Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

actū debitū. ꝓpt̓ .n. omittit qꝛ facit illd̓ qd̓ debet. ſil̓rꝯmiſſio reſpicit actū debitū ſiue deformatū. vn̄ ſic̄ culpaex ꝑte iſtan eſt ex omiſſione actꝰ ſimpl̓r ſꝫ actus debiti.ex ꝑte illa ex ꝑpetratōe actꝰ deformati: ſic ꝯtritio debꝫex vtraqꝫ ꝑte de actuali: de actu ſimpl̓r.Membrū quartūOnſequent̉ querit̉. an requirit̉ cōtritio deoriginali. ſic: videt̉. pct̄o originali fit auerſus actual̓r a deo. ſꝫ talidꝫ ꝯteri. ⁊cͣ. Itē Ro. j. in fine habetur ex glo. ex tex. ꝯſentiētes agentes pari pena puniendi ſunt. ꝯſenſuꝫ aūt in Adam oēs ſumꝰ pct̄ores .ſ.ꝙͣtū ad pct̄m origīale. puniēdi ſumꝰ illa pena ip̄e fuitpunitꝰ. ſꝫ ꝯſtat punitꝰ fuit dolore ꝯtritōis. nos ſil̓r⁊cͣ. Itē ſi cōmūicatōe adā ꝙͣtū ad ꝯſenſuꝫ vel ꝯplacētiā facti ſumꝰ pct̄ores: coīcatiōe diſſenſus vel diſplicentiedebemꝰ iuſtificari. actus aūt ꝯtritōis ē diſſentire vel diſplicere. ⁊cͣ. Iteꝫ etſi gr̄a dat̉ nobis ſine nobis: tn̄dat̉ nec auferat̉ ſine nr̄o ꝯſenſu. Sil̓r videtur etſi ſinenobis ꝯtrahatur originale: tn̄ ſine nr̄o aſſenſu aufertur. ita ſine dolore. Itē carētia viſiōis debet̉ originali ꝙͣ actuali. ſi ad tollēdū reatū carētie debite actuali nccͣius ē dolor ꝯtritiōis: ſil̓r ad tollendū reatū carētiedebite neceſſariꝰ ē ⁊cͣ. Cōtra. multi ſunt iuſti nunꝙͣde originali cogitauerūt. tales iuſtificati ſunt ſine ꝯtritione. Itē ꝑuuli nullo poſſint volūtarie dole̓: nullo poſſent ab originali iuſtificari. niſi dicat̉ ſufficitdolor parentū. nūꝙͣ habet̉ in ſcriptura dolere tenent̉ ꝑuulis. īmo ſufficit ſola fides. Iteꝫ ſatiſfactiofeſſio ſunt ꝑtes pnīe poſteriores ſunt ꝙͣ ꝯtritio. ſed iſteduę ꝑtes requirūt̉ originali. nec ꝯtritio. Itēnulla fuerit ꝯtrahētiū volūtaria delectatio: nec dolor aliquis requirit̉ ad purgatōꝫ. Rn̄ſio. dd̓m ad. cōtritio ſit ꝑs pnīe ſacr̄alis ꝓprie peccatū actuale reſpicitqꝛ ē ſecūda tabula poſt naufragiū: ꝓprie ſe de nccītate ꝯformatōis ſuo toto .ſ. pnīa: actuale pct̄m ī fuitactualis delectatio reſpicit. ꝯueīt tn̄ diſpliceat auertenti ꝯſideranti damnū qd̓ ex ipſo infert̉ aīe. maxīe ꝓpterdamnū ſeꝑatōis vt alibi tactū eſt. nec intelligo reꝗrit̉diſplicētia eſt actꝰ ꝯtritōis: ſꝫ diſplicētia leuis pnīe al̓spigentie ſiue nolleitatis. vn̄ requirit̉ dolor ꝯtritionisqui vehemēs debet: ſꝫ ſufficit leuis diſplicētia dūmodo ꝯtemnat. Ad illud qd̓ obijcit̉. origīali fit homoactualit̓ auerſus a deo ⁊cͣ. Dicendū vocabulū auerſus pōt nomen vel ꝑticipiū. Si ſumat̉ noīal̓r ſcꝫ eoqd̓ eſt auerſuꝫ: hoc qd̓ ē actual̓r: eo pn̄tial̓r: veꝝeſt peccato originali auerſus ē homo actu a deo. .i. eſt in auerſo: qꝛ ē ꝯuerſus. magis dicit ſtatū ꝙͣ actūSi aūt teneat̉ ꝑticipial̓r qd̓ dico actual̓r in ꝓpria ſignificatōe: eſt verū. qꝛ nullus eſt auerſus a deo orliter ꝓpriū actū. obijcit̉ omni eo auerſa deo ⁊cͣ. Dicendū eſt verū inqͣtū auerſus tenet̉ ꝑticipial̓r .i. actū ꝓpriū: ſꝫ nullꝰ original̓r auertit ſe a deo. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝯſentientes agētes ⁊cͣ. Dicen intelligit̉ de ꝯſentientibꝰ ꝓpria volūtate actualit̓mouente ad ꝯſenſuꝫ. hmōi aūt ꝯſenſus cadit in originali. ꝓprie .n. de bet dici ꝯſenſus reſpectu alicuiꝰ qd̓ vitāri pōt vel vitari. aūt ſic eſt de originali qd̓ nccītateꝯtrahit̉. Omēs .n. natura ſumꝰ filij ire Ephe. ij. Ad illud qd̓ addit̉. ꝯſenſuꝫ in adam facti ſumꝰ pct̄ores ⁊cͣ.Dicendū ille ꝯſenſus eſt li. ar. ſꝫ potius inclinatōisnaturalis: qꝛ oēs eramꝰ in adaꝫ. illo peccante quodāmōimproprie dicimur ꝯſentire ī peccatū illo ꝯſentiēte: quianatura nr̄a in ipſo ſuo li. ar. obediebat. Et ex pꝫ rn̄ſioad illud qd̓ ſequit̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. virtus datur ſine ꝯſenſu ⁊cͣ. Dicendū hoc intelligit̉ de adultis.ꝑuulis .n. in baptiſmo dat̉ ſine eoꝝ ꝯſenſu. Pret̉. ē ſimile de collatōe virtutis traductōe originalis. qꝛ a vicio ī carne parentū contrahit̉ originale ꝓpagatōꝫ libidinoſaꝫ qd̓ eſt qͣi materia originalis. ſicut dicit magr̄ inſent̉. virtus aūt ꝯfert̉ cooꝑanti li. ar. ꝯſenſuꝫ. qꝛ creatnos ſine nobis: recreat nos ſine nobis. ideo ſic̄ originale ſine ꝯſenſu contrahit̉ ꝓprio: ſic tolli pōt. ſic ē devirtute. Itē ad illud qd̓ obijcit̉ ſimile de carētia viſionis dei ꝯtritioneꝫ. rōne .n. qua culpe actuali mortali debet̉ carentia hec: ablata culpa ꝯtritōꝫ fit abſolutō a reatu ip̄ius carentie. vnde culpa ꝓprie remittit̉ ꝯtritōeꝫ reatꝰ ex ꝯn̄ti. Culpe aūt actuali ꝓprie debet̉ dolor actualis rōne delectatōis actualis p̄cedentis. ſic ē de originali. Supra vbi tactū ē ſi pnīa requirit̉ de originali: tactum eſt aliꝗd de hac materia.Nlembrum quintuꝫOnſequēter querit̉. vtꝝ requirit̉ ꝯtritio depeccato veniali. ſic: videt̉. qꝛ vt habet̉ īqͣrto ſen. di. xvj. de venialibꝰ quātulacūqꝫpnīa hn̄da ē. Itē ab auḡ. in li. de decē cordis habet̉. corde dicendū ē: dimitte nobis debita nr̄a. aūt dr̄ venialibꝰ. Dicere aliꝗd ex corde ē dice̓ pondere affectu. ſic aūt dice̓ eſt ſine dolore. Itē augꝰ. īenche. Ueīale ē mīor amor dei .ſ. ꝙͣ dꝫ. ſꝫ ſi ē minꝰ amordei ꝙͣ eſſe debet. pct̄o veniali ſubtrahit̉ aliꝗd de amoredei debito. pct̄o veniali vel fit aliqͣ auerſio a deo vel elōgatio. ſꝫ om̄i tali dolēdū ē. Itē nulla creatura mouēs electōꝫ pōt mouere motu infinito. omīs amor libidinoſus mortalis finitꝰ ē. excedit in infinitū amorē pct̄ivenialis. nec remediū mortalis excedit ī infinitū remediū venial̓. dolor aliquātꝰ reqͥrit̉ remedio venialis. Itē ab augͥ. habet̉. vita hoīs ſaluāda ē dicendūmendaciū. loꝗt̉ de mēdacio veniali. plꝰ ē dolenduꝫ devno mendacio ſil̓r de alio veīali ꝯmiſſo: ꝙͣ de morte hominis. ita modicū ē dolendū. Contra. Beda. Queex ignorātia fragilitate cōmittimꝰ ſine ꝯfeſſiōe dimittūtur. ſꝫ de quibꝰ tenemur ꝯteri: tenemur ꝯfiteri. venialibꝰ tenemur ꝯteri ſic̄ nec ꝯfiteri. Itē nullꝰ teneturꝯteri niſi ẜm gr̄a informat. ſꝫ gr̄a informat ad expellen ſibi ꝯtrariū. veniale aūt gr̄e eſt ꝯtrariū: qꝛ ſimul ineodeꝫ pn̄t eſſe. veniale eſt dolendū. Rn̄ſio. oīmpct̄oꝝ venialiū quātūcūqꝫ ſint leuia requirit̉ cōtritio inſpēali vel in generali. qꝛ exquo voluntati actuali cōmiſſaſunt: ncc̄io ad eorū remiſſionē requirit̉ dolor actualis.. plenius tactū eſt. Diſtinguūt aūt quidā venialiūdam ſunt minora: quedā maiora. Minora ſunt ſicut primi motus: qui magis dicendi ſunt paſſiones ꝙͣ actōnes.peccata tn̄ ſunt. qꝛ ꝑs aīe in vigent ſubiacet regimī rationis: immerito imputāt̉. tn̄ vt dicūt de hmōi reꝙrit̉ dolor ſiue ꝯtritio. Maiora autē venialia ſunt motuvolūtatis amore inordinato ſub deo tn̄ ꝯmittūt̉. Et dehis diſtinguūt. qꝛ aūt iſta veniūt in actualē ꝯſideratōꝫauertentia: aut. Si ſic: requirit̉ ꝯtritio ſpēalis ad eo remiſſionē. vt eniꝫ habet̉ ab aug. nulluꝫ eſt ita paruūveniale qd̓ fiat mortale placet. qꝛ veniale fiat mortale: ſꝫ qꝛ adherentia talis dūmodo diſplicet fit libidinoſa mortalis. Si v̓o cadat ſub ꝯſideratōne ſpēali:ſufficit generalis ꝯtritio ad eius remiſſionē ncc̄e eſt penitentē de omni eo qd̓ elongat a deo dolere. Hec aūt lꝫ abſqꝫ rōne dicunt̉: videt̉ tn̄ aliquantulū alit̓ dicēdū.ſcꝫ de omni peccato veniali ſiue ſit ex primis motibusſiue ex volūtate rōnalis. quocūqꝫ fiat dūmodo pct̄mſit actuale: ncc̄ia eſt ꝯtritio. Ad illud qd̓ pͥmo obijcit̉ ꝯtra aucͣteꝫ Bede. Dicendū verbū bede intelligit̉ de ꝯfeſſione ſpēali. ſicut .n. ſufficit ꝯtritō generalis ad ea que auertit hūana memoria: ſic ſufficit cōfſio generalis. vnde ꝙͣtū ad talia ſufficit ꝯtritio cōfeſſiogeneralis. Ad illud qd̓ obijcit̉ de gratia informāte ⁊cͣ.Dicendū gratia informis non ſolum inducit de illisſecum non contingūt .i. de mortalibus peccatis: ſed etiaꝫde illis que aliquo modo elongant a fine. Pret̉. etſi gratia non opponitur veniali in ſe: opponitur tamē illi inꝙͣ diſponit ad mortale. planius tactū eſt. Concedende ſunt rationes quibꝰ ꝑſuadet̉. de omni peccato ve