Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

delectatio ſit in inſtāti. dicendū hoc dicit̉ qꝛ inſtāscōmetiat̉ delectatōni: delectatō ſit paſſio mulcebrisip̄ius aīe: et habet ꝑtē extra ꝑtem. vn̄ requirit ꝯmēſuratōem tꝑis. ſꝫ hoc dicit̉ ꝓpt̓ cōtinuatōem delectatōismanētiā ſine interruptione. ẜm quē modū loq̄ndi dicūt̉ inceſſanter ꝯtinue fiūt ī quolibꝫ inſtāti fieri. hoc aūt eſt qꝛ eſt p̄ciſa cōmēſuratio inſtātis reſpectu motuuꝫhmōi: ſꝫ potiꝰ rōne ꝯtinuatōis illoꝝ īceſſatōis. Ad obijcit̉ aīa habet quaſdaꝫ oꝑationes ſupͣ tēpus ⁊cͣ.dicēdū actōes dicūtur ſuꝑ tēpus. qꝛ ſubiacet variationi tēporis: ſicut ſubiacēt oꝑa nature īferioris. que ẜmtꝑis variationē mutationē variationi ſubiacēt et mutationi. Alio dicuntur ſupͣ tp̄us. qꝛ mēſurationeꝫtꝑis tranſcendūt .i. non mēſurātur a tꝑe. ſic̄ ſunt quidaꝫactus deiformes ratione ſue imꝑtibilitatis ſimplicitatis ſunt ſine ſucceſſione nec temꝑe mēſurantur. Prīoūtur actiones gratuite ſupͣ tp̄us: ſecūdo. Multe em̄ actiones grate deo temꝑe mēſurantur.Articulus ſecundusAtur ꝯteri in hac vita. Et primo q̄ritur de tenOnſequēter q̄ritur vtrū penitens ſemꝑ teneatione ncc̄itatis. Secundo de tentione vtilitatis. Tercio occaſionaliter de ꝯpoſſibilitate gaudij et doPrimum oſtenditur. §. j.ſic. dicit aug. ī tractatu de penitētia. penitētia ē quedādolentis vindicta ſemꝑ puniēs ī ſe qd̓ dolet ꝯmiſiſſe. It̄aug. Penitere ē penā tenere. vt ſemꝑ puniat ī ſe penitendo: qd̓ ꝯmiſit peccādo. Itē aug. ī tractatu de penitētiahic .i. penitēs ſemꝑ doleat de dolore gaudeat. et non ſitſatis doleat ſꝫ ex fide doleat: et ſemꝑ doluiſſe doleat. hoc videtur penitēs ſemꝑ debet dolere. Itē Aug.in eodē. vbi dolor finitur: deficit et penitētia. ſi v̓o deficit penitētia ꝗd relinquitur de venia? ergo videtur ſiſit ꝯtinuus dolor. non ē ſperādum de venia. Itē Ecc̄i.v. de ꝓpiciatu pct̄oris noli ſine metu. ergo de ꝓpiciatu pct̄oꝝ ſemꝑ ē timēdū. ſꝫ pt̄ timor de ꝓpiciatu niſiſit incertitudo dimiſſionis. ſꝫ hec incertitudo malū pn̄seſt. ſꝫ dolor ē de malo pn̄ti: ergo ſemꝑ ē dolēdū. Itē yſi.ij. de trini. c. xij. Ꝙuis penitētiā ꝓpiciatio pct̄oꝝ ſit: ſine metu tn̄ non debet. qꝛ penitētie ſatiſfactio diuīotm̄ penſatur iudicio hūano. ꝓinde qꝛ miſeratio dei occulta ē: ſine intermiſſione flere neceſſe ē. Iteꝫ dic greg. anchora mētis ē pondus timoris. ſꝫ mens nūꝙͣ debet ſine anchora ſua: et ita nunꝙͣ ſine timore et ita vt priꝰ Itē ſic̄ ſe habꝫ vera innocētia ꝑſeuerans ad pct̄m defuturo: ita prītētia ꝯtra pct̄m de p̄terito. ſꝫ ꝑſeuerās ī innocētia ſemꝑ refugit pct̄m ne fiat: ergo et penitētia peccatū factū. Itē ſic̄ culpa ē velle peccare: ita culpa ē velle peccaſſe. ſꝫ homo ſemꝑ tenet̉ nolle peccare: ergo nolle peccaſſe. ſꝫ ex hoc non vult peccaſſe peccauit generatur dolor: ⁊cͣ. Itē aūt ſemꝑ dolēdū ē aūt ſꝑ. Siſemꝑ: habeo ꝓpoſitū. ſi ſemꝑ: aut ita nunꝙͣ qd̓ nullꝰponit: aut qn̄qꝫ ſic qn̄qꝫ non. tunc queritur qn̄ ſic et qn̄non. Et videtur qͣre magis ī vno tꝑe ꝙͣ ī alio: ita ſēꝑ. Contra. deutro. xxiiij. accipies loco pignoris īferiorem et ſuꝑiorē molā .i. auferas alicui timorē ſpemergo xp̄ianꝰ aliqn̄ debet in timore: aliqn̄ ī ſpe. ſꝫ eſtin ſpe gaudet. Un̄ Ro. xij. ſpe gaudētes. gaudetdolet: ergo debet ī ꝯtinuo dolore nec ꝯtinue conteri. It̄. j. ioh̓. iiij. Perfecta caritas foras mittit timorē qm̄timor penā hꝫ. eadeꝫ ratione ꝑfecta caritas foras mittitdolorē qm̄ dolor penā habꝫ aliꝗs penitēs ꝑfectā hꝫ caritatē: ille nullū dolorē hꝫ. Itē aliꝗs peccat mortalit̓poſtea peītuit ſatiſfecit ſufficiēter. lōgo tꝑe abſtinuita pct̄o. iſte nullū nocumētū ſentit ī ſe. dolor ē ſenſus reinociue ſiue diſcōueniētis: iſte nullū dolorē hꝫ. tn̄ bōꝰeſt: tenet̉ ꝯtinue ꝯteri. Itē ꝯtritio ē vna ꝑs penitentie vt confeſſio ſatiſfactio. ſꝫ oportꝫ ſemper confiterineqꝫ ſatiſfacere: nec ſꝑ conteri. It̄ contritio ē medicina. contīgit hoīeꝫ ꝑfecte ſaluatū vtputa ſi baptizat̉vel et̄ ſi ꝑfecerit penitētiā condignā oēs defectꝰ reducitad ꝑfectu. ſi poſt recuꝑationē ſaītatis ceſſat vſꝰ medicine: dꝫ igit̉ ceſſare contritio. Itē contritio ē pena peccator ſe punit. eſto ſufficiēter ſit puītꝰ pct̄o. tunc ſiampliꝰ puīt ſe contritionē: puīt ſe ſupͣ condignū ſꝫē ncc̄e ſꝫ potiꝰ vidr̄ impiū crudele. Iteꝫ Bern̄. dolorbonꝰ ē ſi ſit continuꝰ. mel em̄ abſintheo admiſcēdū eſt.ergo ſꝑ ē dolēdū. It̄ ſi ſemꝑ ē dolendū. hoc ē. autmiſſione culpe: aut hoc ē debito pene. Non cōmiſſion culpe. qꝛ culpa ē cum remiſſa ſit in iuſtificatione.Si dicat̉ dolēdū ē de pct̄o remiſſo videt̉. oīa coopent̉ ī bonū electis Ro. viij. et̄ ip̄a pct̄a vt hēt̉ ex glo.Pret̓. ex hoc gl̓ificabit̉ deꝰ ī patria. Si debito pene.Aut pene eterne: aut tꝑalis. Non eterne. qꝛ hec ī iuſtificatione dimittebat̉. Neqꝫ tꝑalis: qꝛ de illa ē dolēdūſit meritoria. Si em̄ doleret de pena inflicta a ſacerdote mereret̉ ex illa. It̄ Amb̓. peītētia. Nihil hꝫ qd̓ erubeſcat cui pct̄m dimiſſū ē. Et ſi ꝗd hꝫ qd̓ erubeſcat itanihil habet quod doleat. Itē Anſhel̓. ī meditationibꝰConſolatio. leticia. ſecuritas. nolo vos: reſpuo vos niſipena peccati reduxerit vos. ſꝫ aliqn̄ poſſibile ē pct̄mdimittat̉: aliqn̄ ē gaudēdū letādū. ſꝑ tenetur adcontritionē. Si dicas īmo ē. qꝛ nunꝙͣ ſumꝰ certi dedimiſſione pct̄i. ideo ad minus ꝓpter cautelam ſemꝑ dolendum ē. Contra. ponamꝰ aliꝗs adultus multamiſerit peccata baptizetur. talis debet certus oīapct̄a dimittūtur ſibi pena pct̄oꝝ: ergo plus dꝫ dolerede peccatis. Item dicit Aug. doleas de dolore gaudeas. ſi ergo aliqn̄ eſt gaudēdū ſemꝑ eſt dolendū. Reſponſio dicendū ſempiterna debꝫ diſplicētia deteſtatio. ſemꝑ em̄ debet pct̄ori peccatū ſuū diſplicere. etpluribꝰ rationibꝰ. Una ē qꝛ r̄ceſſus a malo dꝫ ꝑpetuꝰAd hoc em̄ aliꝗs ſit finaliter bonꝰ: neceſſe ē finaliter malū deteſtetur. Si em̄ alicui malū ſuū placeret: bonus non eēt. Alia ratio eſt. qꝛ ad penā ꝑpetuā fuit obligatus. peccator em̄ qꝛ debitor fuit pene eterne pct̄o ſuoexigente: debet peccatū deteſtari ꝑpetuo. Tercia ratio ēquia ille qui fuit bonū eternū ab eo fuit derelictꝰ. et heceſt potiſſima ratio. Un̄ greg. ſuꝑ iob. xiiij. ibi. Aīa ip̄iꝰſuꝑ ſemetip̄o lugebit ⁊cͣ. dicit. Dignū eſt vt in ſe ſꝑ merores inueniat: in ſe relicto creatore gaudia que rebatDicendū eſt ergo ſic̄ vult hugo. dn̄s ſoluēs penitētema culpa: ligat vinculo ꝑpetue deteſtationis eiuſdem.vnde tenetur malū qd̓ fecit ſemꝑ deteſtari. Sꝫ qꝛ tentiotalis ē p̄cepti affirmatiui. qd̓ ſemꝑ obligat ſed ad ſꝑ:ideo dico ſemꝑ tenet̉ conteri. ſed ad ſemꝑ: ſꝫ loco ettēpore cum recogitat mala ſua in ꝗbꝰ offendit deū. vndeobligatio iſta ē ꝑpetua. ſꝫ continue exequēda: ſꝫ qn̄ penitens recordat̉ pct̄oꝝ ſuoꝝ ꝗb deū offēdit. Aucͣtesergo ꝗbꝰ dicit̉. penitēs debet ſemꝑ dolere. ītelligi debꝫde temꝑibꝰ certis. ſic̄ intelligr̄ illud .j. theſſa. v. Sine intermiſſione orate .i. horis certis ſtatutis. Ul̓ intellicſemꝑ conteri dolere: finalit̓ conterit̉ et dolet. ẜm ilUt indulgētiā quā ſꝑ optauerūt ⁊cͣ. Cōſtat em̄ nullꝰſꝑ et cōtinue optauit īdulgētiā: ſꝫ dr̄ ſꝑ optaſſe ſi finalit̓optauit. Ex his pꝫ rn̄ſio ad tres pͥmas aucͣtes. Ad illud qd̓ obijcit̉ vbi dolor finit̉ ⁊cͣ. dd̓m doloreꝫ finiript̄ intelligi duobꝰ mōis. Uel interemptōꝫ actuū bono. vel ꝑpetratōꝫ pct̄i. qn̄ em̄ aliquis congruo loco ettꝑe occupat ſe circa bona oꝑa. et hac interueniēte occupatōne ceſſat a dolore de pctis: ꝓpter hoc deficit penitētia. ſꝫ qn̄ finit̉ dolor eo interuenit occupatio pct̄i: tūcdeficit penitētia. tūc nihil relinꝗt̉ de venia. Uel pt̄ dici qn̄ deficit dolor oīno ex īcuria vl̓ negligētia: tūc deficitpenitētia. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ Ecc̄i. v. ꝓpiciatu peccatoꝝ ⁊cͣ. Pt̄ dici. ſapiēs ibi diſſuadet p̄ſūptōꝫ de indulgētia pctōꝝ ſuoꝝ. ꝗdā em̄ ita p̄ſumūt curāt aliꝗd facere ad purgatōꝫ eoꝝ: ꝗbꝰ ꝑſuadet ſapiēs ne tātum p̄ſumāt ſint peītꝰ ſine mētu de ꝓpiciatu pct̄oꝝ. qͣſi diceret