Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioeſt vt ſe accuſet cinerē terrā ſe eſſe cnoſcēs. cui dictumeſt terra es in terrā ibis. et ſic iuſticia de celo ꝓſpexit. ſic̄.iitificatꝰ. Itē aug. laborat mēspariendo erubeſcētiāagna eſt pena: qerubeſcit xp̄o ſi.ij. peccaui glo. quihuīliter ꝯfitet̉ v Item ad cautelā futuroꝝ.confiteat̉ ꝓnitates ſuascōfirmabit̉tuare cōfiteris mecum neriā ſiue glorificatōeꝫ. vn̄ Ioconfitere atqꝫ indica mihict̄a ſua ſe iniuſtū cōfitet̉ deūt ad laudē dei. vn̄ ſiuꝑ illud pͣs. Confitebonꝰ: qm̄ in ſcl̓m miſcꝰd̓ia eius .ſ. cōfeſſionelicet ſit pia cōfeſſio pct̄oꝝ ſine laude. Hꝫdei laudē pct̄a cōfitet̉: ſic igit̉ vt tactū eſt nccͣia ē confeſſio. Ad ea v̓o que obiecta ſunt in cōtrariū rn̄dendū eſt.Primo ad primū .ſ. illud qd̓ dicit Aug. cōſtat cordistritōne oris ꝯfeſſione pct̄a dimitti. dd̓m licet cordiscōtritōne pct̄a dimittant̉ ꝙͣtum ad culpā cōfeſſione:nihilominꝰ cōfeſſio nccͣia ē eo dictū ē. Nec dicofecta ē ſiue ꝑficiens cōpunctō niſi aſſit volūtas cōfitendiſicut dīc mgr̄ in ſentētijs. Nec ſimpl̓r remittit deꝰ peccatain ꝯtritōe vt dicūt: ſꝫ ſub cōditōe vicꝫ ſi penitēs cōfiteat̉ illa qn̄ offert ſe opportunitas. Nihilominꝰ tꝑe medio intercōtritōeꝫ ꝯfeſſionē remiſſa ſūt pct̄a. et dico ſi penitenshꝫ ꝓpoſitū cōfitendi. nec ſine ꝓpoſito ſiue volūtate ē ſufficiens pnīa ſiue cōpunctō. hoc ſignat aug. in li. de pnīa dicens. Qui peītet oīno peniteat dolorē lacrimis on̄dat etp̄ſentet vitā ſuā deo ſacerdoti. ſacerdotē p̄ueniat iudiciū dei cōfeſſionē. p̄cepit em̄ dn̄s mūdandis vt on̄derētcorā ſacerdotibꝰ Luc. xvij. Ad aliud .ſ. qd̓ dīc Amb̓.pnīa vera ē dolor cordis amaritudo aīe. Dd̓m hec rdeſcribit pnīaꝫ in ſuo eſſe ꝯpleto .ſ. ẜm cōcernit ī ſuoeſſe cōtritōeꝫ ꝯfeſſionē ſatiſfactōneꝫ: ſꝫ ẜm ſpāliter dicitcōtritōeꝫ. Uel pōt dici. pnīa cōſiderat̉ dupl̓r. vel inqͣtūad eiꝰ abſolutū ſimpl̓r: vel inꝙͣtum cōꝑatur ad ſubiectum in eſt inꝙͣtuꝫ elicit ex illo actꝰ ac motꝰ cōueniētes. vltimo ſumpta diffinit̉ ab Amb̓. Ad aliud .ſ. ſolavolūtate meret̉ dānatōeꝫ ⁊cͣ. dd̓m non oꝑtet. qꝛ ſi ſiceadē rōne nec reꝗͥrit̉ aliqͣ ſatiſfactio pct̄o hmōi. īmo ꝓpt̓cauſas p̄dictas nccͣia ē cōfeſſio: ſine datū ē p̄ceptūde cōfeſſiōe. cuiꝰ ē vnā īmo maxīa miſcd̓ia dei. ꝓpt̓ eiusmultiplicē vtilitatē vt infra dicet̉. Pre. nulla ducit ad ita facilis debeat curatio vulneris ſpūalis ſicutctō vulneris. ſic̄ nec in vulne̓ corꝑali. īmo lōge pl̓a reꝗrunt̉ ad curatiōeꝫ ꝙͣ ad leſionē in ſpālibꝰ ſiue corꝑalibꝰ.Pre. plures ſūt rōesqͣre punit̉ culpa exercitijs penalibꝰxterioribꝰ. vicꝫ cōfeſſiiōe et ſatiſfactōe. rōnes aūt cōfeſſionis tacte ſūt in ꝑte: ſatiſfactōis inſinuat aug. in li. de pnīadicēs. Productior ē pena ꝙͣ culpa. ne parua putaret̉ cl̓paſi tn̄ illa finiret̉ pena. ac ꝓpt̓ vel ad demōſtratōeꝫ debitemiſerie. vel ad emēdatōeꝫ labilis vite. vel ad exercitatōeꝫnēcie patīe: tꝑaliter hoīeꝫ detinet pena. que iaꝫ ad dānationē ſempiternā reū retinet culpa. Ad aliud qd̓ obr̄. cōfeſſio ē aliqd̓ illoꝝ reꝗͥrunt̉ ad iuſtificatiōeꝫ īpijdictū ē de cōtritōe. eſt ſufficiēs ꝯtritōtendi: executiōe ꝓpoſiti ſe offert tp̄s etītendi. Un̄ cōfeſſio intelligit̉ cōtritōeꝫ. Adbr̄. cōtritio qn̄qꝫ ſufficit ad delectōeꝫ culpe etd̓m qͣntacūqꝫ eēt ꝯtritio: opteret ſeq̄ret̉ coneſſio niſi eēt ꝯtritꝰ p̄uentꝰ. ſicut ſi ꝗs adult baptizatusbaptiſmo fluīs ſine gr̄a vel v̓tute fidei eſſet ſolutꝰ a culpa:nihilominꝰ oꝑtꝫ baptizaret̉ baptiſmo flumīs ꝓpt̓ decre dn̄i Iol̓.iij. Niſi ꝗs renatꝰ fuerat ex aqua et ſpirituſancto intrabit ⁊cͣ. Un̄ in caſu ꝓpoſito neceſſaria ē ꝯfeſſio.ne interp̄taret̉ ꝯtemptus cauſa cōfeſſionis omiſiſſe. Adaliud qd̓ obijcit̉ augu. faciliꝰ vnit̉ deo ꝙͣ dyabolo.hoc poſſet cōcedi in caſu ꝓpoſito ab augu .ſ. iniuloꝝ in ſacrificijs demonioꝝ. v̓ba at̄ eꝰueris a me. vtrū ꝑentes baptizatis filijs noceātcum eos demonioꝝ ſacrificijs ſanare curāt̉. et ſi noce-.lxxvj.ceant: quō eis ꝓſit cum baptizant̉ parentuꝫ fide quoꝝ eis pōt obeſſe ꝑfidia. Ex hoc aūt ſequitur faciliꝰ pōt ſurgendo a culpa actuali vniri deo ꝙͣ cadēdo culpaꝫvniri dyabolo. Querit̉ autē qͣre ꝑentes pn̄t ꝓdeſſe ꝑuulis ꝙͣtuꝫ ad liberatōeꝫ a culpa obeſſe ꝙͣtū ad deiectionē in culpā. Hec eſt Aug. ibidē ſpūs regenerans inſacr̄o baptiſmi eſt coīs ꝑentibꝰ ꝑuulis: ſꝫ qn̄ ꝑentes peccant eſt eis et ꝑuulis vnus ſpiritꝰ coīs: id ē vna animaſiue vna volūtas. vn̄ coīcare poſſint culpā vnā. ſunt verba eiꝰ hec vt poſſit regenerare confeſſionē volūtatis aliene. cum offert̉ ꝯſecrādꝰ: facit hoc vnꝰ ſpiritus. exquo regenerat̉ oblatus: em̄ ſcriptū eſt. Niſi ꝗs renatꝰ fuerit exꝑentū voluntate vel offerentiū fide: ſed niſi ꝗs renatus fuerit ex aqua ſpūſancto. Aqua igit̉ exhibens forinſecusſacr̄m: et ſpūs operans intrinſecū beneficiuꝫ gr̄e ſoluēsvinculū culpe: recōcilians bonū nature: regenerāt hoīemin vno xp̄o ex vno adam generatū. regenerans ſpirituſſct̄us in maioribus offerentibus ꝑuulo oblato renatoqꝫcoīs eſt. Ideo hanc ſocietatē vniꝰ eiuſdēqꝫ ſpūs prodeſtofferentium volūtas ꝑuulo oblato. qn̄ aūt in ꝑuulo maiores peccāt: eſt aīa vtrūqꝫ coīs vt etiā vtrūqꝫ culpaꝫ poſſint hr̄e ꝯmunē. em̄ ſic coīcat̉ culpa alteriꝰ voluntatē.quēadmodū coīcat̉ gr̄a ſpūſſancti vnitatē. Pōt tn̄ in hochoīe et in illo eſſe vnꝰ ſpiritꝰ quē ſit vtriuſqꝫ coīs gratia. aūt pōt ſpūs homīs eſſe huiꝰ et illiꝰ quē peccante altero et altero peccāte ſit tn̄ culpa coīs. Et ideo ſemelceptam ꝑuulus gratiā xp̄i non amittit niſi ꝓpria impietate. Ad aliud qd̓ obijcit̉ de obligatōnibꝰ penitētis ad fo dei in purgatorio renūciāte foro dei in mūdo. Dicendum eſt hoc ē ꝯtra om̄e ius. ſicut em̄ in iure rerū. nullꝰ ēiudex in ſua cauſa: ſic nec in iure moꝝ īmo multomagis.qꝛ ſicut dīc greg. multū diſtant dāna moꝝ a dānis rerumtꝑaliū. cum illa extra nos ſunt iſta in nobis. igit̉ in genere morū. pct̄or eſt auctor pͥncipalis criminū: dꝫ eſſeiudex in ſua cauſa. Item Ro. xvj. non eſt pt̄as niſi a deo.tit̉ pt̄as iudiciaria nulliꝰ eſt niſi illius cui collata ē a deod ſolis vicarijs ſuis collata eſt quibꝰ dixit. Qd̓cūqꝫ ligaueris ſuꝑ terrā ⁊cͣ. Math̓. xvj .i. ſacerdotibꝰ. vnd̓ arbitrioſacerdotum debet fieri pnīa ſiue ſatiſfactio pct̄oꝝ. Un̄ intractatu de pnīa di. v. ponat ſe oīno in poteſtate iudicis īiudicio ſacerdotis. nihil ſibi reſeruans ſui. vt om̄ia iubēte paratꝰ ſit facere recipienda vita aīe: quecūqꝫ facereteuitanda corꝑis morte. Ad hoc qd̓ obijcit̉. ſi cōtritꝰ depeccato nihil cogitaret de ꝯfeſſione ⁊cͣ. dd̓m in hoc caſuattendēda eſt cauſa. qͣre cogitat de ꝯfeſſione faciēda. ſivehementia doloris ſit cauſa. vel qꝛ ſubito ſit p̄uentꝰ: nonimputat̉. volūtas em̄ habitualis ſiue quā hꝫ in habitu reputabit̉ facto et etiā qꝛ excuſat impotentia. vn̄ Hugvbi fides dilectōne ē. ſicut minuit̉ meritū etiā ſi opqd̓ in vero ꝓpoſito deuotōnis eſt exteriꝰ non ꝑficit̉: ſic ſalutis effectꝰ impedit̉ etiā ſi ſacr̄m qd̓ in vera volūtatedeſiderio ē articulo nccītatis excludit̉. ſi negligētia vl̓ occupatio circa alia imputabit̉ ſibi in culpā et ī p̄uaricatōꝫinterp̄tabit̉. Ad aliud qd̓ obijcit̉ de v̓bo Amb̓. dicentis inuenio quid dixerit: inuenio fleuerit ⁊cͣ. Dicenduꝫ Amb̓. hoc vult on̄dere. tanta pōt eſſe ꝯtritio delꝫculpā penam. Nihilominꝰ tn̄ eſt ꝯfitendū pnīam ſatiſfaciendū: qꝛ conſtat peccatū ſit remiſſum omninonec ex verbo iſto habet̉ ꝯfeſſio ſit neceſſaria. quia ſicut habet̉ a magiſtro in ſententijs. nonduꝫ erat ꝯfeſſio inſtituta penitentibꝰ: licet data eſſet tunc poteſtas a dn̄o diſcipulis dimittendi peccata qn̄ dixit Petro. Math̓. xvj.Quodcunqꝫ ligaueris ſuꝑ terram ⁊cͣ. et poſt alijs diſcipulis. Ioh̓ .xx. Accipite ſpm̄ſanctuꝫ quoꝝ remiſeritis peccata remittunt̉ eis ⁊cͣ. Ex illo ergo verbo Amb̓. non habet̉y eſt ꝯfitendum: ſed potius lacrime cum cōfeſſioneint magne efficacie: exquo ſine confeſſione fuerūt tante.Unde hug. de ſancto Uicto. Quid tibi hoc dici putas. vtqꝛ petrus lacrimatꝰ legit̉ ꝯfeſſus legit̉. tu ſi lacrimaris ꝯfiteris. nonne multomeliꝰ eſt vt illud potiꝰ demonſtrari intelligas. quia ſi illic tantuꝫ lacrime valuerūt vbi con