Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiopenitentie ſuſtineret: habilior fieret ad ꝯtritōneꝫ ſatiſfactoriam. vnde modus iſte magis diuinā declarat magnicentiā ꝙͣtum ad ſapientiā bonitatē ꝙͣ aliꝰ. Ad hoc qd̓ſtificat nos ſine nobis ⁊cͣ. dd̓m vnaquerit̉. quare iuratio pōt ſumi ex ꝑte li. ar. cuiꝰ libertati p̄iudicaret̉: ſi exiſtenti in placētia pct̄i daret̉ gr̄a iuſtificans. de tactuꝫ ēſupͣ. Alia ratio eſt ex ꝑte diuine iuſticie. cui ꝯgruit ſicutpeccator prius receſſit a dn̄o male delectādo ꝙͣ dominꝰ abeo gratiam ꝯtinuando: ſic prius quodāmodo ꝯuertat̉ad dn̄m dolendo ꝙͣ deus ad eum gr̄am ꝯferendo. nec eſt ſimile de creatōne que eſt nulla preexiſtente gratia materiaactōnis: et que eſt a non eſſe in eſſe ſine medio: vt tactū eſtde iuſtificatione.Nlembrum terciūOnſequenter querit̉. ſi attritio ſtat vel ſtarepōt cum cōtritione. ſic: videtur hoc.vtrūqꝫ bonum eſt donum dei. taliū non eſtoppoſitio vel repugnantia vt videt̉. ergo ⁊cͣ. Item attrilio eſt a gr̄a gratiſdata: contritio a gr̄a gratum faciente. ſed iſta ſimul ſtant ſcꝫ gratia gratiſdatatia gratū faciens: cauſata ab his. quoꝝ em̄ ſe cauſe inuicem ꝯpatiunt̉: cauſata. ſicut quoꝝ cauſe ſunt ꝯtrarie: ipſa cauſata ſimiliter. Item cum quis cōteritur. dolorp̄cedens ꝙͣtum ad ſubſtantiaꝫ vel habitum tollit̉. quiaſi voluntas peccati mala eſt: tamen ipſe dolor eſt malꝰ.ppter quod non tollit̉ adueniente gr̄a: mala em̄ voluntason eſt de ſubſtantia attritōnis: ⁊cͣ Contra. fides īformis neceſſaria annexa eſt attritōni: fides formata contritōni. Und̓ ad attritōnem ſeꝗtur fides informis: adtritionē fides formata. ſed ſi ꝯſequentia non poſſunt ſiml̓ſtare: nec antecedētia. Item hoc idem videt̉ hoc. neceſſario cōſequunt̉ ad hoc timor ſeruilis initialis: quiaſimul ſtare non poſſunt. Rn̄. dicendū poſſunt ſil̓ſtare. Ad primū obiectū ꝯtra hoc dicendum. licꝫ vtrūqꝫ bonū ſit donum dei. inqͣtum hmōi nec hn̄t oppoſitionem nec incōpoſſibilitatē. tn̄ rōne annexoꝝ ꝯcomitantium ſimul ſtare non pn̄t: ſicut nec illa ſcꝫ fides informis formata. amor ſeruilis initialis. Similiter virginitas caſtitas ꝯiugalis inqͣtum ſunt dona dei non repugnāt:rōne tn̄ ſtatuum oppoſitoꝝ oppoſitionē hn̄t. Ad hoc qd̓obijcit̉. attritio eſt a gr̄a gratiſdata ⁊cͣ. dicendū inꝙͣtum attritio contritio dicunt actus doloris cauſatosdāmodo a gratia tali. niſi eſſent annexa illis que ſunt inopoſſibilia: bn̄ poſſunt ſimul ſtare. Ex hoc pꝫ rn̄ſio adur. licet mala voluntas non ſit de ſubſtanꝯcomitatur illū illa que ſunt incompoſſitie et virtutibus que informant dolorem contriNlembrum quartūOnſequenter querit̉. vtrum attritio pōt fieri ꝯtritio. ſic: videt̉ hoc. fides informis eſt pͥncipiū attritionis: fides formata ēpͥncipiū ꝯtritōnis. ſed fides informis poteſtfieri formata vt coīter ſupponit̉: ⁊cͣ. Item dolor attritōis bonꝰ eſt donū dei qͣntū eſt de ipſo. gn̄ tollit̉ adueniente gr̄a. Sed adueniente gr̄a gratificat̉ informat̉ ipſaaīa in ſe ꝙͣtum ad potentias eiꝰ. etiā actus eliciūturex ip̄is: dolor attritōnis exqͦ expellit̉ gratificat̉: itarit ꝯtritio. Item diſpoſitio habitꝰ differūt facile mobiſe difficile. Iſte aūt ꝓprietates facile difficile circa idēſimul ſe ꝯpatiunt̉. nec hoc impedit qn diſpoſitō fiat habitus: a ſimili videt̉ in ꝓpoſito. licet aliqͣ ſint annexa attritoni ꝯtritōni que ſe ꝯꝑatiunt̉ circa idem: impedit qn attritio ꝙͣtum ad actū ſiue ſub̓am doloris poſſitfieri ꝯtritio. Item taꝫ attritio ꝙͣ ꝯtritio fit ex timore. ſedattritio ex ſeruili: cōtritio ex initiali. ſed poſſibile eſt timor initialis tollat̉ a ꝯtritōne timorē finalē ſiue reueretie: ſil̓r videt̉ poſſibile eſt timor ſeruilis tollat̉ ab attritōne. ſi hoc: tūc dolor attritōnis poſſet informari gra.lxxiiij.tia. et ita dolor ꝯtritōnis: et attritio fieret ꝯtritio. Contra. attritio eo eſt in mortali opus mortuum et itapoteſt reuiuiſcere ꝑgratiam. et ita cum contritio ſit opusgratuitum ita viuuꝫ: attritio non poteſt fieri contritio. Item attritio eſt ex timore ſeruili: contritio eſt ex timore initiali qui habet reſpectum ad primū. ſed timorem ſeruilem impoſſibile eſt fieri initialem: cum vnus ſit a ſpiritu ſeruitutis. alicuiꝰ aūt a ſpiritu adoptōnis: attritōpōt fieri ꝯtritio. Item Hiero. ſuꝑ. xxviij. Math̓. iudaspnīa ductus ⁊cͣ. Nihil ꝓfuit iude egiſſe penitentiaꝫ quāſcelus corrigere non potuit: illa attritio non potuit peruenire vt fieret contritio que corrigit ſcelus. Rn̄ſio. dicendum cum querit̉. vtrum attritio poteſt fieri cōtritō.iſtud pōt duobus modis intelligi. vel ita motus attritōnis pōt informari ita fieri contritio: vel habitꝰ exquis exit in actum attritōnis poteſt informari fieri contritio. Ꝙtum ad primū intellectum non pōt: ꝙͣtum ad ſecundum poteſt. Ad illud quod primo obijcit̉ ſimilede fide informi que pōt fieri formata ⁊cͣ. pōt dici. ſuꝑpoſito. fides informis pōt fieri formatā .i. habitus fideinformis adueniente gratiā: non tn̄ ſequit̉ attritio pt̄ fieri contritio. habitus em̄ fidei quia eſt quoddaꝫ ꝑmanēs non ſucceſſiuū. adueniente gr̄a poteſt informari: attritōaūt que eſt actꝰ cuiꝰ eſt eſſe fieri non in ꝑmanētia: pōtinformari adueniēte gr̄a. Pret̉. attritio ꝯtritio ſunt actꝰſpē differentes ſicut gr̄a gratiſdata gratufaciens. ꝯtritōem̄ eſt a li. ar. gr̄a gratufaciente quoꝝ vtriqꝫ actꝰ totalit̓eſt attribuendus: attritio ex li. ar. gr̄a gratiſdata. vnd̓rōne dr̄ie qua actus differt ab habitu. non eſt ſimile attritione ꝯtritōne de fide informi formata. Pre. rōnequa ipſi actus differūt ſpē et materialiter formaliter loquendo: actus iſte non pōt fieri ille. Actus eniꝫ ſub̓alitertranſeūt. et etiam illud quo informant̉ ſuo modo ſcilꝫ gr̄agratiſdata gratum faciens eſſentialiter differūt. nec vnapōt fieri altera. Ad illud quod obijcit̉. dolor attritionis bonus ⁊cͣ. Dicunt quidam ſi actus attritionis ſiuedolor non interrumpit̉: ſed ſit vt ꝯtinuus quoaduſqꝫ gͣtiaadueniente aīa informet̉ gratificet̉. tūc attritio fittritio. ſi interrumpat̉ nequaꝙͣ. Uidet̉ tn̄ aliter dd̓m. ſicut tactuꝫ eſt ſupͣ. hmōi actꝰ nunꝙͣ eſt ita ꝯtinuus vel ſimplex qn̄ habeat ꝑtem ꝑtem. nec vna pars pōt eſſe alia.ita licet bona ſit attritio qͣntuꝫ eſt de ſe .i. de ſubſtātia motus: tn̄ quia deficit euaneſcit in ſuo ꝓgreſſu. quia habet eſſe niſi in fieri: adueniente gr̄a non informat̉ neqꝫ fitꝯtritio. Ad aliud dicendū. eſt ſimile de diſpoſitiōe habitu attritōne ꝯtritōne. quia licet diſpoſitio ſit facile mobilis: tn̄ eius eſſe eſt ꝑmanens. vnde ꝯtinuatione īꝑmanentia radicat̉ fit difficile mobilis. Ad illud qd̓obijcit̉. poſſibile eſt ab attritōe tollat̉ illa imꝑfectoeſt ex ꝯſideratione pene ⁊cͣ. Dicendū vt tactuꝫ eſt. quiamotus ꝯtritōnis deficit ſemꝑ in ſuo ꝓgreſſu. poſito tolleret̉ illa imꝑfectio que eſt ex ꝯſideratione pene: informaretur adueniente gr̄a. Si obijciat̉. hac ratōne necmotus ꝯtritionis informaretur quia deficit in ſuo ꝓgreſſu. Dicendū informat̉ ex informatōne li. ar. cuiꝰ eſt motus. nec eſt ſimile de imꝑfectōne ꝯtritionis vel timoris initialis qui eſt ex ꝯſideratōne pene de attritōnis vel timoris ſeruilis: quia ablatio imꝑfectōnis ex vna parte ponitattritōnē extra genꝰ ſuū ſcilꝫ ingratuitoꝝ ex alia ponitꝯtritōnē extra genꝰ ſꝫ gratuitoꝝ. Scd̓m aūt attritio nominat habitū vtpote diſplicentiā peccati radicatā in anima de quo inſurgūt motꝰ freq̄nter. pōt dici attritio pōtfieri ꝯtritio. ſꝫ diſtinguenduꝫ eſt. attritio ſic ſumpta ē exfide informi pōt fieri formata ſic̄ fides. Sꝫ adhuc diſtinguendū eſt. qꝛ quedā fides informis nūꝙͣ pōt fieri formata ſic̄ fides demonū. qꝛ credūt ꝯtremiſcūt Iac̄. ij. hecem̄ fides declinat tm̄ ad penā pōt inclinare li. ar. adp̄miū. hec etiā fides eſt in dānatis. qꝛ inclinat eos tm̄ ī timorē penalis ē eis. Alia eſt fides informis inclinās adpenā: pōt tn̄ inclinare li. aꝛ. ad p̄miū eternū. iſta fides generat attritiōeꝫ poſſibilē fieri ꝯtritōnē. Un̄ hec attritio hꝫ