Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſi eēt duo motus. ẜm ph̓m inter quoſlibet duos motus neceſſe ſit intercidere quietē mediā: neceſſe eēt ſemꝑinter attritōem ꝯtritōem intercide̓ quietē mediā. aūtē falſum. Itē nulla circūſtātia mutat ſubſtātiā oꝑis: ſꝫmutui qui ē attritio nihil addit̉ niſi circūſlātia .ſ. gꝛatia erit idē motus ī ſubſtātia. Itē differre ẜm cōpletū incōpletū ē aliqͣ differētia ſubſtātialis. ſicut pꝫ puerperio oīno formato et formato. cuꝫ attritio dicatmotū incōpletū reſpectu ꝯtritōis: differūt ī ſubſtātia Cōtra. timor ſeruilis prīcipiū ē attritōis. timor initialis principiū ē ꝯtritōis: ſꝫ timor ſeruilis nūqͣ fit initialis īmo ſimpliciter differūt: ⁊cͣ. Itē cōtritio eſt a gr̄agratū faciēte: attritio a gr̄a gratiſdata. Gratia aūt gra faciēs opponit̉ peccato: gratiſdata. ꝗa cōpatit̉ ſecūpeccatū. ſimpliciter differt gr̄a gratūfaciēs a gr̄a gratiſdata. eoꝝ prīcipiata .ſ. attritio ꝯtritio. Itē neceſſe ē oēm habitū formatū a īmediate egredit̉ actꝰformatus: ſꝫ a timore ſeruili īmediate egredit̉ attritio:ſͦꝫ timor ſeruilis nūꝙͣ pōt formatꝰ ſicut dicit aug. īmoadueniēte caritate expellit̉ ſicut ſeta adueniēte filo. ⁊cͣ.Si dicas ſolū timor ē principiū attritōis īmo aliamor. hoc nihil ē. qꝛ ille amor eēt formatus nec inrmādus. ponit̉ caritas informis formata: ſic̄de fide dr̄ de alijs habētibꝰ virtuteꝫ. Rn̄ſio. dd̓m.ſimpliciter differūt attritio ꝯtritio. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝯtinuitas ꝯtinui ē vnitas. dd̓m vnꝰ ē motus ꝯtinuitate nature ꝯtinuitatis. ē tamē ita vnꝰ vel ſimplexꝗn habeat ꝑtem ꝑtem. in vna ꝑte ē a gr̄a gratiſdata: hoc nominat attritio. in alia ꝑte ē a gr̄a gratū faciente ip̄m ꝓut ſic ē nominat ꝯtritio: ſic ſimpliciter differūtAn bene verū ē. vnus ē motus ī genere nature: tn̄ ēvnꝰ in gene̓ moris. īmo ſunt diuerſi diſꝑati. Nec etiaꝫvolūtas eliciēs ē eadē. quis atterit̉ de aliꝗbꝰ pct̄isſuis: adhuc hꝫ volūtatē alioꝝ: nec vniuerſaliter dolet.aūt gr̄a infundit̉ ꝯterit̉ illa malā volūtateꝫ dimittitſimplicit̓ de oībꝰ dolet. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſi eſſentduo motus: intercide̓t quies media. dd̓m hoc nihil facit ad ꝓpoſitū. verbū at̄ ph̓i intelligit̉ inter diuerſos motꝰ eiuſdē ſpeciei eiuſdē mobilis. vt inter aſcēſuꝫ lapidis deſcēſum eiuſdē: neceſſe ē quietē int̓cidere. Inter motꝰaūt diſꝑatos diuerſarū ſpecierū ē ſic: ſicut ē in ꝓpoſito. pt̄ em̄ ꝗs ſimul ſel̓ moueri ad albedinē ſitū ſineete intercidēte. Ad aliud qd̓ obijcit̉ nulla circūſtantia mutat ſubſtātiā oꝑis. dd̓m. gr̄a in genere morisē circūſtātia nec addit̉ oꝑi vt noua circūſtātia: ſꝫ ē nouꝰmotor nouū efficit dolorē ī genere moris. nec dꝫ ſolū attribui gr̄e qualitas oꝑis: ſꝫ ſubſtātia oꝑis. vt vult bern̄.in li. de li. ar. qꝛ vt ē motor facit nouū opꝰ. Ad illudqd̓ obijcit̉. differt ẜm cōpletū incōpletuꝫ ⁊cͣ. dd̓mqn̄ incōpletū ē aliquid reſpectu alteriꝰ ordinat̉ ad illd̓vt ꝑficiat̉ ab eodē et cōpleat̉: tūc vnū ē ſpecie differ̄ttale ꝯpletū incōpletū. vt pꝫ ī exēplo ꝓpoſito ī cōſimilibꝰ. ſic aūt ē in ꝓpoſito: ſꝫ qn̄ incōpletū ē alteriꝰ generisnec ordinat̉ ad ip̄m cōpletū nec ab illo ꝑficiendū: tuncſequit̉ differāt: ſic ē ī ꝓpoſito.Mlēbrum ſecundumOnſequēter querit̉. vtrū atrritio p̄cedattritōem. ſic: vidr̄. dicit greg. Alij pertimorē plāgūt. alij amorē lamētis ſe afficiūt. Sꝫ cuꝫ ex amore lamētis quis ſe afficit: ꝯtritio ē. timorē plāgit: attritio ē. Sꝫ vt habeturab aug. in ꝓgreſſu ad iuſtificatōeꝫ timor introducit amo ſic̄ ſeta fili. ſil̓r plāctꝰ timoris lamētū amoris: attritio introducit ꝯtritōꝫ. nccͣrio p̄cedit. Itē ꝯtritio ē qͣſitritio int̓ duo .ſ. amorē timorē. hoꝝ duoꝝ timor ē qͣi terminꝰ a: amor qͣi terminꝰ ad quē. Sꝫ a ē motꝰ nccͣriocedēs terminū ad quē: ſꝫ tritio relata ad timorē ē attritōad amorē ē ꝯtritio. ncc̄rio attritio p̄cedit ꝯtritōꝫ. Itēattritio dic̄ tritōꝫ dꝫ ad ꝯtritōꝫ t̓mīari. plꝰ ē qͣꝫ ꝯtri. ſi motꝰ ad motū t̓mīat̉: prius ē illo ad quē termīat̉. Cōtra. paulus fuit ꝯuerſus ſiue iuſtificatꝰ ſubito ſinealiqua p̄cedente p̄paratōe ſiue doloris. ſiue alteriꝰ. vt videt̉ act̉. ix. Itē greg. neſcit tarda molimina ſpūſſct̄i gr̄a. gr̄a ſanctiſpūs ī reꝑatōe alicꝰ requirit aliqd̓ p̄cedēsqd̓ diſponat ſuū ſuſceptibile. Itē ſi in infuſione gr̄e requirit̉ attritio diſponēs ad gr̄e ſuſceptōem ꝯtritōeꝫ:ē ꝓpter diſtātiā li. ar. exiſtētis ī ſtatu diſtādi a ſtatu gr̄e.ſꝫ in oꝑe creatōis ē maior diſtātia. vtpote int̓ nihil aliqd̓. nec tn̄ requirit̉ aliqd̓ mediū: vt videt̉ multo fortiusnec in ope recreationis. It̄ opera dei fiunt ad declarationē ſue magnificētie: ſꝫ illa in quibꝰ ē vltimā diſpoſitōp̄cedēs: manifeſtius et magis illa declarāt: ita videt̉oꝑa mirabilia vtpote creatōis recreatōis debēt ſinealiqua creatura diſponēte. Item quare non iuſtificatnos ſine nobis: ſic̄ creat nos ſine nobis. Reſpōſio. dicēdum ẜm legem cōmunē quā diuina ſapientia ꝯueniēter ordinat illa que oꝑantur ad iuſtificatōem. p̄cedit iuſtificatōem p̄paratio ex ꝑte noſtra. que inſinuatur zach̓..j. dr̄. Conuertimini ad me ego ꝯuertar ad vos. hecaūt p̄paratio debet ẜm ꝯuenientiā ad iuſtificatōem. ad aliquid quod eſt ex ꝑte dei in iuſtificatione. qͣꝫtiad aliqd̓ quod ē ex ꝑte noſtra. Sicut in iuſtificationrequirit̉ ex ꝑte iuſtificātis dei gr̄a gratiſdata. ſil̓r ex parte nr̄a dolor attritionis. vn̄ ad ꝯſūmatā iuſtificatōemfit ſolutio a culpa a pena: requirit̉ triplex dolor .ſ. ancedēs iuſtificationē. coexiſtēs ſubſequēs. primus ē delor attritionis. ſecundus ē dolor ꝯtritionis. tercius ē dolor ꝯtritionis ſatiſfactorius. Et ſic̄ ꝯtritio quodāmodoeſt ex motu li. ar. que eſt ex inſtinctu fidei formate: ſic attritō ex motu li. ar. qui eſt ex inſtinctu fidei informis. vn̄p̄paratio ad iuſtificatōem debet eſſe ẜm ꝯuenientiam adtria que requirunt̉ ad iuſtificatōem. hec aūt lex cōmūisnon p̄iudicat priuilegio ſpeciali. quo deus aliqn̄ fortaſſealiquē iuſtificat ſine omni p̄paratione. vt videt̉ de pauloquod tamen aſſero. Concedēde ergo ſunt rationesprima parte que ſunt ad hoc. ẜm legem cōmunē requrit̉ attritio precedens ꝯtritionem. Ad illud quod obcitur contra hoc de paulo. ſuppoſito p̄ceſſit ī eo attritio quod non ꝯſtat mihi: ſꝫ potius videtur mihi contrarium. Dicēdum iuſtificatio pauli qͣꝫtū ad hoc eratẜm legem ꝯmunem: ſꝫ potius fuit factum priuilegiatum Ad illud quod obijcit̉ neſcit tarda molimina ⁊cͣ. dicēdum hoc nihil facit ad ꝓpoſitū. dr̄ em̄ ſpūſſct̄i gratianeſcire tarditatem ratōne infuſionis ſubite repentineoꝑationis: non obſtat impedimētum. ſubito em̄ infūdit̉. nec ſucceſſiue aliquādo inducit̉: repente oꝑat̉ poſtinfuſionem. Ad illud quod obijcit̉. ꝓpter diſtantiamli. ar. ⁊cͣ. requiritur p̄paratio attritionem ⁊cͣ. dd̓m ēdiſtantia extra genus hoc eſt inter ens non ens. diſtantia in genere: hoc eſt inter ea que ꝯueniunt in eſſe:diſtant tamē qͣꝫtum ad conformitatem in genere naturevel moris. vbi eſt primus modus diſtantie vt ī oꝑe creationis quia ibi non eſt mediū aliquod: neceſſario excluditur medium diſpoſitionis. non eſt ſic vbi eſt diſtantia ingenere. Ad illud quod obijcitur de declaratione diuīemagnificentie. dd̓m diuina magnificentia attenditurin poteſtate quā omnia condidit. ſapientia quā om̄iaregit. bonitate qua omnia ordinat ſcꝫ ad finem. Undelicꝫ forte ſi iuſtificaret impiū nulla p̄cedente p̄parationeex parte ip̄ius impij videretur ſua magnificentia qͣꝫtumad eius potentiam magis declarari qͣꝫ aliqua p̄cedente tamen declararetur intātum qͣꝫtum ad eius ſapientiam et bonitatem. rectius regitur impius in via ad iuſtificatōem et melius ordinatur ad finem: ſi iuſtificaturp̄cedente attritōne qͣꝫ non p̄cedente. magis em̄ ꝯueniret̉impio ſicut prius receſſit a dn̄o per peccati delectatio. ẜm dicitur ezech̓. xxiij. denudauit fornicationes ſuas diſcooperuit ignominiam ſuam et receſſit aīa meaab ea. ſic attritōne preparet ſe ad acceſſum ad dominum in nullo preparet ſe. ſimiliter eſſet vtilius quia aflictus attritione ante gratie infuſionem facilius penam