Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cōtritōꝫ: ideo ne ſe cōmittat diſcrimī vtile ē ei ꝯfiteri.qꝛ ꝯfeſſio ē ī p̄cepto. ſil̓r ſatiſfactō. ẜm poſſibilitatē dicoideo ſic cōtritus niſi confiteat̉ et ſatiſfaciat ſi poſſit: erittrāſgreſſor p̄cepti dn̄i. ſic illo pct̄o trāſgreſſioīs damnaret̉. ſicut alijs ſi de his fuiſſet cōtritus. Queſtio. lxviij. de cōtriEquitur de quantitate ꝯtritōis de querūt̉ dn̄o. Prīoquātitate ꝙͣtū ad ītēſionē. Secūdo ꝙͣtūad duratōem.Nembrum primumIrca intēſionē q̄rūt̉ ſeptē. Primū ē vtruꝫꝯtingat ꝯtritōꝫ intēdi. Secūdū vtrū oporteat de oībꝰ pct̄is eqͣliter ꝯteri. Terciū. v.ꝯtritio poſſit nimis ꝑua. Quartū vtrūpoſſit nim. Quintū vtrū debeat maxīa. Sextū dequāt itate ꝯtritōis in ꝯꝑatōne ad penā. Septimū vtruꝫmaioritas ꝯtritōis ſit ẜm maioritatē auerſionis veluerſioniAyticulus primusIrca pͥmū ꝓcedit̉ ſic ad ꝑtē affirmatiuā.tritō ē actꝰ alicꝰ v̓tutis. ſꝫ q̄libꝫ v̓tus pt̄ intēdi ſuppono. ſꝫ v̓tute augmētata et eꝰ actus velmotꝰ augmētat̉. ⁊cͣ. pꝫ apoc̄. xxj. ibi. Ciuitas ī qͣdropoſita ē. glo. quatuor latera. fides. ſpes. caritas et oꝑatō ſunt equalia. Et īfra. quātū diligit tātū oꝑat̉. Ex artuit̉. ẜm quātitatē dilectōis ē quātitas ꝯtritōis. ſꝫ caritas augmētat̉: ꝯtritio. It̄ in ꝯtritōe ſūt niſi duoſcꝫ dolor et gr̄a. vnū ē ſic̄ for̄ale: r̄liquū ſic̄ materiale. ſꝫpoſſibile ē ī nobis dolorē intēdi: poſſibile ē etiā gr̄aꝫ augeri. ⁊cͣ. It̄ ſi pt̄ intēdi. in om̄ibꝰ ē equalis. ſꝫ contritōe exn̄te equali ē equalis iuſtificatō gratificatio.om̄es ẜm eēt eqͣliter iuſti. It̄ in om̄i actu aīe ī qucōtingit ꝓfice̓ aſſuefactōꝫ ꝯtinuatōꝫ: ꝯtīgit ip̄aꝫ ītēdi. pꝫ. ſꝫ ꝓfectꝰ ē ī multiplicatōe ꝯtritōis frequētatione. ⁊cͣ. Cōtra. nihil intēdit̉ cuiꝰ īpoſitio ē ī termīoSꝫ īpoſitio ꝯtritōis ē ī termīo. qꝛ vere ꝯterit̉ plꝰ doletde amiſſiōe dei pctm̄. ꝙͣ ſi amiſiſſet om̄e qd̓ ē alid̓ ab eoet ita ī ſūmo. It̄ nihil intēdit̉ cuiꝰ v̓tus ē īfinita. ſꝫ v̓tꝰꝯtritōis ē infinita tollat culpā mortalē ē infiniti reatus. It̄ om̄e qd̓ intēdit̉ aūt intēdit̉ acceſſum ad verānoīs impoſitōꝫ: vel depuratōꝫ a ꝯtrario. ſꝫ ꝯtritio nonintēdit̉ depuratōꝫ a ꝯtrario. ſtatim ē: expellit totaliter oēm culpā. qꝛ gr̄aꝫ ꝯiūctā. neqꝫ acceſſum adīpoſitōꝫ noīs verā: qꝛ eiꝰ īpoſitio ē ī termīo. ⁊cͣ. Iteꝫſi intēdit̉. aut a gr̄a aut a libero arbitrio. A libero ar.: qm̄ ꝯtritio ē motꝰ gratuitꝰ. talis mēſurat̉ ẜm quātitatē gr̄e. ſꝫ augmētū gr̄e caritatis. pt̄ a li. ar. ſꝫ adeo. Si a gr̄a ꝯtra gr̄a vniformiter mouet li. ar. ꝙͣtū ē deſe: videt̉ intēdere in eo ꝯtritōꝫ. Pret̓. ẜm illd̓ intēdit̉ intēſio augm̄tū: penes qd̓ ꝯſiſtit quātitatis. ſꝫ quātitas ē ex ꝑte materie. aut formalis ꝯtritōis potiꝰuenit gr̄e ꝙͣ materialis. ergo ẜm illā intendit̉. Reſpōſio. ꝯtritō ē actꝰ ſiue motꝰ v̓tutis hn̄s quātitatē virtutis a v̓tute a quā ē. Un̄ et augmētū intēſionē recipitab illo: et ẜm illud a recipit quātitatē. Un̄ ẜm augmē caritatis auget̉ v̓tꝰ penitētie et ꝯſequēter ꝯtritio auget̉ et intēdit̉. Intelligēdū ē tn̄ ſic̄ caritas auget̉ ꝙͣtuꝫad eēntiā a dono gͣtuito: et intēdit̉ ꝙͣtū ad feruorē. et a li. ar. ſic pt̄ ītelligi ī ꝓpoſito ſcꝫ motꝰ ꝯtritōnis feruētior ē ex diſpoſitōe li. ar. Ex equali em̄ gr̄a elicit̉ qn̄qꝫmotꝰ feruētior qn̄ꝫ mīꝰ feruēs ex differēti diſpoſitōne liar. ſꝫ ꝓprie loquēdo efficit̉ maior ſubſtātialit̓ et intēſiuea v̓tute augmētata ex qua recipit quātitatē. vn̄ et intēſior efficit̉ ex augm̄to v̓tutis ex hꝫ quātitatē: et ex diſpo-ſitōe li. ar. elicit̉ et exit in eſſe. Ad illud qd̓ obijcit̉ nihil intendit̉ cuiꝰ impoſitio eſt in termīo ⁊cͣ. dicēduꝫ nomē ꝯtritōis ē īpoſitū ī termīo. īmo ex relatōe adv̓tutē et ad li. ar. vt ꝗbꝰ elicit̉ inqͣtū eſt actꝰ ſiue motꝰ pr̄ugeri. nec ſeꝗt̉ ſi ꝯtritꝰ plus dolet de offenſa dei ꝙͣ de aliuo damno alio qd̓ illi poſſet cōtinge̓: ꝓpt̓ ē ſummaſiue poſſit intendi. ſic̄ nec ſequit̉. habēs caritatē diligit deū plus ꝙͣ aliꝗd aliud: ergo dilectio dei pt̄ augeriin ip̄o. Prepoderatio em̄ ſūma ī his poīt ſummū ſimpliciter. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. cōtritio ē v̓tutis infinitequia tollit peccatū qd̓ ē reatus infiniti. dd̓m peccatūmortale eſt reatus infiniti duratōe intenſione. Siobijciat̉ peccās mortaliter meret̉ penā infinite intēſionis. ſic̄ dicūt quidā infinite duratōis. poteſt dici et ſiſit dignus pena infinita intēſione tn̄ dn̄s puniens citracondignū infligit tantā. Pret̓. pena nulla pt̄ eſſe infinita intēſione ſimpliciter. Sꝫ qd̓ dicit̉ peccās mortaliter meretur pena infinitā: intelligit̉ hac rōne dictum.peccās mortaliter meret̉ redigi ī nihilū. Un̄ ſicut alicꝰentis ad nihilū eſt diſtātia infinita: ſil̓r pct̄or merēdo penam qua redigeret̉ in nihilū dicit̉ mereri penā infinitāqꝛ pena tollēs et tollēs ſe hꝫ quaſi ī infinita diſtantia. Pret̓. cōtritio delet pct̄m niſi v̓tute gr̄e gr̄alicet ſit infinita virtute: tn̄ tollit pct̄m qd̓ ē infiniti reatus. nec hoc ē incōueniēs: pct̄ꝫ hmōi inhereat infinita virtute. Ad illud qd̓ obijcit̉. intendit̉ acceſſum ad verā noīs impoſitōꝫ ⁊cͣ. reſpōdendū ē īteremptōem. intendit̉ em̄ et rōne gr̄e maioris et rōne maioris doloris. primo fit v̓tuoſior. ſecūdo fit purior.tritio em̄ qn̄ꝫ virtuoſius diſſentit a malo et hoc artum gr̄e. et eſt ī maiori puritate .i. ꝓnitate mīori et exaugmēto doloris. Dolor em̄ cōtritōis tm̄ habꝫ oppoſitum ad culpam ſed etiā ad ſequelas vt ad ꝓnitates peccati. que quodāmodo doloris intēſione ī nobis r̄mittūt̉paulatim et expellūtur. ꝓut dolor eſt purior et intenſiorAcceſſus aūt ad verā impoſitōem intendit̉ in hoc habeat verū nomē: ſꝫ qꝛ ꝑticipat illud in terminoẜm rōem gratuiti. Ad illd̓ qd̓ querit̉. an intēdit̉ a gr̄aan a li. ar. ⁊cͣ. dicendū ab vtroqꝫ vt ſupͣ tactum eſt. Siem̄ loquamur de intenſione ſeruoris: p̄t dici a gratiaet a li. ar. Si loquamur de intēſione eſſentiali: pt̄ dicia gratia augmētata. Uera em̄ et eēntialis auigmētatioꝓuenit ab augmētato gr̄e. quo augmētato: augzet̉ dolor ronalis ꝑtis qui ē deteſtatōis vel diſplicētie. Et ſi querasvnde veniat? dico a deo effectiue: a li. ar. diſpoſitiue: agratia cōpletiue. Et ſi obijciat̉ gratio vniformis eſtet preterea ē forma. dicendū ꝙͣuis ip̄a informiter gratificet. dum tn̄ magis a deo influit̉ et habūdantiꝰ daturmagis gratificat. et rurſus ꝙͣuis a gratia ſit formahabeat prīcipalit̓ ortū quātitas molis ē a materia prīcipaliter: habet tn̄ quātitas virtutis que ē a forma. et exhoc genere quātitatis eſt cōtritio quāta.Ayticulus ſecundusOnſequēter querit̉ vtrū intenſiꝰ oporteat devno peccato cōteri ꝙͣ de alio. Et ſic videturhiero. ſanat oculū qd̓ ſanat calcaneum.Simile vldr̄ in anthidotis ſpūalibꝰ. morboꝝ differētiū differētes debēt medicie. cōtritio ſit morboꝝſpūaliū medicīa: differēs debꝫ differētium. etẜm morbꝰ gͣuior ꝯtritō efficacōr maior. It̄ deūt.xxv. Pro mēſura pct̄i erit plagaꝝmodꝰ. Si modꝰ afflictōis rn̄det mēſure pct̄i: ꝯtrito aūt ē cōueniēs debitaafflictō pct̄i. ẜm pct̄m ē gͣuiꝰ: ꝯtritio ſiue dolor ꝯtrior ē dolor debꝫ de mortōis debꝫ intēſior.tali ꝙͣ de veniali. et hoc qꝛ hoc pct̄m gͣuiꝰ illo. pari rōeori dꝫ dolor gͣuior ꝙͣ de alio mide vno pct̄onꝰ gͣui. Itē ẜts ſe dꝫ puīre ſatiſfactōꝫgͣuiꝰ peccauitcuius peccat gͣuiꝰari rōe idem. Itē idē eſt ordo in dolore: qui eſtdꝫ puīre cōtri