vel vt ſic ꝯpellerēt̉credere potētie eiꝰ cordiū videbat occulta.Articulus ſecundusOnſeq̄nter querit̉. ꝯfeſſio eſt nccͣia .ſ. an illa eſt cordis fit deo: an illa eſt votis et fit hominū. videt̉ illa eſt cordis fit deo. ſed duplex eſt ꝯfeſſio .ſ. laudis pct̄i. ſicut dr̄ ſuꝑ illud pͣs. Confitebor tibi in toto corde meo. Glo. gaudēdo. eſt hecꝯfeſſio pct̄orū ſed laudis. ad ꝯfeſſionē d̓o laudis reqͥrit̉vox exp̄ſſa: ſꝫ ſufficit laus cordis. ſil̓iter videt̉ de cōfeſſionepct̄i. Item in pͣs. Dixi ꝯfitebor aduerſum me iniuſticiāmeā dn̄o. tu remiſiſti ⁊cͣ. qd̓ exponens Aug. ait. magnadn̄i pietas vt ad ſolā ꝓmiſſioneꝫ pct̄a dimiſit. nondumnūciat ore: tn̄ iam deus audit in corde. qꝛ ip̄m dicere qͣſiquodāmodo ꝓnūciare ē: votū oꝑe reputabit̉. Itemboni diſcreti p̄lati eſt mittere laqueuꝫ ſubditis: ſꝫ ẜm magis expedit eis eoꝝ ſalutē ꝓcurare.. Cor̄. vij. porroad vtilitatē vr̄aꝫ dico. vt laqueū vobis inijtiā. ſed expeditius et cum minore difficultate ſoluerent̉ penitentes apct̄is ſi ſoli deo ꝯfiterent̉ ꝙͣſi ꝯfiterent̉ homini. hoc eniꝫmaxime difficile eſt flagicia ſua homī et maxime ſacerdovt videt̉ eſt diuine ꝓuidentie vt ꝯfiteaturti reuelare:Contra. ſolus deꝰ pōt eſſe iudex in cauſa prealij ꝙͣ deo.pria. Hiere. xxix. iudex teſtis ego ſum. cuꝫ intret iudiciū in ꝯfeſſione. oꝑtet cōfiteat̉ alicui qui dꝫ eſſe iudexillius. Si dicat̉ ſufficit habere deū iudiceꝫ. Contͣ. leopapa ſufficit penitenti ꝯfeſſio primū deo ꝯfert̉ deinde ſacerdoti. delictis penitentiū p̄dicator accedit: ecce cumhoc offert ſe deo: dꝫ ſe etiā offerre ſacerdoti. Item depnīo diſ. v. Qui vult ꝯfiteri pct̄a ſua vt inueniat gatiam:q̄rat ſacerdotē ⁊cͣ. Item ex hoc humiliat̉ homo ſi d̓oequirit eꝗtas iuſticie. Un̄ hug. de ſct̄o Uiſubijcit̉. ſꝫ hoc re qui priꝰ deū ſuꝑbiendo deſerens terrecto. Iuſtū eſt vtnis ſe ꝯcupīam ſubdidit: nūc humilitatē deū requirēovt plenius affectū ſue deuotōnis inſinuet: homini ſe ꝓpterp̄ceptū dei obedientiā inclinet. ſicut ꝑnitioſa fuit elatio ſuperiori nolle ſubijci: ſic laudabilis fructuoſa deuotio eſt ꝓpter ſuꝑiorē etiā inferioribꝰ inclinari. igit̉ ſufficit penitenti in cōfeſſione humiliari ſe deo ſꝫ inferiori deo.hoc eſt niſi homī: ſed hoc pōt eſſe niſi in ꝯfeſſione vocali: ⁊cͣ. Rn̄. ſine p̄iudicio ſententie melioris. ſic̄ fuit diuerſum remediū exterius dico morbo originalis iuxͣdiuerſitatē tempoꝝ inſtitutōeꝫ: ſil̓r eſt de remedio morbi actualis. Un̄ dico. ſemꝑ reꝗͥrebat̉ nccͣia fuit cordisꝯfeſſio facienda deo: ſꝫ ꝯfeſſio vocis facienda homī fuit nccͣia niſi poſt p̄ceptū ſiue inſtitutōem. dicit em̄ HugNullꝰ in elemētis ſic legē iuſticie cōſtituat diuine vt dicathoīem iuſtificari ſine his. etiā ſi iuſtꝰ fuerit: cuꝫ ab hisꝑcipiendis vel articulꝰ neceſſitatis excludit: vel ad heccipienda ratō tꝑis ꝯſtringit. quēadmodū hi q ſub legnaturali erāt iuſti cuiuſmodi ſacr̄is imbuebāt̉. ſicut etp̄ceptis cuiuſmodi tenebant̉. Rn̄. ad hoc igit̉ qd̓ obijcit̉ ſufficit cōfeſſio laudis ꝓut eſt cordis. dd̓m ꝙͣtum adaliquas ꝑſonas ſufficit ꝙͣtum ad aliquod tp̄s. non enimſufficit ꝑſonis eccl̓iaſticis cōfiteri in corde tm̄. ſed cuꝫfeſſione in corde requirit̉ cōfeſſio in voce. Pre. tꝑibꝰ determinatis officio diuino exequēdo ſufficit ꝯfeſſio cordisſed hac requirit̉ oris. Pre. ſecus eſt de cōfeſſione laudis de ꝯfeſſione pct̄i ꝓut ꝯfeſſio eſt ſacr̄alis. deꝰ em̄ cōtulit virtutē verbis in ſacr̄is. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ſcilꝫAug. exponens illud. Dixi ꝯfitebor ⁊cͣ. qd̓ nōdū ꝓnūciatore et tn̄ deꝰ audit in corde. Dicendū aug. leoꝗtur duobꝰſuppoſitis .ſ. p̄ceſſerit cōtritio et voluntas cōfitendi. vn̄dicit volūtas remunerat̉ opꝰ. volūtas em̄ in cordistritione eſt opꝰ v̓o in oris cōfeſſione. Uult igit̉ aug. dicere exiſtente cōtritōne volūtate confitendi: dn̄s indulgꝫoffenſam an̄ confeſſionē oris. Ex hoc aūt ſeꝗtur nonreꝗͥritur confeſſio oris. Ad hoc qd̓ obijcit̉. boni diſcreti p̄lati debent inijcere ſubditis laqueuꝫ. dd̓m dominus inſtituens vt fieret cōfeſſio ſacerdotibꝰ non inijtiebat laqueos: ſꝫ potiꝰ efficaci diſcreta diſpenſatōne prouidit ſaluti penitentiū. Ille videt̉ inijcere laqueos alicui ꝓgreſſum illiꝰ impedit. dn̄s aūt ſic impediuit ꝓgreſſūpenitentiū: ſꝫ multipl̓r ꝓmouit qd̓ patet ex multiplici fructu quem aſſequunt̉ penitētes ex hmōi cōfeſſione. propterhoc dicit aug. in li. de pnīa. ex miſericordia p̄cepit dominus nemo peniteret in occulto: vt ſupͣtactum eſt. Rn̄.ad qd̓ obijcit̉. ſolus deus eſt iudex in ꝓpria. dd̓mī pct̄or ꝯfitet̉ corde deꝰ ē iudex ī ſua. Ad id qd̓ obijtur in ꝯtrariū ex aucͣte Leonis pape. dd̓m Leo papaloꝗtur tꝑe. poſtꝙͣ p̄ceptū fuit ſiue inſtitutū: ꝯfeſſio debeat fieri ſacerdoti. Sil̓r dicendum eſt ad hoc ſeꝗtur. Ad hoc qd̓ obijcit̉. penitens dꝫ huīliare ſe ſub inferiori deo ⁊cͣ. dicendū hoc veꝝ eſt. nec tn̄ oꝑtet hoc fiatcōfitendo ſed in ſatiſfaciendo. qꝛ ſꝑ fuit ritus aliꝗs peccatores ſatiſfaciebāt pct̄is. vt in lege erāt ſacr̄a: decimationes: ſacrificia: et oblatōes. Sil̓r in lege ſcpͥta circumciſio oblatōes. Uel in ſuſcipiēdo materialia ſacr̄a vt ī baptiſmo in noua lege. in illo caſu loꝗtur Hug. Loquituem̄ ibi ſacr̄o ꝓut eſt corꝑale vel materiale elementū ẜm diffinit ſacr̄m corꝑale vel materiale elemētū foris ſenſi