Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſimul eēt ſuū infundi in corpore hmōi oꝑatōes. oꝑatōes tn̄ ip̄ius inꝙͣtū ē electiua deliberatiua neceſſarioſecunt̉ in tꝑe. gr̄a aūt ſolū ē agens vt natura: valetin ꝓpoſito. Ad illud quod obijcitur prius ē eſſe ꝙͣmoueri ⁊cͣ. dd̓m ſimul pōt aliquid moueri motunaturali. ſicut ſi lapis crearet̉ ſuꝑius: ſimul poſſet eſſedeorſum tende̓. ideo gratia ſolū agat naturaliter ī aīaexpellēdo culpā ſicut lux expellēdo tenebram ab aere. ſimul eſt hunc actū habet. Aliter ē moueri .ſ. motu voluntatis deliberatōis. hoc neceſſe ē prius habeat res eſſe ꝙͣ volūtarie electōem ad aliquid moueat̉. ſic fuit motus angeli quem cecidit. ibi ē ponere neceſſario aliquā morulā inter eſſe caſum. Ex his patꝫ reſpōſio ad illud qd̓ ſolꝫ queri. quare angelus potuit ſimul eſſe et moueri ſicut gr̄a pt̄ ſimul eſſe mouere ſubiectū. eſt ſimile de gratia que ſimul agit vt natura.angelo qui volūtarie mouet̉ electōnem. Ad illaobijciunt̉ pro alia parte. et primo ꝯuerſio p̄cedit auerſionē ⁊cͣ. Dicēdum alius ē ordo in ꝯſtructōe rei deſtructōe. Illud quod ē vltimū in ꝯſtructōe debet pri in deſtructōne. vt patꝫ in ꝯſtructōe deſtructōne domus: ſi ordinate ꝓcedat̉. Un̄ ph̓s. qd̓ vltimū ē in generatōe primū eſt in reſolutōe. vn̄ in expulſione priꝰ debet eſſeillud quod reſpōdet auerſioni .ſ. gratie infuſio. Pret̓ea.a gr̄a habēt alia ſunt cooꝑatiua iuſtificatōi: ꝓpter qd̓ꝯuenit ſit prima. Ad aliud qd̓ obijcit̉. primum remediū actualis peccati debet actꝰ noſter ⁊cͣ. dd̓m ē verū. quia hominis ſit ſpūs vadens rediēs.ſi debeat ſpiritus redire: oportet ſit mediāte gratia. em̄ poteſt peccator qͣntum ē de ſe ſine adminiculo gratie in aliquo cooꝑari ꝓprie iuſtificatōi. In omni em̄ oꝑecooꝑatorio oportet gratia p̄ueniat. ita motū cōtritionis oportꝫ gratia p̄ueniat ſaltem prioritate nature. Ad illud qd̓ obijcitur. ſi infuſio gratie p̄cederet contritōem ꝯtingeret impiū fieri iuſtū ſine ꝯtritōne. dd̓m ſequeretur ſi infuſio p̄cederet tꝑe natura tm̄. hocſuppoſito ſequeretur ꝯtrito eſſet neceſſaria ad iuſtificatōem impij. vt patet intuenti. Ad illud qd̓ obijcit̉. neutrum p̄cedit quia iuſtificatio fit in inſtanti ⁊cͣ. Dicēdū. neutrū tꝑe p̄cedit ſed natura ſolum. Ad illudquod obijcitur. poteſt oꝑari niſi ſanata ⁊cͣ. dd̓mreuera ad hoc oꝑetur .ſ. meritorie oꝫ ſit ſanata ſiuegratificata: ſed oꝫ ſanata ſit prius tꝑe poſtea oꝑetur. īmo poteſt ſimul ſanari et oꝑari. quia duplex habetopus. quoddā momētaneum in inſtanti ip̄ius iuſtificatōis. et de iſto verū ē poteſt ſimul oꝑari et ſanari. deoꝑbus aūt ſequētibus elicitis ab habitibus virtutū aliter ē. quia de illis neceſſe eſt priꝰ tꝑe ſanari poſtea oꝑari. Unde cuꝫ dico. oꝑatur ſanata: magis ſumitur hoc dico ſanata nominaliter ꝙͣ ꝑticipialiter. quia ſimul eſtgratia ſanans illud opus. nec prius ē anima ſanata ꝙͣſic oꝑetur. eſt illud opus meritorium a gr̄a tꝑe p̄cedente vt ſunt oꝑa poſtea elicita: ſꝫ cōcomitāte.Ayticulus terciusOnſequēter queritur. vtrū gratia p̄cedat peccati expulſionē: de hoc ꝓbleumate tactū ē ſupͣvbi actū ē de gr̄a penitentie. vbi dictum eſt.gra poteſt fōſiderari dupliciter. Uno vt ē tollens vicia ſiue peccata ab anima. alio vt ſui inherentia ꝑficit aīam et eſt habitus aīe. vt aūt ē tollēs peccata: ſic natura p̄cedit infuſio gratie ablatōeꝫ culpe. inqͣtū ꝯſideratur vt habitus ꝑficiēs aīam penitētis: ſic expulſio vicijcedit infuſionē gr̄e. Cōtra opponūt quidā ſic. qn̄ aliꝗd agēs inducit formā ſuā ī aliqͦ ſubiecto vel materia. vtinformātē illā vel vt agētē ī illā: oꝫ agēs et patiēs ꝯmunicēt in materia. cuiuſmodi materia p̄t deferre formā illiꝰ agētis. ſic̄ pꝫ qn̄ ignis agit ī aera vel ī aquā. priꝰ ē in illis forma ignis vt agēs: ꝙͣ vt informās. quia materia aeris vel aque coīs ē et̄ igni pt̄ deferre formā ignis ip̄amdiſponētemſui ſuſceptōem vt ē informās: ſꝫ ſic ē īꝓpoſito. gr̄a que ē agēs in aīa. ip̄a aīa habetmunicātiā ī materia. ⁊cͣ. Itē gr̄a que ad iuſtificatōꝫinfundit̉ ꝯſtat eſt nihil: ē aliquid. ſi ſit ē in nullo. ē in aliquo. niſi in illo ī agit. quia deus ad iuſtificatōeꝫ aīe agit aliudꝙͣ gr̄am. ē in aīa. ſed ē inilla non ſicut quedā ꝑs. impoſſibile ē ſine eo in quo ē ē ibi ſicut accidēs. niſi vt qualitas. qd̓ pꝫ inducēdoin oībꝰ generibꝰ accidētis. ſꝫ qualitas ē ẜm quā qualesdicimur. ergo neceſſe eſt ſi intelligatur gr̄a in aīa. vt intelligatur vt informās. Has rōes ꝯcedūt quidā pon̉do diſtinctōem ſupͣdictā nullā. Alijs aūt videt̉ alit̓ dicēdū .ſ. ablatio culpe pōt tripliciter. vel ꝙͣtū ad reſecatōem actuū exteriorū. vel ꝙͣtū ad ablatōnem culpe velreatus pene eterne. vel ꝙͣtū ad abſolutōem a pena tꝑali.dicūt ablatio peccati ꝙͣtū ad primū pōt ante oēmꝯtritōemr̄am gratū facientē. qꝛ gr̄am gratiſdatamuis deteſtari pct̄m ſuum actuꝫ peccati dimittere.Ꝙͣtū aūt ad ſec qd̓ ē remiſſio ip̄ius culpe vel macule peccati reatus eterni: ē immediate pꝰ infuſionē gratie ẜm ordinē nature: ſimul aūt ſunt tꝑe. Et dicebāt alio hmōi remiſſionē ſaciebat deꝰ ſine infuſione gr̄e create.ꝓpter iſtā auctoritatē. Iſa. xliij. Ego ſum deleo iniꝗtates tuas ꝓpter me. et dicit diſcretiue ego ſum: ad ſignificādum nihil aliud niſi ip̄e delet iniꝗtates nr̄as. Ꝙtūad terciū qd̓ ē remiſſio pene tꝑalis ſequētis. ꝯtritio iſtremiſſionē p̄cedit. ad ē ꝓprie vt dicūt. Unde tāta pōt ꝯtritio pena debita tꝑalis dimittet̉. vn̄ ſic ordinantiſta quatuor que in iuſtificatōe ꝯcurrūt. primo ē infuſio gratie. deinde remiſſio culpe et reatus pene et̓ne. tercio ꝯtritio. quarto remiſſio pene tꝑalis. Sed ẜm hoctritio ē neceſſaria ad iuſtificatōem impij. Pre. licꝫ ſolus deus auctoritate et efficacia culpas deleat: ē inciueniēs aliqd̓ ſibi cooꝑari vt gr̄am infuſam li. ar. coꝑando. non ſolū ī ꝯſentiēdo actui gr̄e: ſꝫ et̄ deteſtādo peccatū et delēdo. hoc ē actū ꝯtritionis. videt̉ diſtinctio p̄tacta ſit ſuſtinēda. Ad illd̓ qd̓ obijcitur īducitur forma aliqua ī materia vel ī ſubiecto: oꝫ agēs ēpatiēs ꝯmunicēt in materia. dd̓m hoc ē verū in actōnonature in actionibꝰ gratuitis ſiue ſupra naturā. qn̄ em̄neceſſario docet aīam aliqd̓ neceſſariū ad vitam. delēdognorātiam imprimēdo ſcīam: oportet aīa vnctōmunē habēt materiā. Pre. gr̄a infuſa inducit formāſuā in aīa. īmo deus illa infundēdo ꝑficit aīam formalit̓Pre. qd̓ dr̄ gr̄a agit delēdo culpā: modus loquēdi eſt.gr̄a em̄ non agit ꝓprie loquēdo ad deletionē culpe. ſꝫ ſuapn̄tia in aīa: oīs culpa mortalis annibilat̉. Ad illd̓ qd̓obijcit̉. gr̄a ē in aīa vt accidēs et ita denomiat illā ⁊c̄.Dicēdū hoc verū ē. In eodē em̄ inſtanti culpā expellitet aīam informat: licet priꝰ natura culpā expellat ꝙͣ aīaꝫNembrum ſecundumOnſequēter queritur de ordine motus li.ar. ad ꝯtritōem. videt̉ motꝰ li. ar. priorſit natura. quia prius ē motꝰ li. ar. ſimpl̓rꝙͣ motus li. ar. ꝙͣtū ē in diſplicentia de teſtatione peccati: ſꝫ ꝯtritio ē motus li. ar. ꝙͣtū ad diſplicētiā et deteſtationē peccati. ⁊cͣ. Motus li. ar. ſe habetad motū ꝯtritionis ſicut illud a non ꝯuertitur ꝯſequetia. Contra. ꝯueniētiſſime inter hec qͣtuor p̄ordinat̉ infuſio gratie. hoc ꝗa inter illa ꝯcurrunt ad iuſtificatō. p̄cipua et efficaciſſima ē. ergo ꝯſequenter inter aliareqͥruntur p̄ordinādum ē qd̓ inter illa ē efficaciſſimuꝫ.aūt ē ꝯtritio. ⁊cͣ. Itē q̄ritur ſit differentia inter motum li. ar. ẜm hic ſumitur et cōtritioneꝫ: ꝯtritio em̄ eſtmotus li. ar. Ad illud dd̓m circa hoc diuerſi diuerſa ſentiebant. Quidā em̄ dixerunt motus li. ar. ē motus rationis ſiue aſpectus. qui eſt credere iſtos articl̓osfidei: bona egerunt ⁊cͣ. et ꝯſimiles articulos. ꝯtritio eieſt actus affectus. ſic ẜm ip̄os differūt motus li. ar. etꝯtritio. et ſic ẜm illos illuminatio fidei ſpectat ad filiuꝫ.