Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioQuęſtio. lxx. de effectuliuſtificatio impij.Equitur de effectucōtritionis. qꝛ de eius effectibꝰ ē iuſtificatio impij. Ad maiorē euidentiā eoꝝque dicūt̉ primo querit̉ quid ſit iuſtificatio impij. Scd̓o. vtꝝ ꝯtritio efficaciaꝫhēat in iuſtificatōe impij. Tercio. vtꝝ hēat efficaciā iuſtificandi a culpa. Quarto. vtꝝ hēat efficaciaꝫ iuſtificandia pena de alijs effectibꝰ. videlꝫ vtꝝ habeat efficaciā purtandi a ſequelis peccati. de numero eoꝝ ſufficientia ordine que requirūt̉ ad iuſtificatōꝫ ⁊cͣ. patebit ī ſequēNembrū primūIrca primū ꝓcedit̉ ſic. vt dicit Bern̄. Iuſtificatio ē diuini ꝯſilij reuelatio. ſꝫ reuelatio ꝯſilij attendat̉ ꝙͣtū ad amotōeꝫ velamīs ip̄ius ꝯgnitiue: aūt ꝙͣtū ad amotōeꝫmacule ip̄ius affectiue qd̓ fit in iuſtificatiōe: videt̉iuſtificatio ſit reuelatō. eiuſdeꝫ .n. ꝑtis aīe eſt iuſtificatōa pct̄o cuiꝰ ē ipſa malicia pct̄i. Iteꝫ Bern̄. timore vocamur: amore iuſtificamur. cuiꝰ ꝑtis aīe ꝓprie ē amoreius ꝓprie eſt iuſtificatio. ſꝫ amor ē ipſiꝰ affectiue. ⁊cͣ. Item iuſtificatio eſt volūtatis rectitudo ſiue rectificatio. vt enī dicit Anſel. Iuſticia eſt rectitudo volūtatispter ſe ſeruata. iuſtificatio ꝓprie reſpicit ipſaꝫ volunta ſiue affectiuā. Iteꝫ iuſtificatio eſt gratificatio. impiꝰenī auerſionē a deo fit gratis deo infuſiōꝫ gr̄e gͣtū facientis. ſꝫ reuelatio diuinoꝝ ꝯſilioꝝ ſiue ſecretorū deigratificat deo impiū: neqꝫ in hmōi reuelatōe dat̉ gr̄a gratūfaciens. vt pꝫ in li. numeroꝝ. Balaam .n. fuerūt reuelata diuina cōſilia ſcꝫ de incarnatiōe filij quā ꝓphetauitdicens. Oriet̉ ſtella ex Iacob ⁊cͣ. Nume. xxiiij. Itē vt pꝫex verbis Bern̄. Iuſtificatio eſt gratū amoris ſiue infuſio caritatis. Luc̄. vij. Remittunt̉ ei pct̄a multa qm̄ dilexit multū. Pret̉. vt ex dictis pꝫ: ideꝫ dicit̉ iuſtificationē gratificatōꝫ: amoris infuſionē: diuini cōſilijreuelatōꝫ. que eſt ratio dicendi ſic diuerſimode. Reſponſio. dd̓m iuſtificatio eſt li. ar. rectitudo. iuxta illd̓Anſel. Iuſticia eſt rectitudo ⁊cͣ. hec ē rectitudo quā aīaordinata eſt a deo principio ſcꝫ mouēte in ipſum finē. qn̄eniꝫ hi ſunt termī inter quos mouet̉ aīa nec recedit ab illis: tunc eſt iuſticia in illa. Ad illud qd̓ dicit Bern̄.iuſtificatio eſt diuini ꝯſilij reuelatio. Dicendū Bern̄.expͥmit quodāmodo ordinē ꝓgreſſus ad iuſtificationeꝫimpij. vnd̓ exponēs illud Ro. viij. qͦs p̄deſtinauit ⁊cͣ. dic̄.Audit ſe vocari aīa timore ꝯcutit̉: ſentit ſe iuſtificari amore ꝑfundit̉. Et poſtea dicit. Iuſtificatō eſt diuiniconſilij reuelatio. hoc eſt. diuinū conſiliū qd̓ fuit occultūin predeſtinatōe: eſt reuelatū in iuſtificatōe. vnde predeſtinatio eſt de ꝓfunditate diuini conſilij qͣſi fit conſiliodiuino. vocatio fit incuſſioneꝫ timoris. iuſtificatio perreuelatōꝫ diuini conſilij que fit infuſionē gr̄e ſiue amoris ẜm Bern̄. Ad hoc qd̓ primo obijcit̉. reuelatiotollit velamen cognitiue ⁊cͣ. Dicendū hec ablatio velaminis eſt infuſionē gr̄e gratūfaciētis ſiue amoris gratuiti. Infuſio aūt gr̄e hmōi determinat̉ circa affectiuamprimo ſe: ex cuius traditōe illuſtrat̉ ꝯgnitiua. Gratia eniꝫ lux quedā eſt. amor ſolū incendit: ſꝫ illuīat.vnde Ecc̄i. vlt̓. Lampades eius lampades ignis atqꝫ flāmaꝝ. Et eccͣi. ij. Qui timetis deū diligite illū: illuīatur corda veſtra. Pret̉. duplex eſt modus reuelandi cōſiliū a dn̄o .ſ. verbo oꝑe. hoc eſt reuelatiōe conſilij vel adimpletione conſiliati. hoc vltimo ſumit̉ hic reuelatioconſilij. hmōi reuelatio primo ſe reſpicit affectum.Ex his pꝫ rn̄ſio ad alia que ſequūt̉. Ad illud qd̓ querit̉ de dēntia iuſtificatōis gratificatōis ⁊cͣ. Dicenduꝫ in iuſtificatiōe reꝑatur aīa informat̉ efficit̉ deifor-.lxx.mis. Ex hac autē ine deiformitate eſt gratadeo ſiue accepta illuīat̉ cognitiua inflāmat̉ affectiuadiſponit̉ rectificat̉ oꝑatiua. Ex prima conſideratōe dicit̉ gratificatio: ex ſecūda reuelatō: ex tercia infuſio amoris: ex quarta iuſtificatio. libeꝝ .n. arbitriū informat̉ fide informante dilectōꝫ Gal̓. v. vnde in hac informatōeꝯcurrūt fides caritas oꝑatio. ex relatione ad fide dicit̉reuelatio. ex relatione ad caritatē amoris infuſio. ex relatione ad opus dicit̉ iuſtificatio. Iuſticia .n. aīam diſpōitad recte oꝑandū. Ex his aūt eſt accepta deo: vnde dr̄ gratificatio. Uel hec informatio pōt conſiderari vt erat prouiſa ab eterno. dicit̉ reuelatio diuini cōſilij: velut reddat aīam deo gratam dicit̉ gratificatio. vel ē diſpones iuuās ad recte oꝑandū dicit̉ iuſtificatio. vel eſt ordinās in finē dicit̉ infuſio amoris.Nlembrū ſecūduꝫOnſequēt̉ querit̉. vtꝝ ꝯtritō hēat efficaciāin iuſtificatōe impij. ſic: videt̉. pͣs. Sacrificiū deo ſpūs ꝯtribulatꝰ. Glo. ſpūstritꝰ ē ſacrificiū pct̄a ſoluūt̉. Ite yſido.Compuctio eſt humilitas mētis ānihilans pct̄m. Iteꝫſuꝑ illud pͣs. Iuſticia ante ip̄m ambulabit. Glo. Primahoīs iuſticia eſt vt puniat in ſe malū faciat ſe bonū. Exhis videt̉ ꝯtritio efficaciā hꝫ ī iuſtificatōe impij.tra. Augꝰ. Uirtus ē bona qͣlitas mētis quā deꝰ onobis ſine nobis. ſꝫ deus oꝑando virtutē in nobis iuſtificat nos. In iniuſtis .n. ſunt virtutes. ſine ꝯtritionealiqͣ ex ꝑte nr̄a iuſtificat nos deꝰ. Iteꝫ Bern̄. Iuſticiameritū reſpicit: miſcd̓ia miſeriā intuet̉. iuſtificatio eſtex merito aliquo ex ꝑte eius qui debet iuſtificari. ſꝫ in impio meritū aliqd̓ p̄cedit iuſtificatōꝫ: qꝛ indignꝰ ē om̄ibono. pct̄or .n. ē dignꝰ pane veſcit̉. dolor aliquis īillo eſt meritoriꝰ. ita nccͣius ad iuſtificatōꝫ: exquedat̉ meritis. Itē ꝯtritio ē ſine gr̄a gratūfaciēte. ſꝫexn̄te gr̄a tali iuſtificatꝰ eſt ille in ē gr̄a. ꝯtritio requirit̉ ad iuſtificatōeꝫ. Iteꝫ Ecc̄i .j. Timor dn̄i expellit peccatū. pōt fieri ẜm hoc iuſtificatio ſiue pct̄i expulſio motu timoris. nccͣia eſt ꝯtritio. Iteꝫ ſuꝑ illudLuc̄. vij. Remittunt̉ ei pct̄a multa ⁊cͣ. Glo. ardor caritatis peccatorū rubiginē in ea ꝯſumpſit. oꝑtet ſit dolor. Iteꝫ in adultis eſt eadeꝫ iuſtificatiōis. eademrequirūt̉ ad eoꝝ iuſtificatōeꝫ. In adultis dico: qꝛ illarequirunt̉ ad ꝑuuloꝝ iuſtificatōꝫ que requirūt̉ ad iuſtificatōꝫ adultoꝝ. Sꝫ ponat̉ aliꝗs adultus ſit nunꝙͣpeccauit mortal̓r actual̓r mouet̉ ī deū. iſti ē nccͣiusdolor de peccato: nec ꝯtritio de peccato origīali. qꝛ aliūdeꝯtrahit̉. vnde ꝯtritō exigit̉ ad iuſtificet̉. facit qd̓in ſe eſt: qꝛ mouet̉ in deū. deus iuſtificat ip̄m. iuſtificatio pōt ſine ꝯtritione. Iteꝫ poſito ſit aliꝗs cuiꝰcor non reprehendat de aliqͦ pct̄o mortali ſic̄ dic̄ Iob.xxvij. Iſte aduertit ſeipſuꝫ hr̄e peccatū: poſito tamen habeat. exquo cognoſcit ſe habere non dolet. ſꝫ talisexquo remordet eum conſcīa: videt̉ digne venire ad ſacramentū altaris. virtute ſacramenti iuſtificabit̉ ſineomni ꝯtritione. Rn̄ſio. dd̓m ad iuſtificatōeꝫ adultinccͣio requirit̉ contritio. lꝫ eniꝫ ad iuſtificatōeꝫ adultinunꝙͣ addidit mortale actuale originali quantū ē de ſtatu ſuo non requirit̉: tamen quia addidit veniale id̓o reꝗquirit̉. quia nullus adultus eſt qui addat venialia.Eccͣs. vij. eſt iuſtus in terra qui faciet bonū peccet. Et ꝓuer. xx. Quis pōt dicere mundū eſt cor meū ⁊cͣ.vnde ncc̄ia eſt adulto ꝓpter venialia que ſuꝑaddit cōtritio. poſito tamen nullū ſuꝑaddat actuale nec etiam veniale: tunc non exigit̉ ſꝫ iuſtificat̉ grām in baptiſmofide eccleſie. Ad hoc quod obijcit̉ de illo qui non habꝫconſcientiam remordentem. Dico nihilominus debetdolere conteri in generali: lꝫ non de hoc peccato vel deillo. contritus meretur remiſſioneꝫ vel reuelatiōꝫ peccati. Quia dicit̉ in glo. vij. Math̓. Si non intelligitpct̄m conterit̉: deus reuelat: aut non intellectuꝫ dimit