Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aliquid. Nota ſicut ſanatio ē reꝑatio ⁊cͣ. ſic ſani.tas ē cōmēſuratio viriū ẜm affectōes ſuas. hec aūt ꝯmēſuratio ē in recōciliatōe ꝙͣtū ad deū ꝙͣtū ad eccl̓iam.ꝙͣtū ad illaꝫ ē reſpectu dei hꝫ initiū ī ꝯtritōe: ꝙͣtum adaliā ē reſpectu eccl̓ie hꝫ initiū ī ꝯfeſſione .ſ. ꝙͣtū ad manifeſtatōem. duplicit̓ delinꝗt peccator. in deū. qꝛ deformatymaginē ſuā ī eccl̓iaꝫ ꝗa ſubtrahit mēbrū eccl̓ie itavt ſit iuuatiuū alijs mēbris. ideo oportet habere recōciliatōem ad deū ad ꝓximū ſiue ad eccl̓iam. reconciliatio ad eccl̓iam manifeſtatur ī confeſſione primo.Ayticulus quartusOnſequēter q̄ritur de ordīe ſanitatis. ſcꝫ adſuū oppoſitū. Querit̉ vtrū ſanitas ſil̓ ſitęgritudīe. ſic. videt̉. hiere. xxxj. Poſtꝙͣ on̄dit mihi ⁊cͣ. Glo. greg. Quāto incipit quiſqs ſuꝑius viuere: tāto inchoat inferiꝰ interire. Un̄ apl̓s. viuo at̄ non ego: viuit ī me xp̄c. Ex hac glo. habet̉. mors ē ſimu vita. qꝛ vita incipiēte vita ē. ſil̓r de morte: muliofortiꝰē ſanitas ſil̓ egritudine. Itē aliꝗs hn̄s v̓tutes beneoꝑatur iterū hꝫ ad leſionē naturaliuꝫ: ī ꝑte ē ſanitas in ꝑte leſio. aliter eēt ſucceſſiua ſanatio. ſimulinſunt. Itē ſic̄ fides purgat aīam ꝙͣtū ad ignoratiam:i ta amor dei purgat ꝙͣtū ad concupīam ſiue amorē mundi: ſꝫ gr̄a ineſt amor dei ineſt ī ē ſanitas ſimplicit̓. et amor rei mutabilis ē veniali ineſt: leſio ineſt. ſicē gritudo. ita veniale ſil̓ ineſt gr̄a: ſil̓ ineſt egritudo ſanitas. Contra. cuꝫ aīa ſit ſimplex imꝑtibilisẜm eādē potētiā. videt̉ poſſe hr̄e ſil̓ et ſel̓ egritudineꝫ ſanitatē. ſint oppoſita mediata īmediata: neqꝫ īhis neqꝫ ī illis ꝯtingit extrema ſil̓ ſel̓ eidē ineſſe imꝑtibili. Rn̄ſio. dd̓m. ſanitas ſil̓ egritudīe pt̄ circa idē. ſanitas tn̄ ſimpl̓r pt̄ ſil̓ egritudīe ẜm qd̓: ſiue infirmitate. oīno ſit habil̓ ad bonū ẜm vires anīe. ſimpl̓r hꝫ ſanitatē. nec iſta ſanitas ſecū cōpatit̉egritudinē. vn̄ ſi talis hꝫ venialia: ꝓpter dr̄ eger niſiẜm qd̓. Notādū ē et̄. qn̄ ē habilis ad bonū vt ad deū diligēdū ī ſūmo. ita nullū impedimētū ſit ab alio amabili: tūc ē ſanitas plena. hec ſanitas contīgit ī via niſi confirmatis. Quidā ita confirmati ſūt. pn̄t mortaliter peccare: ꝗdā tn̄ ita nec mortaliter nec venialit̓pn̄t. In his venialit̓ pn̄t: ī his ē retardatio ſꝫ diſſolutio: ſꝫ qn̄ ē oīno confirmatꝰ: tūc potētia libera ē retardatur culpā: ſꝫ p̄ter hec ē q̄dā corruptio corꝑis impedit libertatē potētie: impedimētū tollitur ī futuro.Sic ſunt tres gradꝰ .ſ. mortale diſſoluēs ſiue ſeꝑansveniale retardās. pena corꝑis impediēs. Ad quodobijcit̉ glo. greg. ē. Quato incipit quiſqꝫ ſuꝑius ⁊cͣ.dd̓m. ſi mors de loꝗtur glo. ē mors bona .ſ. morit̉ culpe: qua moritur culpā ſꝫ morit̉ culpe deſtruēdo illā: hec ē ꝯͣria vite: ſꝫ ſil̓ illa. Ad aliud dd̓m. ſi aliquis habeat v̓tutes ſil̓ leſionē aliquā naturaliū: ꝓpter hꝫ ſanitatē egritudinē: ſꝫ hꝫ ſanitatē ſimpliciter: egritudinē ẜm qd̓ ſiue magis ꝓprie loquēdo infirmitatē. Egritudo at̄ dr̄ inferre ſenſibile nocumētū graue. qd̓ ſolū accidit ex mortali. Sanꝰ ē talis: ſꝫ habꝫ infirmitatē vel egritudinē ẜm qd̓. Ex his pꝫ rn̄ſio ad illud qd̓ ſequit̉. venialia inducūt egritudinē licet aggrauet infirmitatē. Et qꝛ ad hoc poſſꝫ obijci vt obiectūē. qꝛ aīa ē ſimplex ⁊cͣ. dd̓m lꝫ aīa ſit ſimplex ẜm ſuameēntiam: ē tn̄ quodāmō ꝑtibilis ẜm habilitateꝫ ordinis.Eſt imꝑtibilis ẜm eēntiaꝫ: ꝑtibilis ad ordinē. Aīa ordinata ē inter bonū incōmutabile bona commutabilia. ꝓpter aīa ẜm ordinē ad duo ꝑtibilis ē ẜm habilitatē duplicē. ſic ſortit̉ ꝑtibilitatē: lꝫ ẜm ſe ſit imꝑtibilis. ex ordinatōe at̄ ad bona cōmutabilia īcurrit egritudinē ẜm quid ſiue infirmitatē: lꝫ p̄dita ſit v̓tutibꝰ retardatur a motu dilectōnis dei in ſummo et impeditur: ſedin futuro liberabitur omnino ab hmōi impedimentis.Articulus quintusOnſequēter querit̉ de modo ſanationis. Etqueritur vtrū ſubita ſit an ſucceſſiua. Et loꝗt̉de ſanatōe infirmitatis: de illa ē a culpa īinfuſionē gͦr̄e. ſit ſubita: videtur ſic. Peccatū ē auerſio ab incōmutabili bono: cōuerſio ad cōmutabile. per .ſ. auerſionē et conuerſionē incurrit aīa mortē. egritu pct̄m fuerit ſil̓ ī aīa et ſinedinē infirmitatē. Siſucceſſiōe. cuꝫ gr̄a ſitnaioris efficacie v̓tutis ꝙͣ pct̄mſic̄ habet̉. v. ad Ro. ſicut delictū ita donū .i. gr̄a. didet̉ ſic̄ gr̄a ſubito ſanat a culpa: ſil̓r ſubito ſanabitab infirmitate ab egritudine. Contra. ſucceſſiue curauit dn̄s cecū Marci. viij. vn̄ ſic̄ ibi ſcribit̉. pͥmo vidithoīes ambulātes vt arbores: poſtea impoſitis ocl̓is eiꝰmanibꝰ clare vidit. Ibidē glo. qd̓ vno v̓bo curare pot̓atſucceſſiue curauit. Pre. pt̄ hic q̄ri. duo ſint hoī inflicta ſic̄ dicit aug. Itgnorātia agēdoꝝ: ꝯcupīa noxiorū.Ex ꝑte ignorātie ſanat̉ ſucceſſiue ſic̄ ī ceco ptꝫ. ſil̓r videt̉ ꝙͣtū eſt ex ꝑte ꝯcupīe noxioꝝ dꝫ curatio ſucceſſiua.dn̄s ſubito ſanauit ſocrū ſymonis febricitātē. mat̉. vijUn̄ dr̄ ibi. Tetigit manū eiꝰ dimiſit febris. ſurrexit et mīſtrabat eis. Febris ꝯcupīam ſignat. glo. Queqꝫ aīa que ꝯcupīe carnis ſeruit qͣi febribus eſtuat. Itēpotiꝰ videt̉ ſanatio ꝯcupīe debeat ſucceſſiua ꝙͣ ignorātie: ꝯcupīa ſꝑ manet. Caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpiritū Gal̓. v. Rn̄ſio ſanatio infirmitatis ē ſubita.Et nota ē duplex infirmitas. vna ex originali: alt̓a exactuali. Illa ē ex originali ſanatur. qꝛ illa ē qͣi inſita nature. Unde ibi. Miſerere mei dn̄e quoniā infirmꝰſum. glo. Infirmus ſum natura et vicio. Pret̉. hec penaꝓmouet ad meritū: tolleret̉ oīno paſſionem xp̄i niſiꝓmoue̓t ad meritū. Incumbit em̄ homiui eam neceſſitas lugēdi. ī quo luctu meritū augetur. Unde vt ſemperſit merēdi occaſio: ſemꝑ manet. Altera v̓o que ē ex actuali permanet vſqꝫ ſatiſfactū fuerit de peccato. quādoqꝫplus forte. Et quia iuſticia domini ſucceſſiue decurrit inpenitētia: ſucceſſiue ſanat̉ hec infirmitas. Ad illd̓ qd̓obijcitur. gratia ē potentior ꝙͣ peccatum. Dicēdum.hoc verū eſt: ſed ad gratiam omnino liberantē a peccatorequiruntur duo .ſ. iuſticia miſericordia. ſed adhuc eſtopus iuſticie ſimiliter et tp̄us. ꝓpter hoc gratia non omnino liberat. vnde non tollit infirmitatē. huius autē dilationis plures ſunt cauſe. vna eſt oſtenſio malicie peccati. Unde glo. ſuper pͣs. ibi. Anima mea turbata ē valde: ſed tu domine vſqꝫquo. dicit. eſt crudelitas dilatio dei: ſꝫ ideo differt vt perſuadeat anime ī que mala ſep̄cipitauit. Alia ē vt diligētius caueat infirmus a peccato. Unde in glo. ibidem. et vt ex difficultate ſanatōis inde magis caueat ſibi. quod em̄ facile ſanatur non multūcauetur. ex difficultate em̄ ſanatōis fit diligentior cuſtodia recepte ſanitatis. Alia ē manifeſtatō quātitatis pene reproboꝝ. vnde glo. ibidē. etiā. vt on̄dat̉ que pena ſit conuerſis: ſi tanta difficultas ē conuerſis. Unde alubi. Si iuſtus vix ſaluabitur impius vbi parebit.In futuro autem vbi principaliter miſericordia operabit̉ oīno erit liberatio. Ad illud quod queritur. ſucceſſiue ſanat dominus ab ignorantia operandorum. ſubito a concupiſcentia noxiorum vt in figuris tactis videtur. Dicendum aliter eſt ex parte cognitiue: aliter exparte affectiue. Ex parte enim cognitiōis ſunt tres gradus. Inuenimus enim de quibuſdam cecis quia ſtatimilluminati ſunt Math̓. xx. de quodaꝫ enim legitur quiaprimo vidit parum poſtea clare Mathei. viij. Primusgradus eſt confeſtim videre. Secundo videre hominesvelut arbores. Tercius videre clare omnia. Quādo autem infunditur gratia ſimiliter infunditur fides qui eſtprimus viſus ſpiritualis. iſte nominatur per confeſtimvidentes. Secundꝰ gradꝰ ē ad viſum prudētie. que ē īdiſcernēdo int̓ bonū malū ꝙͣtū ad habitū. qꝛ hic