Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioille qui ꝓximū odit ab alijs vicijs ſe corrigit. vna eadēqꝫt ex ꝑte arida remanet: qꝛ ſunt ꝗdaciuitas ex ꝑte ꝯpl̓ī quadā viciā reſecāt ī alijs grauiter ꝑdurat. cortio vicioꝝ ſit ſigr̄e qua iuſſificat̉ impius (eſt em̄ penitētia correctio male mētis) non videt̉ad iuſtificatōem impij requirit̉ vniuerſalis expulſio peccati. Itē albius ē qd̓ ē nigro imꝑmixtiꝰ. vn̄ albedo magis accedit ad ſui terminū. ẜm magis elongatur a ſuoꝯtrario. Similiter aliquis magis accedit ad terminumiuſticie. ẜm magis elōgatur a peccato. Sꝫ nullus inprincipio iuſtificatōis ē ī termīo iuſticie: nec oīno elōtatur a peccato. ita non ē vniuerſalis expulſio peccati Ad illud qd̓ obijcitur primo ꝯͣ hoc. dd̓m ē ſimile de ſacramēto baptiſmi ſacramēto penitētie. Sacramētū baptiſmi accipit̉ ſpūaliter ſacramētaliter. vn̄duplicē habet effectuꝫ .ſ. ſpūalem qui ē remiſſio peccati: ſacramētalē .ſ. impreſſionē caracteris. Penitētia at̄ accipit̉ tm̄ vno .ſ. ſpūaliter. Un̄ ſicut in ſacramento baptiſmatis ꝙͣtum ad efficaciaꝫ ſpūalem tollūtur peccataſil̓r in ſacramēto penitētie. ſic̄ ibi aīa: ſil̓r hic. Aliꝗ tn̄ponebāt ficte penitētes accipiūt ſacramētuꝫ penitētieſacramētaliter: vere penitētes ſpūaliter: qd̓ ego video Ad verbū greg. pōt rn̄deri ſicut rn̄det magr̄. iiij. ſentē.di. xv. dicēs ſic. Illud greg. pluit dn̄s ⁊cͣ. ad crimīsveniā ſꝫ ad oꝑis pct̄i diſcretōeꝫ referēdū ē. vt eo pars ciuitatis dicat̉ ꝯplui. qꝛ ab actu et delectatōne peccati cuian̄ ſeruiebat ceſſat: eius veniā habeat. vocat̉qꝫilla pluuia talis ꝯſciētia quā ab oꝑe pct̄i reuocat̉: qꝛ exfonte gr̄e dei id cordi inſtillat̉. Ad illd̓ qd̓ addit̉ correctio ē pnīa ⁊cͣ. dd̓m correctio ex ceſſatōe ab actu pecti ē penitētia: ſꝫ illa que ē correctio male mētis. Adillud qd̓ obijcitur nullus in prīcipio iuſtificatōis elongat̉ oīno a pct̄o ⁊c̄ͣ. Dicēdū elōgari a pct̄o ē duobꝰ modis. vel elōgatōem ab ipſo peccato ꝙͣtum ad ip̄iusvl̓ elōgatōꝫ ab ip̄is effectibꝰ ſiue r̄liquijs pct̄oꝝ. Ꝙtūad elōgatōem primo ſumptā oīno elōgat̉ in prīcipioiuſtificatōis .i. in iuſtificatōe exiſtēte primo: autēad elongationem ſecundo modo ſumptam. de hoc ſupravbi tactum eſt. ſi poteſt eſſe contritio de vno peccato tm̄.Nembrum terciumOnſequēter queritur. vtrū requiritur cump̄dictis motus li. ar. Circa hoc querunturduo. Primum eſt ſi motus hmōi requirit̉Secundum ſuppoſito ſic: cuius virtutisArticulus primusIrca primū ꝓcedit̉ ſic ad ꝑtem affirmatiuaꝫAug. Qui creauit te ſine te: iuſtificabit teſine te. ad iuſtificatōem impij requirit̉ alis motꝰ ex ꝑte ip̄ius. Sꝫ ꝯſtat motus iſte ē motꝰ illiꝰ quo ꝯtīgit mereri demereri .i. li. ar. ⁊cͣ. It̄ bern̄.deus īmittēdo bonā cogitatōꝫ nos p̄uenit īmutādo ma volūtatē: ſibi ꝯſenſum nos ꝯiūgit. ꝯiūctio iuſtificati deo que fit ī iuſtificatōne ē ꝯſenſum. cooꝑanteli. ar. Itē bern̄. opus ſalutis duo requirit .ſ. deū dantēet li. ar. recipiēs. Sꝫ li. aꝛ. ē recipiēs vt oīno materialenullo cooꝑans: ad opus ſalutis requirit̉ li. ar.ns: ita motꝰ li. ar. Itē idē pꝫ hoc iuſtificatioadulti ꝙͣtum ē ex ꝑte ip̄ius in aliquo habūdat a iuſticiaꝑuuli. hec habūdatia ē ꝙͣtū ad ꝯſenſum adminꝰ.tra. deus iuſtificat gr̄am. fidē. caritatē iuſticiā viritas mētis qua deꝰ oꝑat̉tutes ſunt. Sꝫ v̓tus ē bonaī nobis ſine nobis: iiur ſine aliquo qd̓ fit a nobis. It̄ ī iuſtificatōe accedit ad deū. Sꝫ ioh̓. vj. Ne venit ad me niſi pr̄ qui miſit me traxerit: ſꝫ tractꝰe motꝰ violētus. liberū at̄ arbitriū trahi pōt. Un̄ Seneca. Generoſus eſt animꝰ naturaliter ꝯͣ pt̄atem recalci-.lxxijtrās. duci pōt: trahi nequaꝙͣ. in hmōi tractu cocſiue mouet̉ li. ar. It̄ agēs infinite potētie ē potētiſſiagēs. vn̄ potētius aggit aliqd̓ creatū. Sꝫ agēs creatuꝫvt lux expellit ſibi inīcōtingēs .ſ. tenebrā ſine aliqͣ cooꝑatōe ex ꝑte ſuſceptibilis .ſ. aeris: ſimiliter videt̉ de potentiſſimo oꝑatore expellit incōtingēs ſibi .ſ. tenebrā peccati ſine aliqua cooꝑatōe ex ꝑte nr̄a. Itē motus iſte li.ar. aut ē meritoriꝰ et informatꝰ gr̄a: aut. ꝯſtat ē: cuꝫſit motus virtutis gratuite vt pꝫ ex dictis. ſꝫ omnis talis motus ē ꝯſequens iuſtificatōem gr̄am. et ille iuſficatōem ſequit̉. ſꝫ qd̓ ſequit̉ ad aliud eēntialiter reꝗrit̉ ad ip̄m vt: male ponit̉ inter iuſtificātia Rn̄ſiodd̓m in iuſtificatōe adulti requirit̉ motus li. ar. dipantis: ſꝫ obediētis ad ꝯſenſum.co tn̄ li. ar.ratia iuſtificās nolenti recipere ſiue diſſentienti. Ad illud quod obijcitur. deus oꝑatur in nobis virtutē ſine nobis ⁊cͣ. dd̓m hoc intelligitur ſine nobis ſil̓facientibus: non tamē ſine nobis .ſ. adultis conſentientibus ſiue obediētibus ad cōſenſum. Ad illud quod obijcitur. tractus ē motus violentus ⁊cͣ. dd̓m ē tractusviolētie ſiue coactōis: trahit̉ li. ar. nec deus ſictrahit. ē tractus inductōis: hoc trahit deus qrterrēdo qn̄qꝫ ꝑcutiēdo alijs modis: ſic inducit ꝯſen de volūtario facit volūtariū. Un̄ bern̄. Benignuꝫpater oēs vult ſaluos fieri. nullū iudicat ſalute dignūquē ante ꝓbauerit volūtariuꝫ. Aliqn̄ tamē terret autꝑcutit vt faciet volūtariū: vt ſaluet inuitū. quatenusde malo in bonū mutet voluntatē: trāſferat non auferatlibertatē. Un̄ in tractu ē aliquid primo qd̓ dei eſt. qd̓trahitur iuſtificādus in ꝯſenſum in ꝯſenſu iuſtificatur Ad illud qd̓ obijcit̉. deus ē potētiſſime agens ⁊cͣ. Dicēdum motus li ar. requirit̉ in iuſtificatōe ꝓpt̓ impotētiam ex ꝑte dei: ſꝫ ꝓpter incōgruētiā ī agēdo. dn̄s em̄in oꝑando oīno oꝑat̉ ẜm infinitateꝫ potentie ſue: ſedẜm decētiam ſue ꝓuidētie ꝯgruētiam ſuſceptibilis. vn̄qꝛ li. ar. ſiue volūtas libertate quadā gaudet̉ a ſua cōditōe: libera dico et in agēdo et in recipiendo: decet deum ip̄i ꝯgruit. detur illi gr̄a ſiue iuſticia niſi ꝯſentiat em̄ deceret neqꝫ ꝯgrueret illi qd̓ ꝯditū ē in oīmodalibertate a coactōe a ſuo ꝯditore cōpelleret̉ ad alicuiꝰgratuiti ſuſceptionē. Ad illud qd̓ vltimo querit̉. Dicēdum hoc argumētū valet. iſte motus ē informatusgr̄a. ſequit̉ iuſtificatōem. quia hec quatuor ſimul ſunttꝑe licet natura.Ayticulus ſecundus¶Onſequenter querit̉ cuius virtutis ſit li. ar.oīs motꝰ meritoriꝰ ē motus alicuius virtutis. at̄ ſit motꝰ fidei: vidr̄ act̄. xv. dr̄. Fidepurificās corda. Un̄ videtur motus oꝑans ad purgotōem que fit ad iuſtificatōem impij ſit motus fidei. It̄bern̄. amore iuſtificamur. motus li. ar. ꝑtinēs ad iuſtificatōem ē ex virtute caritatis. Itē ſine ſpe iuſtificabitur quis. ſi ad iuſtificatōem requirit̉ motꝰ li. ar. motus iſte erit a virtute ſpei. Iteꝫ iuſtificatio ſe ꝓpriedr̄ ē a iuſticia motus. li. ar. cooꝑans ad iuſtificatōꝫē virtutis iuſticie. Itē timor dn̄i expellit pct̄m Eccͣi .j.ex videtur motꝰ li. ar. cooꝑans ad expulſionē pct̄i Rnſio. dicūt ꝗdaꝫfit ī iuſtificatōe: dꝫ motꝰ tinīꝰ virtutis anīe ſiue motꝰ li. ar. ẜm hic ſumit̉ ē vnipotētie ſicut motꝰ terrēdi vel diligēdi hmōi: ſꝫ pluriuꝫſic̄ dr̄ de frui et vti determinant̉ p̄ciſe circa vnā virtutem aīe: ſꝫ circa plures. ſimiliter ē de motu iſto qui eſtin deū et in peccatum. vnde motus li. ar. ẜm hic ſumitur neqꝫ ē p̄ciſe vis intellectiue: neqꝫ affectiue: neqꝫ elicitur preciſe imperio fidei neqꝫ imperio amoris vel timoris: ſed exit in eſſe ex intellectu fide illuminato: et timore declinante a malo: et amore accēdente ad bonum: etſpe eleuante ipſum intellectum ad celeſtia. Unde motus iſte ſcd̓m eſt in deum: eſt motus affectus timen