Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtionon dicitur actusie motus mixtus cum ſit tam actꝰ naꝙͣ gr̄e. Dd̓m qꝛ agere de cōtritōne ꝓprie dicta quemeritoriꝰ. cuiꝰ inqͣtum hmōi ē ꝯſiatio a gr̄a: lꝫquid eſt a natura. ꝓprie loquēdo dꝫ dici actus virtutis: lꝫẜm quid pōt dici actus naNlembꝝ terciumOnſeq̄nter querit̉. vtrum ſit motꝰ generalisvirtutis vel ſpālis v̓tutis. generalis videtur ſic: eiuſdē virtutis ē gaudiuꝫ ſiue placentia boni: dolor ſiue diſplicentia eiꝰ oppoſiti. ſꝫ gaude̓ de bono ſiue placētia boni eſt actꝰ ſiue motus vniuſcuiuſqꝫ v̓tutis: dolere de oppoſito boni ſiue diſplicētia mali ē actꝰ ſiue motus generalis v̓tutis. ſꝫ diſplicentia ſiue dolere de malo ꝯtritio ē: ꝯtritio ē motꝰ generalis v̓tutis vel ſpālis. Item vt hr̄ a ph̓o. bonū malūſunt in genere ſꝫ ſunt genera alioꝝ. generalitas virtutis eſt a termīo ſiue a bono actꝰ ſiue motꝰ ſui: cōtritō ſitactus ſiue motꝰ v̓tutis: cuiꝰ terminꝰ ſiue obiectū eſt maluꝫdeteſtandū: relinꝗtur contritio ſit motꝰ ſiue actꝰ d̓tutisgr̄e generalis. Ad hoc valet qd̓ ſup̄tactū eſt. vbi queſitū ēvtrū pnīa ſit in vna vi vel in pluribꝰ. Contra. cōtritio ēdiſplicentia mali exn̄tis in ꝑticulari ſubiecto. qꝛ in ꝓprioſubiecto inqͣtum hmōi. ſꝫ motꝰ talis eſt v̓iutis ſpālis. ⁊cͣAd hoc valēt quedaꝫ tacta ſunt locis ſupra nomin Rn̄. ad hoc pt̄ dici. cōtritio ē motꝰ v̓tutis ſpālis elicitiue. Ad illud qd̓ obijcit̉. diſplicentia mali ē actus gneralis. Dd̓m ſi hoc ſit veruꝫ: diſplicentia tn̄ mali hꝰꝑſone ſiue exn̄tis in hoc ꝑticulari ſubct̄o: eſt motꝰ v̓tutisꝑticularis. Vt em̄ hr̄ ab Amb̓. Pnīa .i. ꝯtritio ē dolor cordis amaritudo aīe malis quiſqꝫ cōmiſit. hec em̄ dicitur de pnīa rōne contritōnis. Sil̓r pōt dici ad aliud.licet malū bonū ſunt genera alioꝝ: tn̄ bonū malumẜm ſunt determīata circa ꝑticulare ſubiectū de cuiuſmodi malo eſt ſe ꝓprie contritio. Ad illud ꝓbleumaterminandū. valēt ea tacta ſunt in ꝓbleumate de penitētia. vtrū ſit virtus generalis vel ſpecialis.Nęmbrum quartūOnſeq̄nter querit̉. vtrū ſit motꝰ v̓tutis theologice vl̓ cardinalis. theologice: videturſic: ꝯtritio ē diſplicētia pct̄i inꝙͣtum ē offenſiuū dei. vn̄ vt videt̉ reſpicit deū vt obiectuꝫſcꝫ deū offenſum. eſt motꝰ theologice v̓tutis. Pre. cumdr̄. diligo deū offenſuꝫ. hoc dr̄ diligo: notat̉ motꝰ v̓tutis theologice. ſil̓r vt videt̉ dr̄. Ego ꝯteror de deo offenſo: ideꝫ ſit obiectū ibi. Si diceret̉. deꝰ offenſus eſt hic ob̓m ꝯtritiōis. qꝛ intercipit̉ p̄poſitio. nihil vr̄:qꝛ ꝯueniēter dr̄ credo in deū offenſum. ſpero in deū offenſum: tn̄ dico credo. ſpero. cauſat̉ motꝰ v̓tutis theicoꝝ. Ad idē valēt inducta ſūt ad on̄dendū pnīaeſt virtꝰ theologica. Contͣ. videt̉ ſit motꝰ v̓tutis cardinalis ſic. dolē̓ et amaricari mēte ꝓprijs delictis eſt motꝰv̓tutis iuſticie. ſꝫ pnīa eſt dolor amaritudo mentis peccatis quiꝯmiſit vt ſupͣtactū eſt. Hec eſt pnīe rōnęcontritōnis: cōtritio eſt motꝰ iuſticie. Rn̄. ꝯtritio eſttis theologice. qꝛ eiꝰ obiectuꝫ eſt deꝰ: ſꝫ potiꝰoffenſa dei. Ad hoc ꝓbleuma valēt tacta ſunt ſupͣ. vbiſitū eſt. vtꝝ pnīa ſit virtꝰ theologica. Pōt dici. eſt motus v̓tutis cardinalis .ſ. iuſticie. ſiue pnīe inꝙͣtum ē reducibilis ad iuſticiā. Et hoc hr̄i pōt a glo. ſuꝑ illud pͣs. Sacrificiū iuſticie oblatōnes. vbi hr̄ ꝗd iuſtiꝰ eſt ꝙͣ vt ꝗſꝗs ſuis pct̄is iraſcat̉ .i. indignet̉: hec indignatio diſplicentia dr̄. Ad valēt tacta ſunt ſupͣ. vbi q̄ſituꝫ eſt. an pnīaſit virtꝰ generalis vel ſpālis. Ad illud qd̓ obijcit̉. cudr. diligo deū offenſum. hoc dr̄: diligo deſignat̉ motv̓tutis theologice. ſil̓r dr̄ ꝯteror de deo offenſo. Dd̓m non eſt ſil̓e. qꝛ dr̄. diligo deū offenſum. hec ē vera ſeqꝛ diligo: qꝛ diligo offenſaꝫ illiꝰ. ſꝫ cuꝫ dr̄ ꝯteror de deooffenſo. Hec ē vera qꝛ ꝯteror: doleo de eiꝰ offenſa. vbiprie loquendo aliud eſt obiectum motus huiꝰ illius..lxxv.Mlembrum quintumEꝗtur de adimpletōne cōtritionis. Querit̉ vtrū pnīa poſſit impleri in via a penitētibus. ſic: videt̉ hoc. contritio eſt ſalutis penitētibꝰ. cōtritio dico impleta adminꝰſine. ſi penitētibꝰ negat̉ ſalus illa gerunt̉ abeis in via: relinꝗtur cōplete cōterunt̉: ita pōt cōtritioimpleri ab eis in via. Contͣ. Ioel̓. ij. Conuertimi ad mein toto corde vr̄o. hoc reqͥrit̉ ad ſufficientē cōtritionē. ſed eſt poſſibile in via ſicut nec dilige deū ex toto corde. Utem̄ dīc Aug. ſuꝑ illud ēeūt. vj. Diliges dn̄m deū tuuꝫ expōt dilige̓ dn̄m ex toto corde ſuo intoto corde tuo. 1īat. dilige dn̄m ex toto corde eſt convia. qꝛ ſic̄ ipuerti om̄s ad ip̄m: eadeꝫ rōne ꝯteri in totocorde. Item Beda. veraciter penite̓ eſt ex totoo cordeuerti ad deū oēm materiaꝫ peccādi reſecare: ſꝫ nullꝰ pt̄face̓ in via. ⁊cͣ. Rn̄. ꝯtritio ſufficit ad ſaluteꝫ poimpleri in via. Sꝫ nota cōuerti in toto corde ē duplicit̓aut ita aīa ẜm totalitatē li. ar. vertat̉ in deū .ſ. ẜm ratōnem volūtatē .i. ita nulla re tꝑali vellꝫ ꝑpetraſſe peccatū. ẜm hūc modū bene pōt impleri in via. Alio dicitur ex toto corde cōuerti: ita ſcꝫ nulla delectatōne naturalis vel actualis retrahat aliqͦ modo. vel ad tp̄us ab affectōne in deū. ẜm hūc modū pōt adimpleri in via. Similit̓ dilige̓ deuꝫ ex toto corde dr̄ dupl̓r. ita diligat̉ ẜmtotalitatē li. ar. i. ſumme ſiue p̄cipue int̓ oīa: vel ita nulla delectatio .ſ. naturalis actualis retrahit alqͦ ad tp̄sab affectōne in deū. ſic dilige̓ deū ex toto corde pōtin via: ſꝫ diliget ſic in patria. Sil̓r nec pōt cōuerſio ī totocorde ſic impleri in via: qꝛ ī via accidit nccͣio delectatō naturalis vel accidentalis ſcꝫ venialis vel mortalis. auertunt vt ſit ſemꝑ totalitas affectōis in deū. nec hec totalitas cōuerſionis exigit̉ in ꝯtritōe: ſꝫ reqͥrit̉ totalitas ꝯuerſionis ad deū .ſ. volūtatis rōnis. ita ſumme afficit̉ addeū ita deteſtando pct̄m: nulla re vellet illd̓ ꝯmiſiſſe. Ad illud qd̓ obijcit̉. penite̓ veracit̉ ē reſecare materiam ⁊cͣ. Dd̓m materia peccādi ē in duplici dr̄ia. qꝛ vel īꝓpinqua diſpoſitōe: vel impotētia vel impoſſibilitate. materia ꝓpinqͣ ſiue diſpoſitio pōt reſecari ne ꝓgrediat̉ in effectum: ſed non ſit poſſibilitas ad peccandū non pōt reſecari niſi in confirmatis Queſtio. lxxvj. de ꝯfeſſione in comꝑatōne ad confitentem.Equitur de confeſſione. Et pͥmo comꝑatōeꝫ ad cōfitentē.Scd̓o comꝑatōeꝫ ad abſoluentē. Tercio de ptāte abſoluētis. Circa primūrunt̉ plura. Primo .ſ. de quidditate confeſſionis. Scd̓o de ncc̄itate ꝯfeſſionis. Tercio de inſtitutione cōfeſſionis. Deinceps de yſu ſiue exercitio cōfeſſionis de ordine.Nembrum primūD primum. quid ſit cōfeſſio; et pōt deſcribiſic. Confeſſio eſt coram ſacerdote legitimapct̄oꝝ ꝓprioꝝ declaratio. Declaratio cōtraoccultationem. Legitima .i. in toto vl̓ inꝑte excuſata. pct̄oꝝ bonoꝝ. pctōꝝ ꝓprioꝝ. alienoꝝ.psͣ. Dixi cōfitebor ꝯͣ occultatōeꝫ. aduerſuꝫ me ꝯͣ excuſantes ſe. iniuſticiā meā alioꝝ corā ſacerdote. em̄ ſuffcit ſoli deo cōfiteri. nec oportet coram ppl̓o: quia licet tibiexpediret non tamen populo.Nęmbrum ſecundūOnſequenter querit̉ de neceſſitate confeſſionis. Et primo an ſit neceſſaria. Secundoſit neceſſaria. Tercio qn̄ ſit neceſſaria.