Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vult: hoc oportet. vel nolēdo qd̓ ipſe vult ip̄m velle: hoc requirit̉. Sil̓r dicit̉ dirigi ẜm regulā eſt ꝯformari ipſi regule. Et hoc pōt dupl̓r. vel ꝯformari ī volitoexteriori: vel in motu interiori. Ad illud qd̓ obijcit̉.vera amicitia eſt ideꝫ velle ⁊cͣ. hic non hꝫ locū p̄dicta diſtinctio. qꝛ ex verbo ꝓpoſito videt̉ amicitia reꝗͥrit conformitateꝫ ī volito. Propt̓ hoc dd̓m. vera amicitia dicit̉ amicitia ꝑfecta ſcꝫ que nihil hꝫ vanitatis. Notaeſt triplex conformitas voluntatis. ꝑfecta. ſufficiēs. deficiens. Perfecta ꝯſiſtit in tribꝰ: in cōformitate ꝙͣtuꝫ advolitum vlterioreꝫ motū fineꝫ. vt qn̄ aliꝗs vult ꝗcꝗvult dn̄s: quicꝗd vult ip̄m velle: ad illud ad qd̓ domnus vult. Sufficiens eſt: qn̄ aliꝗs vult qd̓ deus vult ip̄mvelle. Deficiens: qn̄ general̓r ab his deficit. vt neqꝫ generaliter vult qd̓ deꝰ vult: neqꝫ qd̓ vult illū velle: neqꝫ adilld̓ ad qd̓ deꝰ vult. ſꝫ qn̄qꝫ ſic qn̄qꝫ ſic: ẜm credit ꝓpriūꝯmodū aſſequi. vt malus filius vult mortē patris ſui qd̓ſimilit̓ vult dn̄s. talis hꝫ ꝙͣtū ad volitum conformē volūtati diuine: tn̄ hꝫ cōformē ꝙͣtū ad finē. qꝛ dn̄s vult vtmoriat̉: vt tollat̉ de ꝑiculis mūdi. ſꝫ filius idē vult vt illi ſuccedat in bonis temꝑalibꝰ. Pret. ꝯformitas eſt ꝑfectoꝝ qui ſummā ponūt ratōꝫ volendi diuinaꝫ voluntateꝓpter qd̓ ſuam illius ꝑfecte ꝯforinant. Scd̓a eſt generaliter iuſtoꝝ qui non deuiant a tramite ī quo deꝰ vult eosincedere. Tercia eſt peccatoꝝ: que eſt ꝯformitas ſimpliciter: ſꝫ quo. Uel pōt dici. verbū Tullij. dictū pōtintelligi de amicitia humana. in honeſtis determīaturcirca ideꝫ volitū. Ad illud qd̓ obijcit̉. hoc verum eſtiſtum peccaſſe eſt a prima veritate a ſpūſancto ⁊cͣ. Reſpondent aliꝗ hec eſt ſimpl̓r vera. omīs veritas ⁊cͣ. ſꝫdicūt concluſio ſequit̉: ſicut ſequit̉. audio angelos canere eſt verū: audio verū. variat̉ enim mediū.enim dicit̉ audio angelos canere: actus audiendi trāſitſuꝑ illud angelos canere rōne inherentie ſiue attributi: ratione coherentie ſiue compoſitionis. Sꝫ cum dicitur angelos canere eſt veruꝫ. ſenſus eſt. compoſitio heceſt vera. eſt ſenſus: cantus angeloꝝ eſt verus. Sil̓rdicunt mediū variari in ꝓpoſito. cum eniꝫ dicit̉. iſtū peccaſſe eſt verū: iſtum peccaſſe eſt a deo. In prima predicat̉ verum de illo dicto rōne coherentie: rōne attributi. vnde nihil aliud eſt dicere: niſi hec compoſitio iſtuꝫpeccaſſe eſt verum. nec ex hoc ſequit̉ peccatum illiꝰ eſta deo. hoc modo videt̉ mgr̄ ſoluere in ꝯſil̓ibꝰ in primoſent̉. dans inſtātiaꝫ taleꝫ. Deꝰ ꝓhibet furtū fieri: ſꝫ furtūfieri ē veꝝ: ꝓhibet verū. Et bene dicit ſequit̉: ſꝫoſtendit quare. Sed hi adhuc non vident̉ plene ſoluere. Poteſt .n. obijci adhuc ſic. verum eſt hunc actuꝫ ēpeccare componi huic. ſi omnē verū a deo eſt: hūc actūcomponi huic a deo eſt. qd̓ eſt falſuꝫ. Nunꝙͣ .n. deus efficit hanc compoſitōꝫ. ꝓpter hoc poſſumꝰ addere dicētes. prima .ſ. omne verū a deo eſt: vera ē de omni vero ſimpliciter. ſꝫ circa aſſumptioneꝫ cum dicit̉ iſtuꝫ peccaſſe eſtverum: diſtinguendū eſt. Aut enim intellectus eſt de veritate ſigni: aut rei. Si ſigni: ſic vera eſt a deo. coherentia eniꝫ que eſt ſigni ad ſignatū in verbo ꝓpoſito eſt indam adequatione rei intellectus. ita ſermo verus ē.Si intelligit̉ de veritate rei: ſcꝫ veritas eſt ex inherentia actus peccādi eo dicit̉ iſtū: ſic eſt a deo. Iſtuꝫenim peccare eſt a deo. effectiue dico: lꝫ ꝑmiſſiue. ſic ſequit̉. iſtum peccaſſe eſt verū. omīs veritas ē a deo.⁊cͣ. Lꝫ eniꝫ hec adequatio ſit a deo: tn̄ actꝰ deformiseſt a deo. vnde ibi eſt variatio medij: quia in p̄miſſa ſupponit veritas veritate ſigni cōcludit̉ veritate rei. ita non ſequit̉: quia pōt ſigni veritas ſimpl̓r veritate exn̄te: in re tm̄ ẜm quid. ſignuꝫ .n. dicit̉ verum ſimpl̓r. quia veritas ſit in re ſimpl̓r: ſꝫ qꝛ ſignificat eam ſic̄eſt ſiue ẜm ꝗd ſiue ſimpl̓r. Si dicas hꝫ peccaſſe ī minori ſubijcit̉ ipſa re. tunc duo dicunt̉ .ſ. actus componiſubiecto: vel in eſſe. hoc verū eſt ſimpl̓r a deo eſt: quiaomīs actio a deo eſt loquēdo de ſub̓a actionis. dicit̉ etiaꝫibi deformitas: que lꝫ vere poſſit ſignificari. ſicut iniuſtūiuſte recitari. tn̄ ipſa in re ē veritas ſꝫ defectus veritatis. qꝛ p̄uaricatio eſt. vnde ſequit̉ iſtuꝫ peccaſſe ſit adeo ſimpl̓r. lꝫ enī ſb̓a actus ſit a deo ſimpl̓r: n tn̄ deformitas. aūt dicit̉ iſtū peccaſſe eſt a deo. ſoluꝫ ſignificat̉ſb̓a actꝰ a deo: ſꝫ etiā deformitas. ita infert̉ a deo ſimplicit̓ eſt ẜm quid. Dicēdū hūc peccaſſe verū ē ſimpliciter veritate ſigni. tūc ſequit̉ ꝯcluſio: qꝛ ꝯcluditillud eſſe a deo ſimpl̓r ac ſi eēt verū ſimpl̓r. Si obijciatur. ex eo res eſt vel eſt dicit̉ or̄o vera vel falſa.ſi eſt veritas ſimpl̓r in ſigno: erit ſimpl̓r veritas in re. ēcendū illud intelligendū ē ſic. ex eo res eſt dicit̉ or̄overa: ex eo res eſt ſicut ſignificat̉ eſſe. vn̄ illa veritaseſt in adequatione ſigni ad ſignatū. lꝫ aūt res ſit ens tm̄ẜm ꝗd: tn̄ pōt ei adequari ſignū ſimpl̓r. ita erit veritasſimpl̓r in ſigno: ẜm quid tm̄ in re. Pōt adhuc alit̓ dici. res eſt dicit̉ dupl̓r. ſcꝫ ꝓprie coīter. Proprie dr̄res illud qd̓ eſt natura aliqua. coīter eſt defectus priuatio exiſtens circarem ſimpl̓r ſiue naturā. cum ex inherentia alicuius deformitas natura aliqua oriat̉ veritas aliqua. hec veritas eſt a deo: quia ſic defectusdeformitas ineſſent aliquibꝰ a deo. ſole autē nature ſunta deo non defectus circa naturam exiſtentes. dicit̉ omne verū eſt a deo. intelligit̉ de vero qd̓ eſt ex inherētia nature alicuiꝰ: alij deformitatis vel defectus nature. Et ex his pꝫ rn̄ſio ad obiecta. Ad iſtud qd̓ obijcit̉. ideꝫ eſt verum bonū. Dicendū hoc intelligit̉ de veritate incompleta ſiue de veritate rei: de veritate completa ſiue de veritate ſigni. ita non valet argumētatio.Pret̉. eſt ſimile de vero bono. quia verū nomīatabſolute ẜm illud qd̓ eſt. vn̄ Augꝰ. in ſolilo. Breuis diffinitio veri eſt qd̓ eſt. ſed bonū nomīat reꝫ vt eſt ordinataad finem. lꝫ verum bonum ſint ideꝫ per eſſentiaꝫ ẜm ſunt diſtincta a ſuis ꝓprietatibꝰ: non tamen ſequiturvnum ad aliud ẜm ſunt ſuis determinata conditionibus. non igitur ſequitur. ſi bonum eſt prouiſuꝫ a domino ꝓpter hoc hunc peccaſſe eſt ꝓuiſum a dn̄o. peccatū .n. eſt ꝓuiſum a dn̄o ſe loquendo: lꝫ bonū elicitū ſituiſum ab illo.Nembrū ſecūdumOnſequēter querit̉. vtꝝ debeat eſſe contritio de peccatis penis peccatoꝝ: an ſolumde peccatis. ſoluꝫ de peccatis videt̉ ſic. Dicit Augꝰ. de eccīaſticis dogma. Pnīa ēꝯmiſſa deflere flenda admittere. culpas aūt ꝓprieꝓprie de his debꝫ dolor. Et ſil̓r dic̄ Amb̓.mittimus.nala p̄terita plangere plangēda iteꝝ pnīa eſtmittere. Et Grego. Pnīa eſt ꝑpetua mala plāgere plāgenda ꝑpetrare. Per has aucͣtes pōt cōcludi. dolorcōtritōis debet de culpis de penis. Itē dolor cōtritionis debet rn̄dere ꝓprie delectatōni pct̄i. ſꝫ ī culpa proprie fuit delectatio: in pena. ⁊cͣ. Itē omne illud qd̓iuſte infligit̉ debet volūtarie gratant̉ ſuſtineri a iuſtoſꝫ pena ꝓpter peccatū inflicta ſiue a deo ſiue ab homīe eſtiuſte inflicta. talis pena eſt gratant̓ ſuſtinēda. de pēapeccati nūꝙͣ eſt dolendū. Iteꝫ ſuſtinentia volūtaria pene inflicte peccato appropinquat homo deo. hec auteꝫſuſtinentia eſt meritoriā vel diſponens ad meritū. omneaūt illud quo penitens appropinquat deo eſt gratāt̉ amplectendū. ⁊cͣ. Contra. dolor cōtritōis debet ꝓpriede his que elongāt a deo. talis eſt omīs pena ſcꝫ temporalis purgatorij. nullam .n. penam compatit̉ ſecū gloria. ⁊cͣ. Iteꝫ pena peccati eſt ſenſibil̓r nocitiuū ſiue ſenſibile nocumentū. qd̓ aūt naturale eſt tollit̉ a gr̄a.tritio que cōcernit doloreꝫ gratia eſt debet de pēapeccati. Iteꝫ offenſa receſſus a deo eſt pena. Hiere.ij. Uide ꝙͣ malū amarū eſt reliquiſſe te deū tuū. ſꝫ hiseſt maxīe dolendū. offenſa dei ſit pena pꝫ: ſicut ira deique non eſt aliud ꝙͣ pena rei. Item Augꝰ. li. de pn̄ia.Dolendū eſt dolore purgandū. ſolum quia peccauit:ſꝫ quia virtute ſe priuauit. ſꝫ priuare ſe virtute eſt pena.