Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tis et diligētis ex intellectu fide illuminato. oſtēdēte qd̓timēdū quid ſperādū ſit et amandū. ẜm ē in peccatuꝫē affectus ꝯtemnētis deteſtātis peccatū ex intellectu fide illuminato: oſtēdēte quid deteſtādū aſpernādū dequo dolēdum. Un̄ motus li. ar. ẜm hic ſumit̉ ē motus ſimplex. ſicut motus credēdi vel diligēdi: ſꝫ ꝯpoſitꝰ. His ſuppoſitis patꝫ rn̄ſio ad queſita. qꝛ rōe qua ē motus cōpoſitus elicitur vna vi aīe. neqꝫ vnius virtutisgratuite impio exit in eſſe: ſed pluribꝰ ꝯcurrentibꝰ vt tactu ē. Uel pōt aliter dici ē motus fidei appropriatōꝫꝙͣuis pluribꝰ ꝯcurrētibꝰ dr̄: hmōi appropriatōnis eſt fides ē prima virtutū: primꝰ aiſſenſus veritatis fidei ē. eo iuſtificatio ē principiū gratuiti ꝑfecti:ꝯuenit motus li. ar. oꝑantis ad iuſtificatōem ſit ip̄iusvirtutis ē prima ī ordine virtutū. ad iuſtificatōemrequirit̉ aſſenſus ex ꝑte iuſtificati: cōuenit motꝰ li. ar.cooꝑans ſit virtutis fidei cuiꝰ ē ꝓprie et ſe aſſenſus veritatis. Alia aūt ꝯcurrētia ad iuſtificatōem impediūtin motus iſte ſit motꝰ fidei: ip̄a ſit prima virtutū qͣifundamētū. cuiꝰ ē ꝓprie ſe aſſenſus veritatis. at̄iuſtificatō ſit ex fide. habet̉. v. ad Ro. Dicit̉ ibi. Iuſtificati ex fide pacē habeamꝰ ad deū. vbi on̄dit̉ iuſtificatio a malis cōmiſſis erat ab oꝑbꝰ legis ſꝫ a fide.Nlembrum quartumOnſequēter querit̉ quare qͣtuor requiruntur ad iuſtificatōem impij plura. hecquatuor ſunt motꝰ li. ar. infuſio gr̄e. ꝯtritōremiſſio peccati. ſumunt̉ a pͣs. ẜm mgr̄osCōmouiſti terrā: ecce infuſio gr̄e. ꝯturbaſti. ecce ꝯtritio. ſana ꝯtritōes eiꝰ: ecce remiſſio. quia cōmota eſt: eccemotꝰ li. ar aūt hec quatuor exigantur: videt̉ in ꝑteex p̄tactis. videt̉ ſic. Ro. viij. ſuꝑ illud iuſtificatōnem.glo. i. remiſſionē peccatoꝝ. remiſſio peccatoꝝ ē in iuſtificatōe. Itē Ro. j. Gr̄a et pax. glo. gr̄a remiſſio pct̄oꝝ.gr̄e infuſio neceſſaria ē. Itē pͣs. Cor ꝯtritū humiliatū⁊cͣ. glo. ſpūs ꝯtritus ē ſacrificiū peccata ſoluunt̉. contritio exigitur ad iuſtificatōꝫ. Ite motus li. ar. exigat̉videt̉ ex dictis. etiā ſic. deus quātū ē ſe: ſemꝑ ſe habꝫvniformiter. Unde Iaco. j. apud quē eſt trāſmutationeqꝫ viciſſitudinis obumbratio. vn̄ peccator adultus iuſtificetur prius: hoc ē ꝓpter diuerſitatē exꝑte dei. erit igit̉ ex aliqͣ diuerſitate ex ꝑte hoīs: ſed nulla diuerſitas videtur in ip̄o niſi ſolūmo motꝰ arbitrij eiꝰ prīo fuit diſſentiēs a deo: poſtmodū ꝯſentiens habēsmotū in deū. priꝰ fuerit iuſtificatꝰ ſꝫ poſtmodumpꝫ neceſſarius fuit ille motꝰ. ꝘꝘ plura aūt requirūt̉videtur ſic. Greg. timore vocamur amore iuſtificamur. amor requiritur. Itē hug. de ſancto vic. dico bonūdico virtutē. iuſtū meritū. ꝯuerſum dilectōem. cuꝫverū glorificatōem: ita in ꝯuerſione requirit̉ dilectio.Itē act̄. xv. Fide purificās corda eoꝝ: fides requiriturItē ꝓuerb̓. xv. Per timorē dn̄i declinat oīs a malo. timor requirit̉. aūt aliqͣ iſtoꝝ ſufficiāt ad iuſtificatō oīa requirant̉: videt̉ ſic. Cōtritio ex li. ar. et gr̄aortū habet. vn̄ in eſſe ſuo duo ꝯcernit. quoꝝ vnū ē gratiagratūfaciēs: ſuꝑflue apponit̉ infuſio. It̄ ſi infuſio gr̄ealiquā hic hꝫ neceſſitatē ē ꝓpter eius oꝑatōem in anīaSed oꝑat̉ qn̄ ē. hoc pꝫ ſe et beatū dyoni. in eccleſiaſtica hierarchia de baptiſmo. qn̄ ē. ſꝫ ſuū ē ī eſſe ſubiecto. aūt ē ꝯſtat agit in ꝓprio ſubiecto.ſcꝫ in aīa: nec ineſt: ineſt culpa. agit in culpā.ē neceſſaria eiꝰ infuſio maxime ad iuſtificatōem. Itemvidet̉ ſuꝑfluit ꝯtritio. ſufficit ad iuſtificatōem infuſio gr̄e motu li. a2. quo aīa mouet̉ in deū peccatiexpulſione. Iteꝫ aīa poſſit ſimul̓ ſemel moueridiuerſis motibꝰ. ſi ꝯtritio motus li. ar. ſint motꝰ diuerſi: ꝯcurrūt ad iuſtificatōeꝫ impij. Si ſunt idē: alterſuꝑfluit. aūt poſſit aīa moueri diuerſis motibusſimul pꝫ. quia pl̓a ſimul intelligere pt̄ ẜm ph̓m. Pre.motus iſte ē fidei vt dictū ē: ē motꝰ cognitiue: motis at̄ꝯtritōio ē ip̄ius affectiue. ſꝫ ſimul mouet̉ aīa motutritōis affectōis: īmo ē diſcurſus ab vno ī alterū: ergovnū ē prius tꝑe ꝙͣ aliud. Itē ex quo infuſa gr̄a neceſſario expellit̉ peccatū. videt̉ exiſtēte infuſione gratie ſufluit appone̓ expulſionē peccati. Reſpōſio. dd̓m d iuſtificat nos ſine nobis ꝯſentientibꝰ. de adulto dico.oportet aliquid ſit ex ꝑte d̓i et aliquid ex ꝑte nr̄a. Iniuſtificatōe ſunt duo termini .ſ. a malo et ad bonū. vn̄ex ꝑte d̓i requirit̉ aliqd̓ ex ꝑte termini a quo: aliqd̓ exꝑte termini ad quē. ſimiliter ex ꝑte nr̄a. ita duo ex ꝑtedei duo ex ꝑte nr̄a. Ex ꝑte v̓o d̓i reſpectu termini ī quēeſt infuſio gr̄e: reſpectu termini a remiſſio pct̄i. Ex ꝑtenr̄i remiſſio termini ī quē ē motꝰ li. ar. reſpectu terminia ꝯtritio que eſt deteſtatio peccati. li. ar. aūt ſit facultas volūtatis rōnis: oꝫ et informetur voluntas aūt fide informatur .i. gratia ad intelligēdum: voluntas aūt dilectōe .i. gratia ad diligēdum. Un̄ dicit̉ fideet amore iuſtificamur. ꝓpter hec duo qn̄qꝫ dr̄ fide iuſtificamur: qn̄qꝫ aūt amore. Infuſio gr̄e ad intelligē ē fides: infuſio gr̄e ad volēdum ē amor. Ex his ptꝫin ꝑte rn̄ſio ad ea que videbant̉ on̄dere amor et fidesexquo illis iuſtificamur: debēt cōnumerari inter ea querequirūtur ad iuſtificatōem. debēt ꝯnumerari diſtincte: quia intelligūtur in infuſione gr̄e. Quod em̄ dicitur fide et dilectōe iuſtificamur: intelligit̉ de gr̄a adintelligēdū et ad diligēdum. Ad hoc qd̓ obijcitur de timore. dico timor ē prīcipiū remotū. ꝗa ex hoc penaꝫtimet inferni: deſiſtit ab actu peccādi. ſꝫ nōduꝫ iuſtificatSꝫ poſt incipit moueri in deū amorē: tunc iuſtificat̉et ſic timor ē principiū remotū: ꝯmor v̓o ꝓpinquuꝫ. Adilld̓ quod obijcitur alia ꝑte .ſ. infuſio gr̄e ſuꝑfluit exquo ꝯtritio duo ꝯcernit. quoꝝ vnū ē gr̄a. Dicēdū gr̄aē general̓ iuſtificatōis. Un̄ ſi eēt lapſus: adhuc gr̄am iuſtificaretur: ſꝫ iuſtificatio generaliter ſumptaqua ſit iuſtus. dico lapſus iuſtificatur: requirit ꝯtritōem quā neceſſario requirit iuſtificatio impijꝓpt̓ qd̓ tangunt̉ ea que reꝗrunt̉ ad iuſtificatōꝫ impij ſuꝑflue infuſione gr̄e ponit̉ ꝯtritio. Ad aliud qd̓obijcit̉. gr̄a eſt accidēs ita agit in eiꝰ ſubiecto ⁊cͣ.dd̓m licꝫ in iuſtificatōe agat in ſubſtātia aīe: tamēagit in ip̄a delēdo culpā formaliter loquēdo inhabilitādo ad bonum. Ad hoc qd̓ obijcitur qn̄ ineſt ineſculpa ita agit in culpā ⁊cͣ. Dicēdū ſimul tꝑe ineſt expellit culpā: tn̄ ineſt priuſꝙͣ culpa expellit. Scd̓mem̄ ordinē naturalis intelligētie primo ē a ſua .ſ. deoſecūdo culpā expellit. tercio aīam informat. Simul tam̄infundit̉ gratia et expellitur peccatū: aliter ē in illisſubito fiunt et ſucceſſiue. In illis ſucceſſiue inducuntur prius expellitur vnū cōtrariū ꝙͣ aliud generatur. ſedvbi ſubita ē inductio alicuius ineſſe: ſimul tꝑe pt̄ generatio vnius corruptio alterius: ſic ē hic. qꝛ eſſe peccati ē ex pn̄tia gratie. Ad illud qd̓ dicitur. tria ſufficiūt ſine ꝯtritōne. dd̓m ē ꝯtritio ſacramētalis ē ꝯtritio ſatiſfactoria. ad alicuius aūt iuſtificatōem in habituid eſt ad hoc quis qui fuit impius ſit iuſtus ſufficiunttria ſine ꝯtritōe ſacramētali: ſꝫ ad hoc fiat iuſtus ſiueiuſtificet̉ ſufficiūt. qꝛ nūꝙͣ iuſtificat deus ſine ꝯtritōequia nec gr̄am infundit nec culpā tollit. Si aūt ꝯtinge̓tilla tria ꝯcurrere in aliquo ſine ꝯtritōe: ꝯſtat iuſtificatus eēt ſed cōtingit. Ad illud quod obijcitur aīa mouetur ſimul et ſemel diuerſis motibus ⁊cͣ. Dicendum verum ē de motibꝰ diſꝑatis incōgruētibꝰ: ſꝫ iſtiſunt tales quoꝝ vnus poteſt eſſe ſine reliquo ꝓut cadunt in iuſtificatōe impij: quia poteſt dolor de pct̄odolor dico informatus gr̄atia: ſine aſſenſu gr̄e. Ad illd̓qd̓ obijcitur. ꝯtingit ſimul intelligere plurā. Dicendum hoc eſt verū. niſi plura caperent̉ ſimul ab ītellectu: deꝑiret collatio iudiciū vt ē plurimoꝝ. atdicit ph̓us ꝯtingit intelligere plura. intelligitur de