Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiotens dignus vita eteria ⁊cͣ. Dicendū hoc verū ē. exhoc facit penitentē dignū vita eterna que hꝫ oppoſitōꝫ vita eterna: tollit reatū pene eterne vt cauſa ſe: vt alia ꝑte tacta ſunt rn̄dendū ēctum eſt. Ad illa queprimo ad illud qd̓ obijcit̉. ſicut peccatū ꝑpetratuſordinatā delectatōꝫ: ſic debet deleri penā ⁊cͣ. Dicē ſicut ī peccato ſunt duo. actus peccati: inordinatio auerſionis a deo. prīcipalis aūt qͣi formalis peccati eſt inordinatio auerſionis. ipſe actus qͣi materialis ſecūdaria: ſic in deletōne culpe prima principalis ꝓprie actiua eſt ip̄a gratia dolor aūt ſecūdaria diſpōſitiua potius ꝙͣ actiua ꝓprie loquēdo. cauſa aūt completa coniūcta eſt gratia dolore. vnde etſi quadā cōgruentia delectationi in peccato rn̄deat pena ī deletiōe. cauſaliter tn̄ rn̄det gr̄a que eſt ꝓpria prima deletionispe: cui neceſſaria ꝯuertibilitate annexa eſt pena eter Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝯtritus punit̉ pena temporalinpenſatiōe pene eterne debite ſibi in peccato ſuondū hoc verū eſt. ſꝫ illa pena eſt ſolūmō dolor cōtritionis: ſꝫ illa que eſt conſequēter ſatiſfactoria.nec dolor ꝯtritionis pena conſequēti ſatiſfactoria aliqͦmodo recōpenſaret debitum pene eterne: niſi virtute gratie deletum eēt peccatū ꝙͣtum ad culpam: pena eternaremiſſa ꝙͣtum ad durationeꝫ eternitatis. Ad illud qd̓obijcit̉ glo. que dicit. Achor fuit punitus pēa tēꝑali nepuniret̉ impoſteꝝ ſcꝫ pena eterna. Dicendū ex nonhabet̉ virtute doloris contritōis mutata eſt pena eterna in temꝑaleꝫ: ſꝫ potius pena quā fuiſſet paſſus pꝰit ſatiſfactum penam mortis quam ſuſtinuemorteꝫ: furit peccato ſuo. Et ex glo. illa ſupponit̉ illum fuiſſe ingratia: aliter enim pena mortis fuiſſet aliquo remiſſio pene future. vnde hoc dicit̉ ne puniret̉ impoſterū. intelligit̉ punitio pene eterne: ſed potius penepurgatorie ſiue ſatiſfactorie quā impoſteꝝ ſuſtinuiſſetArticulus ſecundusOnſequēt̉ querit̉. vtꝝ ꝯtritō habeat efficaciāiuſtificandi a reatu pene tēꝑalis. In hac ꝑteꝓcedit̉ ſic. Primo querit̉. vtꝝ debeat̉ peccatori pena temꝑalis. Scd̓o. vtꝝ ꝯtritō habeat efficaciaꝫ iuſtificandi a pena tꝑali. Tercio. vtꝝ habeat efficaciaꝫ abomni tꝑali.Circa pͥmū procedi .§. j.tur ſic. vt habet̉ ab Auḡ. quecunqꝫ patimur peccata nr̄ameruerūt. penas tꝑales quibꝰ affligimur exigētibꝰ peccatis ſuſtinemꝰ. hmōi debent̉ peccatoribꝰ iuſte illis īfligunt̉. Contra. ponat̉ aliquis cōmiſit vnū peccatūmortale tm̄ vnū: ſtatim decedat. iſti tm̄ debet̉ pēa eterna. qd̓ pꝫ ex hoc. qꝛ deus ſit iuſtus iuſte punit dānatos: aūt punit iſtum niſi pena eterna. videt̉ debetur mortali peccato niſi tm̄ pena eterna. eſt aliquispuniendus mortali peccato pena tꝑali: exquo ī iuſtifitatione remittit̉ pena eterna. Iteꝫ ponat̉ poſt ꝯfeſſioneꝫ ſacerdos iniūgat condignā pn̄īam. quam ſi faciat īpn̄ti abſolutus eſt ex toto. ſic mutata eſt pena purgatorijin penaꝫ tꝑaleꝫ pn̄teꝫ ex aucͣte dei qui dicit Math̓. xvj.Quodcūqꝫ ſolueritis ſuꝑ terram erit ſolutū ī celis. decedat penitēs completa pnīa iniuncta. puniat ergoeum deus in purgatorio pena longe maiore ꝙͣ ei fuit iniūcta. deus mutat penā minoreꝫ in maiorē. qd̓ eſt contradiuinam miſcd̓iaꝫ. Rn̄ſio. dd̓m peccās mortal̓r meret penam tꝑaleꝫ eternaꝫ. immo meret̉ penā redactionis in nihilū. In hoc .n. agit deus eo miſericordit̉: redegit in nihilū. vnde Tren̄. iij. Miſcd̓ie dn̄inon ſumus conſumpti. Pret̉. ponat̉ meruit niſi penam eternam: tn̄ de exigentia meritoꝝ punit̉ penitēs peatꝑali ſiue in pn̄ti ſiue in purgatorio. qꝛ etſi meruit hācpenam tꝑaleꝫ: tn̄ iuſte punit̉ qꝛ meruit longe maiorē ſcꝫeterna. Pret. ẜm veritatē ī abſolutiōe a reatu pene et̓ne.lxx.obligat̉ ad penā tranſitoriā vel purgatorij vl̓ vite pn̄tis.vnde in abſolutione ab vno obligat̄ ad aliud. Ad alid̓dd̓m. dn̄s cōditional̓r mutat pꝰenaꝫ purgatorij ī penātꝑaleꝫ pn̄teꝫ. ſcꝫ ſi penitens in pn̄ti compleat pnīam ſibiiniuncta claue errante. vnde ſi compleat: mutatdn̄s minoreꝫ in maiorē: quia retinuit ſibi foꝝ ſuū. dn̄sconditional̓r diſpenſat: vt in caſu ꝓpoſito. ꝯditionalitꝓmittit ꝯditional̓r cōminat̉. vt pꝫ Hiere. xviij. Si penitentiā egerit gens illa a malo ſuo ꝓpter qd̓ locutꝰ ſumaduerſum: agam ego pnīam malo qd̓ cogitaui vtfacerem ei.Ꝙͣtum ad ſecūdū.§. ij.querit̉. vtꝝ contritio habeat efficaciā iuſtificādi a reatupene tꝑalis. ſic: videt̉ hoc. in iuſtificatōe impijtuor ſunt. Primū eſt infuſio gr̄e. ſecundū motus lib. ar.terciū contritio. quartū peccati remiſſio. dicit̉ terciū mereamur quartū. contritione meremur remiſſiōpeccati. ſꝫ conſtat peccatū remiſſuꝫ eſt ꝙͣtū ad maculain infuſiōe gr̄e. ablata ē obligatio ad penā eternā.tritōe tollit̉ pēa tꝑal̓. Itē pꝫ glo. tactas. Contͣ.Auḡ. Fides impetrat iuſtificatōꝫ: hec aūt ē fides for̄ata.ſͦ impetrat iuſtificatōꝫ a culpa: a pena. ꝯtritiodelet̉ pr̄a. Rn̄ſio. ꝯtritio hꝫ efficaciā iuſtificādi a roatu pene tꝑal̓. Ad illd̓ qd̓ dic̄ auḡ. fides impetrat iuſtificatōꝫ. dd̓m intelligit̉ ꝙͣtū ad vetuſtatē culpe. ēa prauitate pct̄i: ab impotētia reſiſtēdi malo: difficultate oꝑādi bonū: etiā a pēa cuiꝰ peītēs ē debitor. ē mediāte ꝯtritōe. vn̄ ſeꝗt̉. ſi fides impetrat iuſtificatōꝫtritio: qꝛ fides impetrat iuſtificatōꝫ mediāte ꝯtritōꝘtū ad terciū queᵐ. §. iij.rit̉. vtꝝ ꝯtritio hēat efficaciā iuſtificādi ab pēa tēꝑali. ſic: videt̉. ꝯtritio ē dolor de pct̄is gr̄a. plꝰ p̄tdolor gr̄a ꝙͣ gr̄a ſolū. ſi ſola gr̄a expellit pct̄ꝫ ꝙͣtū admaculā penā eternā: dolor gr̄a total̓r expellit penamtꝑalē: multo mīor ē ꝙͣ pēa eterna. Itē maius ē qd̓ meret̉ ꝙͣ meret̉. ſic̄ maior ē vita eterna ꝙͣ motꝰ meritoriꝰ vite eterne. ī penitēte poſt infuſiōꝫ gr̄e remaneat niſi obligatio ad penā tꝑaleꝫ: ꝯtritio aūt ꝯcernit dolorē ſpiritualē obligatōe deteſtādi pct̄m ſine fine. qd̓ longe videt̉ maiꝰ ꝙͣ obligatio ad penā tꝑalē. videt̉ ꝯtritio quelibet a tota pena tꝑali iuſtificat. Iteꝫ actu malo meret̉quis penā eternā penā pn̄teꝫ. ſic̄ pꝫ in Antiocho Epiphane Herode: quibꝰ ſua damnatio incepit in pn̄ti.motu bono ſit efficacior in bonitate ꝙͣ malꝰ ī malicia.meremur non ſoluꝫ vitam eternā: ſed remiſſioneꝫ pene preſentis quaſi improportionaliter minoris ꝙͣ ſit illaquam meremur actu malo. cuꝫ contritio ſit motus bonus meritorius: ipſa meremur vitam eternam remiſſionem quantecūqꝫ pene temporalis. Iteꝫ ſuꝑ illd̓ Iobxx. flebam quodam ſuper eo qui afflictus erat compatiebatur anima mea pauperi. dicit glo. plus eſt cōpaſſioꝙͣ datum. Item glo. alia. Plus eſt dare de ſe ꝙͣ ſuis.ſed qui conteritur dat de ſe: qui dat elemoſynam dat deſuo. plus eſt contritio ꝙͣ datio elemoſyne. ſed conſtattot poſſunt fieri elemoſyne ex toto tollit̉ obligatio apenam temporaleꝫ. ergo ⁊cͣ. Item cum contritio ſit ſpiritualis datō elemoſyne ſit corporalis. corꝑalia nonſint ꝓportionalia ſpiritualibꝰ: videt̉ contritio minimaabſoluat penitenteꝫ a tota pena tꝑali. Iteꝫ plus ē flamen ꝙͣ flumen. plus eſt baptiſmꝰ flaminis ꝙͣ fluminis.ſꝫ baptiſmus flumīs omēꝫ penam tollit. baptiſmus flaminis omneꝫ penā tollit. Yſido. de ſummo bono. Lacrime penitentis apud deum baptiſmate reputāt̉. Itēpeccatū mortale eſt morbꝰ ſpūalis: contritio eſt medicina tꝑalis. ſed ſi medicina corꝑalis ē magis efficax ī gra ſuo ꝙͣ morbus corporalis in ſuo: totalit̉ expellit morbum corporaleꝫ. ſed medicina ſpiritualis magis efficax ēin bonitate ſua ꝙͣ peccatum mortale in malicia ſua: quiaſuper illud Psͣ. Bonum mihi lex oris tui ſuper milia