Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiofide infundit̉. Uiſus aūt iſte ſiuē actꝰ duplex ē. Unus eſtvirtutis diſcretiue imꝑfectꝰ: ille notat̉ dr̄. video homines velut arbores ambulātes. Ibi imꝑfecta diſcretio notat̉. dr̄ poſt. quia clare videret oīa: notat̉ ꝑfectus viſus prudētie ad diſcernēdū inter bonū maluꝫ.ad primū purgat̉ ignorātia credendoꝝ. in alijs aūt pugatur ignorātia oꝑandoꝝ. ꝯcupiſcētia eſt qua p̄ponit cōmutabile bonū deo. Itē qua ꝯcupiſcit mutabile inordinate ſub deo. primꝰ autē gradꝰ euacuat̉ in infuſionegratie: hec euacuatio ſignat̉ſanatōem febricitātis.Secūdus aūt gradꝰ nūqͣ tollit̉ hic niſi in ꝯfirmatis: ſedtollit̉ in futuro. ꝓpter qd̓ ꝙͣtū ad curatōem qua ſignaturcuratio ꝙͣtū ad primūradū: ſemꝑ legit̉ fuiſſe ſubito. ꝗailla ſignat̉ curatio ali. de alia. quiatollitur in viQueſtio. lxxij. de numero et ſufficiētia eoꝝ que requirūt̉ ad iuſtificatōem.Equitur de numero eoꝝ ſufficiētia que requirunt̉ ad iuſtificatōem impij. Circa qd̓ q̄runt̉ pluraPrimo vtrū ꝯtritōe requirat̉ infuſiogratie. Secūdo vtrū hoc requiraturvniuerſalis expulſio culpe. Tercio vtrū his requiratur motus li. ar. Quarto de numero eoꝝ que reꝗͥrunt̉.Nembrum primumIrca primū querunt̉ tria primū ē vtrū deꝰiuſtificat immediate vel mediante aliquoSecūdū dato mediāte aliquo. vtꝝ mediante gr̄a inꝙͣtum hmōi vel virtute. Tercium vtrū iuſtificatio inꝙͣtum ē a deo vt a prima cauſa: ſit ſe a potētia vel ſapiētia vel bonitate.Ayticulus primusIrca primū ꝓcedit̉ ſic. minꝰ ē iuſtificareꝙͣ creae̓: ſꝫ deus creat ſine medio: iuſtificatſine medio. Itē creatū ē materiale imꝑfectū reſpectu informati imꝑfecti. magis ꝯgruiiobili artifici creatura ꝙͣtum ad illd̓ eſſe ſit ab illo ſolo: ꝙͣ ꝙͣtum ad eſſe aliud. Itē illud ſemꝑ ē deo tribuen qd̓ eſt nobilioris ꝯditōis. Sꝫ oꝑatio nobilioris ē corditōis in actū egredit̉ vnū multa:. It̄ Iſa. xliijEgo ſum qui deleo iniꝗtates tuas ꝓpter me. et dicit hocdiſcretiue: ſolus deꝰ ē deletōis. illi ſoli qͣi toti cauſe attribuēda ē impioꝝ iuſtificatio. Itē ſi idē ē iuſtificatio qd̓ gratificatio. Ad hoc aūt quis ſit deo gratificatus: requirit̉ niſi diuina volūtas acceptās: ergorequirit̉ aliqd̓ mediū. Itē ẜm aug. quia deꝰ bonꝰ ē boni ſumꝰ: ſil̓iter qꝛ iuſtꝰ ē iuſti ſumꝰ: ſꝫ hec ꝯſequētia nul haberet neceſſitatē ſi a deo eēt iuſtificatio mediū. qꝛtūc oporteret pone̓ iuſticiā diuinā et gr̄am mediaꝫ a quaformaliter eēt iuſtificatio: ita vt prius. Itē iuſtificatio ē gr̄a quedā. ſi ergo hoc fieret gr̄a mediāte. illa ſimiliter alia: eēt diſcurrere in infinitū. Cōtra. ad iuſtificatōem neceſſaria eſt infuſio gr̄e. Ro. iij. Iuſtificati gratis gr̄am ip̄ius. ⁊cͣ. Itē deꝰ ex ꝑte ſui ſemꝑ eſt ſil̓r ſehabēs reſpectu creature. ſi nulla eēt diſpoſitio ex partecreature qua differēter ſe haberet: ſꝑ ſimiliter ſe hr̄et reſpectu dei. ita ſi ſemel eēt iniuſtꝰ deo minꝰ acceptꝰ: ſiſe habe̓t illo ſtatu. It̄ peccatū ē priuatio: ſꝫ rmouet̉ priuatio niſi collatōem habitus: ꝯfert̉ in deletōe peccati alicuiꝰ habitus: ſꝫ peccatū deo diſplicebat etdiſplicere faciebat. ab oppoſitis habitꝰ ille placet placere deo facit: ſꝫ hāc dicimꝰ gr̄aꝫ gratū faciētē. ⁊cͣ. It̄ peccatū ſeꝑatur a deo vnit̉ deo ī iuſtificatōe: ſed īdeo vnio ē ſine diſpoſitōe veniēte. qꝛ tūc peccator inimicus deo haberet ante gr̄am dn̄i. ⁊c̄. Rn̄ſio quida ponebāt deū iuſtificare ſine gr̄a media. quoꝝ fuit vt tactū ē: iuſtificatio ē quedā gr̄a. Un̄ ſi iuſtificatio fi.lxxij.eret gratia mediāte: eēt ꝓcedere in infinitū: quoꝝ eſtapprobāda poſitio. Dicēdum ē dn̄s gr̄a mediante iuſtificat. Ad cuiꝰ declaratōem nota. in omni tꝑe dn̄iē miſericordia et veritas. maxīe ī omni oꝑe nobili. cuiuſmodi ē opus iuſtificatōis. qm̄ igitur peccās ī ſtatupeccati meret̉. dn̄s iuſtificādo iuſto iudicio. ſo effectū culpe tollit: īmo pene: ſi debito minoris illuꝫdebitorē relinquit. vn̄ in priorē ſtatū r̄ſtituit. qm̄miſericors ē: amplius bonū reddit. quia magis indiget: tm̄ reſtituit innocētiam: ſꝫ etiā dat gr̄am. ideoꝙͣuis poſſet deus delere ſine medio culpā: decreuit tamēdelere que tm̄ faceret innocēteꝫ īmo etiā naturā debilitantē habilitaret ad bonū. Ad illud qd̓ prīo obijcitur. deus creat ſine medio ⁊cͣ. dd̓m ē ſimile. ꝗacreare dicit opus qd̓ reſpicit materiā recipiēteꝫ: ſꝫ iuſtificare reſpicit materiā ſubiectā. tm̄ reſpicit cauſam efficientē: verūetiā formalē. Ad aliud qd̓ obijcitur ꝯgruit nobili artifici ab ip̄o ſolo ſit res ẜm eiusnobilius ⁊cͣ. dd̓m hoc ita ſe habꝫ in ꝓpoſito qͣre ab ip̄oſolo effectiue eſt iuſtificatio. quia ip̄a gr̄a ē ab ip̄o ſolo.re a gratia formaliter tactū ē. Ad illud quod obijcitur deo attribuendū ē qd̓ nobilioris cōditōis ē ⁊cͣ. dd̓mſi ſic ē in ꝓpoſito. nobilioris ꝯditōis ē iuſtificatio factamediāte gr̄a ꝙͣ mediāte. Ad illud qd̓ obijcit̉. nobilior ē oꝑatio exiēs ab vno ⁊cͣ. dd̓m verū ē .ſ. ab vno efficiēte a pluribꝰ. Pre. hmōi rōes tenēt vbi auctor ēagēs electōem. Ad illud qd̓ obijcitur per illud Iſa.Ego ſum deleo ⁊cͣ. Dicēdum ſolus deus delet effectiue: ſꝫ formaliter delet ip̄a gr̄a. deus aūt nulliꝰ ē nec pt̄forma ꝑfectiua: lꝫ ſit exemplaris oīm. Ad illud qd̓ obijcitur. ad hoc res eēt deo accepta requirit̉ niſi diuina voluntas acceptās ⁊cͣ. dd̓m bene poſſꝫ dn̄s ſi vellet acceptare creaturā rōnalem. lꝫ eēt informata gr̄aeo acceptꝰ ſibi fuit pͥmꝰ in ſlatu prīo: ſꝫ plus cōgruitdiuine bonitati et hūane reꝑatōi gratificatō ſiue iuſtificatio gr̄a mediāte. Ad illud qd̓ obijcitur. quia deusē bonus boni ſumus ⁊cͣ. Rn̄ſio. ē ſimile de bono etiuſto ꝙͣtū ad habitudinē cauſalē. Bonū ẜm dyo. ē ſuidiffuſiuū. vn̄ in creatōe ſimile ꝓduxit .ſ. bonū. ſic ē deiuſto niſi qui quatenꝰ bonꝰ ē. Pre. dr̄ qꝛ deꝰ bonni ſumꝰ: intelligit̉ de bonitate nature. Quicqd̓ abono ē: bonū ē: hꝫ naturā bonā. Gen̄. j. Uidit deꝰ cuncta fecerat et erāt valde bona. Iuſtus autē ī creaturadicit bonitatē additā nature: ꝓpter hoc argumētū nonvalet. Ad illud qd̓ obijcit̉ iuſtificatio ē gr̄a quedam⁊cͣ. dd̓m gr̄a ſeip̄a formaliter iuſtificat. Un̄ requirit̉alia gr̄a ad hoc. ita ē ꝓceſſus in infinitū. Preterea gr̄a multipliciter dicat̉ .ſ. habitꝰ. actꝰ et ſtatus. iuſtiſcatio magis dicitur actus vel ſtatus in habitu gratie ꝙͣhabitus.Ayticulus ſecundusOnſequēter querit̉. vtrū ſit iuſtificatio mediante gr̄a inꝙͣtum gr̄a vel virtute inqͣtū virtu. gr̄a: videt̉ ſic ad Ro. ix. Cuiꝰ vult miſeretur quē vult indurat. Ibi loquit̉ apl̓s de miſeratōnecollatōis gr̄e iuſtificātis. vn̄ glo. aug. Si querimꝰ meri obduratōis miſericordie. obduratōis meritū inuenimus: miſcd̓ie v̓o meritū inuenimꝰ. qꝛ nullū ē miſericordie meritū: ne gratia vacuet̉ ſi gratis donat̉ ſꝫ meritis redditur. Itē Ro. iij. Iuſtificati gratis gratiaꝫip̄ius. Ecce iuſtificatio fit gr̄aꝫ. Cōtra. Ro. v. Iuſtificati ex fide pacē habemus. glo. iuſtificatio dr̄ a iuſticia generali: ab illa que ē virtus ſpālis vna cardinaliū. vt dictū ē rōe quā aliqd̓ requirit̉ iuſte a ꝑte nr̄a: fides aūt ē virtus. iuſtificatio fit mediante virtute.iuſtus ex fide viuit Ro. j. ſed illo viuit iuſtus quo iuficatur. quia in iuſtificatōe redditur vita ſpūalis. Itēvt habet̉ a bern̄. Timore vocamur: amore iuſtificamuriuſtificatio fit caritate que virtꝰ ē. Itē iuſticia virtꝰ ē.Iuſticia aūt dicitur quis iuſtificari formaliter: iuſtifi-