Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nota dicit ſingulas noctes. ex his ptꝫ multū expedit ꝯtinuare dolore pct̄is. Cōtra. ad phil̓. iiij. Gaudete in dn̄o ſemꝑ. glo. ad horā ſꝫ ſemꝑ. et poſt a deonobis neceſſariū ē iterū dico gaudete ex hoc patet.gaudere in dn̄o ē neceſſariū vite ſemꝑ gaude̓. Sꝫ hūcmodū gaudēdi impedit dolor interceptꝰ maxīe dolortinuꝰ: igit̉ ꝯtinue dolere expedit. Itē Ecc̄i. xxx. Triſticiā longe expelle a te. Et poſt ſubdit̉ ratio qͣre expellidebet dices. multos em̄ occidit triſticia ē vtilitas inilla. Ecce plane habet̉ expedit dolere ſcꝫ multū: qꝛmortē inducit ſine aliqͣ vtilitate. Iteꝫ Ecc̄i. xxxviij. Itriſticia feſtinat mors et cooꝑit virtutē .i. obſcurat. Ft̄ꝓuerb̓. xviij. Spūs triſtis exiccat oſſa. glo. a pinguedinecaritatis. Reſpōſio. dolere de pctīs ꝑpetue multuꝫexpedit. Ad hoc qd̓ obijcit̉. impedit ꝯtinuatōꝫ gaudendi in dn̄o ⁊cͣ. Dicēdū ē verū. vt pꝫ ex glo. phil̓.iiij. apl̓us oſtendit ibi eſt gaudendū in ſeculo. ſed īdn̄o: qꝛ hec gaudia incōpoſſibilia ſunt. vn̄ glo. ibi. Sic̄nemo pt̄ duobꝰ dn̄is ſeruire: ſic nemo pt̄ in ſeculo gaudēet in dn̄o. gaudiū aūt in dn̄o impedit dolorē de pct̄oīmo expedit ad illud: tollēdo illa que gaudium illud impediūt. Ad alid̓ dd̓m. illd̓ Ecc̄i. xxx. triſticiā lōge expelle ⁊cͣ. Et illd̓ ml̓tos occidit triſticia. Et illd̓ ecc̄i. xxxviij. A triſticia feſtinat mors ⁊cͣ. Intelligit̉ de triſticia ſeculi. mrotē oꝑatur vt pꝫ ex glo. de dolore penitētie.Ꝙͣtum ad terciumᵐ. §. iij.querit̉ de cōpoſſibilitate doloris et gaudij qua poīt aug.dicens. doleas: de dolore gaudeas. Et querit̉ an dolorgaudiū ſimul poſſūt in ꝯtrito. ſic: vidr̄ ex v̓bo aug.ſupͣdicto. doleas ⁊cͣ. Cōtra. nullꝰ ẜm eandē vim pt̄ moueri diuerſis motibꝰ in ſpē. ſed eadē vi qua ꝗs moueturmotu gaudij mouet̉ motu doloris. qꝛ in cōcupiſcibili: ergo nullꝰ ſil̓ mouet̉ his duobꝰ motibꝰ. gaudiū dolorẜm ſpēm differāt motꝰ eorūdē ſil̓r differūt. motꝰ ẜmfines nūerant̉. Itē ſenſus eſt ſil̓ ꝯtrarioꝝ. gadiumet dolor ſunt ꝯtraria: ergo ꝯtingit aliquē ſil̓ affici gaudio et dolore. Hoc etiā vult bern̄. dicit em̄ ī omel̓. x. ſuꝑecc̄i. c. x. Qui laborat in gemitu ſuo. poterit ne ſiml̓ ī deilaudibꝰ exultare? quonā modo in ore gemētis et dolētisſonabit? ꝑiter illud yſa. Gratiarūactio vox laudis. qͣidiceret nequaꝙͣ. Rn̄ſio. dicūt quidā ad hoc. doloret gaudiū ſil̓ ſunt in ꝯtrito. vt ꝯtraria: ſꝫ vt inſeꝑabiliter mixta. ꝓpter hāc ꝯmixtionē luctꝰ dicit̉ refice̓. Un̄reg. Luctu ſuo aīa paſcit̉: cuꝫ ad ſuꝑna gaudia flendoſubleuat̉. et intus quidē doloris ſui gemitꝰ tolerat: ſꝫ eorefectōis pabulū ꝑcipit quō vis amoris lacrimas emanat. et hoc ē quaſi generale in via. qꝛ in patria ē gaudiūoīno ſine admixtione ꝯtrarij. in inferno dolor ſine admixtione gaudij. Aliter dicūt alij. ſil̓ ſunt dolor et gaudium ſcꝫ dolor actualis de pct̄o. et gaudiū habituale de dolore. Item dicūt quidā. dolor de pct̄o ē in li. ar. ẜmuerſionē ad inferiꝰ. gaudiū ẜm ꝯuerſionē ſuꝑioris peccatoris ad ſuꝑiꝰ. Quidā ſic ẜm quādā glo. in leui. iiij. queeſt. Aīa dolet ſpūs gaudet. eſt dolor ex ꝑte qua eſt aīa:gaudiū ex ꝑte qua ē ſpūs. Idem aūt ē aīa qd̓ ſpūs. Sedſpūs dicit̉ id qd̓ eſt: aīa eo aīat ẜm aug. Et ſic inꝙͣtuꝫeſt actꝰ corꝑis et viuificat illd̓: illi inſunt ſenſus et ſic dolet. inꝙͣtum id qd̓ eſt: gaudet. Ex his ẜm iſtos patꝫ reſponſio ad obiecta. qꝛ motꝰ ꝯtrarij ſunt ẜm eandemvim ẜm illa que dicta ſunt: neqꝫ ſenſus aliꝗs ē ꝯtrario. Pret̓. dicūt ſumpto ſenſu paſſiue ſil̓ ſentit et mouet̉ motibꝰ ꝯtrarijs. actiue nequaꝙͣ. qd̓ intelligo niſiforte motꝰ cōtrarij dicāt̉ motꝰ ꝯmixti. cuiuſmōi ſūt illide ꝗbꝰ ſupͣ tactū ē. Licꝫ at̄ iaꝫ aliqͣ tacta vera ſint: tn̄ qꝛ plane manifeſtāt ꝓpoſitū. Aliter vidr̄ dd̓m ſcꝫ dolor et gaudiū ꝓut ſunt in ꝯtritōne. ſunt ꝯtraria īmoſibinuicē ſubiecta. et qꝛ dolor iſte materia ē gaudij: et dedolore gaudiū. pt̄ vnū ſine altero. ſed dolor et gaudiū ẜm ſunt affectōes ꝯtrarie nūqͣ pn̄t ſil̓ in eodemet preterea gaudiū ꝓprie appellat̉ ibi affectio aliquaſꝫ magis ꝯplacētia quedā. qꝛ dolet ꝗs dolor dꝫ ſibi placere. qꝛ aliter meret̉ illo. Sꝫ qd̓ dīc bern̄. pn̄t ſil̓dolor gaudiū. loꝗt̉ ẜm ſunt affectōes cōtrarie et diſtincte. ẜm ſunt ī ꝯtritōe: īmo loꝗt̉ de gaudio ꝯtemplatōis de bonis ſibi a deo collatis: de dolore aīe dolētis de pct̄is. que pn̄t ſil̓. ꝓpt̓ qd̓ dicit̉ laborat in gemitu ſuo poterit ne ſil̓ in dei laudibꝰ exultare? vn̄ dicit̉ibidē infra. Que adhuc ī triſticia ē aīa bn̄ficio gaudetſꝫ indiget. habet ergo vnde preces offerat vnde referatgrātes. qūo em̄ recolet beneficiū qd̓ accepit? Ex hispatet rn̄ſio ad illa quia in iſto cōcurſu doloris et gaudijneqꝫ eadeꝫ vis mouet̉ diuerſis motibꝰ ẜm ſpēm. neqꝫ ſenſus eſt ſimul ꝯtrarioꝝ vt ex dictis patet.Ayticulus terciusOnſequēter querit̉ vtrū aīe ī purgatorio ꝯteruntur de pct̄is ſiue teneant̉ ꝯteri. ſic: vidr̄ hoc. ſolūmodo ſeꝑatis a deo culpā placent ꝓpria pct̄a. ergo illis īꝗbꝰ habitat deꝰ gr̄aꝫ ꝓpriapeccata diſplicēt. hoc aūt eſt cōteri. Sed aīme in purgatorio habēt gr̄am: ergo ⁊cͣ. Item aīe in purgatorio dolent de dilatōne glorie. ergo cauſa dilatōnis diſplicet illis. Prouer. xiij. Spēs que differt̉ affligit aīam. Iteꝫꝯtritio ē dolor volūtariꝰ de ꝓprio peccato ita deſcribit̉.ſꝫ aīmabꝰ in purgatorio ineſt dolor talis. Itē ſatiſfactoordinata ſemꝑ p̄ſupponit ꝯtritionē. ſꝫ in purgatorio ſatiſfaciūt aīe. ergo ꝯterūt̉. Itē pena purgatoria eſt ſatiſfactoria peccatis ꝯmiſſis. ſꝫ nullo eēt ſatiſfactoria niſi diſplicerent pct̄a. ⁊cͣ. Itē in purgatorio cognoſcūtaīe pct̄a ſua damnū qd̓ peccatū incurrerūt et habentgr̄am informantē. ergo ncc̄e habent dolere. Om̄e vtēsrecta rōne habēs tantā materiā dolēdi et exiſtēs in ſtatudolendi dolet. Itē aīme exiſtētes ī purgatorio ſūtin ſtatu ꝯp̄hēſoris. ſunt deterioris ꝯditōis ꝙͣ erātiūcte corꝑibꝰ. neceſſe ē habeāt ſpem et timorē adſed hec ſunt cauſa ſufficiēs ad dolorē ꝯtritōnis habēdū.poſita ponit̉ effectꝰ. ⁊cͣ. Item Math̓. xij. Non dimittet̉ neqꝫ in hoc ſeculo neqꝫ in fut̉o. glo. manifeſtū eſtquedā pct̄a dimitti ī futuro. ſꝫ nunꝙͣ culpa actualis ſineꝯtritōne dimittit̉. ergo ⁊cͣ. Cōtra. aīe exute a corꝑibꝰ ſunt ī foro eccl̓ie militātis. in nullo ſunt ſubdite nectenent̉ illi. ergo eſt ratio aliqua quare debeāt ꝯmūicae̓ſacramētis illiꝰ. et ita nec ſacramēto penitētie et ita tenent̉ ꝯteri. Iteꝫ. yſid̓. Compūctio eſt hūilitas mentis lacrimis veniēs ex recordatione peccati timore iudicij. ſꝫ exiſtēs in purgatorio timet iudiciū. ergo ⁊cͣ. Itē tanta poſſet cōtritio ſufficeret ad deletionempene. igit̉ ſi aīme in purgatorio ꝯterunt̉. tāta poſſet earum ꝯtritio oīno purgarent̉ a pena. et ſi hoc: non punirent̉ ẜm exigētiam peccatoꝝ ſuoꝝ qd̓ videt̉ incōueniens. cum ſtatus ille ſit ſtatus ſoluēdi penā ẜm merita incarne. Rn̄ſio. dicendū ſtatus ille ē ꝓprie ſtatꝰ merēdi. ſtatus purgatorij ē ꝓprie ſtatꝰ ſoluēdi. ſtatus patrie ēꝓprie ſtatus recipiēdi. Inde eſt ī via penitētia ē meritoria remiſſionis culpe et dimiſſionis pene. ꝓpter quodcontritio ſacramētalis ꝓprie reſpicit ſtatū vie vbi ꝓprieeſt ſtatꝰ merēdi. et quia ſtatus purgatorij ē ꝓprie ſtatꝰ ſoluendi. aīme in purgatorio ſunt abſolute a rōne merendiet ſunt in ſtatu ſoluēdi. penitēs em̄ abſoluit̉ a debito pene eterne in contritōne. et obligat̉ pene tꝑali. ſolūtain via. exiſtit debitor pene ſoluēde ī purgatorio. eſtibi ꝯtritio ſiue dolor ſacramētalis nec dolor meritoriusſꝫ potius ſolutoriꝰ. Ad illa obijciūt̉ ꝯtra hec ſcꝫ. illdiſplicēt mala ſua p̄terita. dolent de dilatōe gl̓ie ⁊cͣet ꝯtritio ē dolor volūtariꝰ ⁊cͣ. dd̓m etſi hec vera ſūt ꝯterūt̉ neqꝫ eo quo ꝯtritio eſt ſacramentalis neqꝫeo modo quo ꝯtritio eſt ſatiſfactoria. Ratio aūt huiuseſt repugnantia ſtatus. Ad illud qd̓ obijcitur ī purgatorio ſatiſfaciunt anime. dicendum etſi ſit ibi ſatiſfactio .i. ſolutio pene debite. non tamen eſt ſatiſfactio ſa