Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioniali requirit̉ ꝯtritio in ſpeciali vel in gili. Quiaaūt quedā tacta ſunt alia ꝑte que vident̉ hr̄e dubitationē: aliꝗd tangenduꝫ eſt de illis. Ad illipeccatū veniale eſt minor an intelligit̉ ſic. qui peccat venial̓r ꝙͣtū ad minheret. deo enim debet̉ amor ex toto corde tota aīa extota mente. totū .n. illi debet̉ a totū habet̉. Bern̄. Ip̄ototū ei ſeſe debere ignorat: queꝫ ſui totius ignoratauctoreꝫ. ſꝫ ſi minus diligat: tn̄ intanto minꝰ a deoauertit̉ vel elongat̉. ſcꝫ ꝙͣtū ad diminutōꝫ radicis. Nonenī ſubtrahit̉ aliꝗd ſiue diminuit̉ de amore caritatis: ſedreſpectu eius facta eſt diminutio que ineſſet ſi peccaſſet. ſicut quodā modo loquēdi dicit̉. peccata alicꝰ mali morte preuenit̉ diminuta ſunt. qꝛ que cōmiſit diminuta ſunt: ſꝫ qꝛ ceſſat a malis que poſtea ꝑpetraſſet mala malis addidiſſet. Ad illud verbū Auḡ. eſt dicendū mendaciū ⁊cͣ. Dicendū mentiri alia mala deſui natura a nobis nullo ſunt vtibilia .i. ordinanda īfineꝫ. Non .n. facienda ſunt mala vt bona eueniāt. ſicnon hac nec alia rōne mala fieri debent: qꝛ nec ex malispoſſumꝰ bona aliqua elicere. eſt niſi ſoliꝰ dei. ꝓpt̓hoc nulla rōne debemugminimū malū facere. nec tn̄ ſeꝗtur ſi mētiamur mendacio veniali: plus tenemur dolere ꝙͣ morte ꝓximi vel incurſu alicuiꝰ damni tꝑalis.qꝛ efficacior eſt dolor ſpūalis gr̄a informatꝰ ꝑuo venilaximꝰ ſenſibilis damno tēꝑali. Alembrū ſextumOnſequēter querit̉. vtꝝ ꝯtritio reꝗritur depct̄o qd̓ ꝯmittit̉ ex triſticia. ſic̄ pct̄o inuidie hmōi. ſic: videt̉. pnīa eſt remediū oīs generis pct̄i actualis maxīead ꝑteꝫ eſt cōtritio que ſine alijs ꝑtibus pōt. alie auteꝫ ꝑtes ſine iſta ꝯcōmitante vel p̄cedēte inutiles ſunt.cōtritio eſt remediū cōtra omne genꝰ peccati actualis. Iteꝫ ꝯtrarioꝝ ꝯtrarie ſunt cauſe. ſꝫ peccatū virtꝰ ſiuegr̄a ſunt ꝯtraria. delectatio triſticia ſunt ꝯtraria. ſꝫ vthabet̉ ab Auḡ. delectatio ſiue libido que eſt improba voluntas eſt peccati principiū cauſa: general̓r omīspeccati. dolor qui eſt cōtrarius erit cauſa remiſſionis. Contra. dicit Grego. ſicut in arte medicine ꝯtrariaꝯtrarijs curant̉: ſic in ſpūalibꝰ infirmitatibꝰ ꝯtraria contrarijs ſanant̉. vt lubrici caſtitatē. iracūdi manſuetudinē hmōi. viciū triſticiā cōmiſſuꝫ: gaudiuꝫdoloreꝫ hꝫ purgari. Iteꝫ quedā peccata ex dolore fiant: ſicut inuidia odiū accidia ſiqua ſunt ſil̓ia. quedāex gaudio ſicut illa que originē hn̄t ex delectatione. hecpurgari hn̄t doloreꝫ. Sil̓r videt̉ mala illa originētrahūt ex dolore gaudiū debēt purgari. ita reqͥrit̉ eis remittēdis ꝯtritio. Rn̄ſio. omne genꝰ peccati actualis aliquē amorē libidinoſuꝫ ꝯmittit̉. nec ē aliqd̓ in quo ſit aliqua delectatio. ad hoc inducūt ꝗdāillud Auḡ. de ciui. dei. Omīs peccati radix eſt amor inordinatus eſt fundamentū ciuitatis babilonie. augꝰ.loquit̉ de radice generali peccati. ſꝫ in om̄i peccato actuali eſt delectatio actualis: cui ꝯtrariū rn̄det dolor actualis qui eſt cōtritio vel actꝰ ꝯtritōnis. vnde hi minꝰ dicūt. Preterea alij dicūt peccatū qd̓ fit ex iuſticia habꝫduplex oppoſitū. vnū in genere doloris: aliud in gene̓ gaudij... In peccato inuidie eſt dolor de ꝓſꝑitate ſiue ſucceſſione alteriꝰ. huic dolori malo opponit̉ gaudiū bonūpenitens gaudet de ꝓſperitate ꝓximi. Iteꝫ ibi ē gaudiūmalū ſcꝫ de aduerſitate ꝓximi. huic gaudio opponiturdolor bonus quo dolet penitēs de illo malo gaudio. itapeccatū inuidie cōmittit̉ gaudio remittit̉ dolore.ſꝫ hoc videt̉ minus ſufficient dictū. gaudiū enim bonūpenitens gaudet de ꝓſperitate ꝓximi: videt̉ elici a virtute alia ꝙͣ a v̓tute pnīe. In iuſtificatiōe .n. impij vnaqueqꝫvirtus expellit viciū ſibi ꝯtrariū inducit habitū ſibi oppoſitū. ſic inducit̉ gaudiū de ꝓſperitate ꝓximi oppoſitu triſticie precedēti. virtute ꝯtritōis expellit̉ pct̄m..lxix.Pret̉. hic querit̉. an delectationi ī pct̄o ex triſticia rn̄detdolor ꝯtritōnis. Pret̉. peccatū inuidie ꝯplet̉ ī gaudioinuidi de malo ꝓximi. nec remediū peccati in dolore illo gaudio. ꝓpter hec vidēt̉ minꝰ ſufficient̉ dicta. Uidet̉ aliter dd̓m. ſcꝫ in omnibꝰ peccatis que ex triſtidam. Rōne .n. qua triſticia ortum hn̄t eſt delectatio quecia illa complacet eſt vacua a delectatōe. que .n. cōplacent fiunt oīno abſqꝫ delectatōe ſunt. eſt generale in omni peccato qd̓ accidit ex triſticia. vn̄ dolor ꝯtritionis rn̄det delectatiōi ip̄ius ꝯplacētie peccatoꝝ. que extriſticia accidūt remediū eſt dolor. Ad illud qd̓ obijcit̉y hmōi peccata hn̄t gaudiuꝫ curari eo ortū habēt exriſticia. Dicendū potius ortum hn̄t a delectatōe ſiuecomplacētia ꝙͣ ex triſticia. Si .n. triſticia illa que eſt cauſa peccati diſpliceret fieret aliquo ꝯſenſu velcomplacētia: eēt peccatū vel cauſa peccati. vn̄ ꝯſenſusvel cōplacentia illius triſticie eſt cauſa formalis illiꝰ peccati: ipſa triſticia materialis. Ad aliud iam pꝫ rn̄ſio. nullius generis peccati mortalis ꝯpletiua formalis eſt triſticia: lꝫ quodāmodo materialis. iſta queſtioſuꝑius tacta nulla eſt. Nembrū ſeptimūOnſequēter querit̉. vtꝝ requirit̉ contritiode peccato ꝯmiſſo ignorantiaꝫ. ſic: videtur. eſt peccatū actu volūtariomiſſuꝫ. Pret̉. peccatū ignorantiā commiſſuꝫ eſt quoddā genus peccati diſtinctū ꝯtra peccatuꝫcōmiſſuꝫ infirmitatē maliciā. ad eius purgatōꝫ requirit̉ ꝯtritio diſtincta ſpēalis: ſufficit generalis.ſicut nec de alijs peccatis diſtinctis ſpēalibꝰ drn̄tijs ſufficit contritio generalis. Iteꝫ pͣs. Delicta iuuētutis mee ignorātias meas ne memineris. Glo. i. peccata ignorant̉ feci ne memineris .i. ne ſerues ad vindictā ꝑpetuāEcce hmōi peccata reſeruant̉ ad vindictā ꝑpetuam.ncc̄e eſt cōtritione deleant̉ ſicut alia mortalia. IteꝫLeuit̉. iiij. ẜm legeꝫ ſpēales fiebāt oblatōes diſtinctepeccatis ignorātiā cōmiſſis. vtpote pct̄is ſacerdotisofferebat̉ vitulus immaculatꝰ. peccato alicuiꝰ de turba ſil̓r vitulus. pct̄o aīe capra Leuit̉. v. Ecce ẜm legeꝫ ad purgatōꝫ hꝰ pct̄i fiebat oblatio ſpēalis diſtīctaex videt̉ requirit̉ ad illiꝰ purgatōꝫ ſacrificiū ſpēale:id eſt ꝯtritio ſpēalis. de pͣs. Sacrificiū deo ſpūs ꝯtribulatus ⁊cͣ. Glo. ſpūs ꝯtritus eſt ſacrificiū pct̄a ſoluunt̉.Pro alia ꝑte poſite ſunt rōnes. in tractatu de pnīazenerali. vbi quedaꝫ tacta ſunt valēt ad iſtud ꝓbleuma. Rn̄ſio. dd̓m de peccatis cōmiſſis ignorantiāreqͥrit̉ ꝯtritio general̓. maxīe ab illis diſcretōe vigēt qͦs latet multa pct̄a ignorātiā ꝯmittūt̉. Ad illd̓ qd̓obijcit̉. hmōi pct̄m ē actu volūtario ꝯmiſſuꝫ ⁊cͣ. Dicen ſil̓r de dolore actuali ē purgādū. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ē pct̄m diſtinctū ꝓprijs drn̄tijs ⁊cͣ. Dicendū diſtinctio pct̄i cōmiſſi ē p̄ciſa ſufficiēs qͣre ad eius remiſſiōꝫ reꝗͥrit̉ ꝯtritio ſpēal̓: ſꝫ potiꝰ ꝯſcīa ꝑpetratōis tal̓.de pct̄o aūt ignorātia penitus cōmiſſo ne remorſus aliꝗs ꝯſcīe: vn̄ nec tentio ꝯtritōis ſpēalis. Nulla .n. ē dolendi aliqͦ qd̓ oīno ignorat̉. Ad illud qd̓ obijcitur.pct̄m ignorantiā cōmiſſuꝫ ſeruat̉ ad vindictā eternan⁊cͣ. Dicendū ē qꝛ ē cōmiſſuꝫ ignorantiā ſimpl̓r: ſꝫꝗa ignorātia illa ē affectata vel ſupina vel ignara iuris.vel aliqͦ alio degenerās viciū qd̓ illud pct̄m cōmiſſum ē. Ad illud qd̓ obijcit̉. in lege diſtinguūt̉ ſacrificia ⁊cͣ. Dicendū illa diſtinctio fiebat rōne diſtinctiōisꝑſonaꝝ peccantiū ignorātiā. vtpote qn̄ ſacer vnctꝰ peccauerat ignorantiā. vel princeps vel aliꝗs de turba velalius: vt tactū eſt. Pret̉. hec lex dictabat has oblatōnesdebere fieri intellecto peccato cōmiſſo per ignorantiaꝫ.Unde Leuit̉. iiij.. .v. vbi loquit̉ de peccato turbe peccato anime: addit poſtea intellexerit peccatuꝫ ſuuꝫ velrecognouerit.