Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiolexiue: ſic ꝯprehenes ꝑtes pnīe. ſatiſface̓ .n. ſacraſētalit̓ ẜm pena eſt ſa eccīe: ꝯp̄hendit ꝯteri cōfiteri ſatiſfacere ꝑtialit̓. Uel p̄t diciſub luctuprehendit̉ cōtritio ē luctꝰ interior aīe. ſic tāgūtur ibpnīe. tangit̉ tercia ſcꝫ ꝯfeſſio: qꝛ ſuntdue ꝑtesiſſionis qͦs tangit. In ꝑtibꝰ pnīe modi ſunt p̄cicipui rempui remiſſionis: ꝯtritio ſatiſfactio. altera .n. dimittit̉ cipa: reliqua dimittit̉ pena. lꝫ enī ꝯfeſſione erubeſcētie annere remittit̉ aliquantulū de pena: fit ꝯfeſſione ſimpl̓r. vnde ꝑtiū pnīe p̄cipui modi remiſſionis ſunt cōtritō ſatiſfactio. ꝓpter qd̓ in enumeratōe precipuoꝝ modoꝝ numerat̉ ꝯfeſſio.Membrū ſecūduꝫOnſequent̓ querit̉. cuiuſmodi ſunt partesſcꝫ vtꝝ ſint ꝑtes integrales vel ꝑtes ſubiectiue vel eēntiales. ſubiectiue videt̉ ſicIſte cōtritus eſt penitēs. hec ꝯn̄tia ē nccͣia tm̄ quia forme que cōcernūt̉ conueniūt ſubiectis: ſꝫ ratōne habitudinis formaꝝ adinuicē. igit̉ hec eſt vera. Siꝯtritio eſt: pnīa eſt. ꝯtritō eſt pnīa. ſꝫ eſt predicatio torius de ꝑte. igit̉ ꝑs eſt ꝑs ſubiectiua. hac eadē rōne videt̉ ꝯfeſſio ſatiſfactio ſint ꝑtes ſubiectiue. Item Yſa.xliij. Narra ſi quid habes vt iuſtificeris. alia lr̄a. dic̄ inuitates tuas vt iuſtificeris. Ex videt̉ ad ꝯfeſſioneꝫiccati ſequit̉ iuſtificatio impij. Iuſtificatio impij cōuertit̉ pnīa. igit̉ pnīa ſequit̉ ad ꝯfeſſioneꝫ. ita vt prius. Iteꝫ triplex eſt pct̄m. cordis. oris. oꝑis. huic triplicipeccato rn̄det triplex remediū .ſ. ꝯtritio cordis. confeſſiooris. ſatiſfactō oꝑis. ſꝫ vnūquodqꝫ pct̄oꝝ ē ꝑs ſubiectiua peccati ſimpl̓r. igit̉ ſil̓r videt̉ vnūquodqꝫ remediuꝫeſt ꝑs ſubiectiua remedij generalis .i. pnīe ſimpl̓r. Itēcōteri eſt penitere: ꝯtritio ē pnīa. ſil̓r ꝯfiteri ē penitē:confeſſio eſt pnīa. ſil̓r de ſatiſfactōe. ita hec ſunt partesſubiectiue. Cōtra. quacūqꝫ ꝑte ſubiectiua exn̄te: exiſtit totū. eſt. Iteꝫ numeratis ꝑtibꝰ ſubiectiuis numerat̉ totū. ſi igit̉ iſte ſunt ꝑtes pnīe ſubiectiue cum ſinttres: tres ſunt pnīe. aut igit̉ tres pnīe virtutes: aut triaſacr̄a. quoꝝ vtrūqꝫ falſuꝫ. Iteꝫ videt̉ ſint partesgrales. qꝛ totū integrale aut eſt ſub̓a fct̄a: aut ſub̓a īfieri. Si primo: igit̉ exn̄te ioto ꝑtes oēs exiſtūt. qd̓ eſt. Si ſecūdo: igit̉ ꝑtes ſunt ſimul ꝯtinuatiōe. qd̓eſt. Iteꝫ videt̉ ſunt ꝑtes eēntiales. nulla enimillaꝝ eſt formale vel materiale reſpectu alteriꝰ. Addicūt quidā. pnīa vno modo dr̄ punitio ſimpl̓r peccatis: ẜm dicit̉ pnīa penaꝫ tenēs. ꝓut dr̄ penitet me. i.pena me tenet. ẜm ꝯtritio cōfeſſio ſatiſfactio ſūt ꝑtesſubiectiue pnīe: qꝛ de qualibet pōt dici ſit punitio ſiuepena tenēs. Alio modo dicit̉ ſufficiēs punitio abſoluensreū ab omni foro ſcꝫ in foro dei in quo abſoluit̉ contritionē: in foro eccīe militantis in quo abſoluit̉ cōfeſſioneꝫ ſatiſfactioneꝫ pene iniuncte ab eccīa: in foroprie conſcīe in quo abſoluit̉ ſatiſfaciendo ſufficienter ẜmdictamen ꝓprie conſcīe. Quia .n. peccat in deū mortale in eccīaꝫ in ſe: debet ſatiſfacere in foro dei eccīeꝓprie conſcīe. In foroꝓprie conſcīe dico: qꝛ cōpleta peūcta ab eccīa.ſi dicat ei conſcīa illa ſatiſfaficit ad delendū magnitudinē pene pct̄i ſui:eſt abſolutus ꝙͣtū ad foꝝ ſuum. vnde ad hoc ampliꝰ tenetur ſe punire. debet .n. addere pnīe iniūcte. vnde debet facere iudiciū in ſeipſo deſeipſo: ẜm illd̓ .j. corint̉. xj. Sietipſos diiudicaremꝰ vtiqꝫ diiudicaremur. hꝫquilibet in ſe regeꝫ iudicē qui debet reprimere motꝰ illicitos iuſticiā facere de ſeipſis tanꝙͣ de plebe peccante. iſte rex eſt ſpūs ſiue ſuꝑior ꝑs rōnis. vn̄ ꝓuer. xx. Rex.qui ſedet in ſolio iudicij diſſipat omne malū intuito ſuo. pn̄īe ſic ſumpte ſunt ꝑtes integrales. Aliter videt̉ dicendū: qꝛ queſtio eſt euiuſmodi ſunt ꝑtes pnīe ſacr̄i. Dicendū eſt nullo ſunt ꝑtes ſubiectiue neqꝫ eſſentiaſes. Integrales aūt pn̄t aliquo dici: tn̄ totius exiſtentis vt ſb̓a facta ſꝫ vt ſb̓a fit. Sub̓a aūt que fit ē duo.lxvij.bus modis. aut vt continuū vt tempꝰaut vt diſcretuꝫ vtor̄o. exn̄te ſimul ſunt oēs ꝑtes illiꝰ: ſꝫ ſuccedit vna alteri debita mēſura interceſſiōe. iuxͣ hāc ſil̓itudinē ſcꝫor̄o dr̄ totū int̓egrale reſpectu ꝑtiū illiꝰ. ꝑtes eiuſdētes integrales:qͦdāmodo dici pn̄t ꝑtes pn̄īe .ſ. ꝯtritiofeſſio ſatiſfactio ꝑtes integrales. integrāt .n. ꝑfectā pertentiā ſuccedentes ſibi ẜm debitū tꝑis interuallū earūdem diſtinctōꝫ. Ad igit̉ qd̓ obijcit̉. totiꝰ integral̓eſt vt ſub̓a fit: ꝑtes ꝯtinuatōꝫ hn̄t. Dicēdū ē verūgeneral̓r vt ex dictis pꝫ. Ad alid̓ qd̓ obijcit̉. ſi aliꝗē ꝯtritꝰ ē penitēs. vn̄ hec ē vera: ꝯtritio ē pnīa. pꝫ rn̄ſio expͥma diſtinctōe. bn̄ enī verū ē ꝯtritio ē pnīa inqͣtū pnīaeſt ideꝫ qd̓ punitio: aūt inqͣtū ē ſacr̄m. Ad alid̓ qd̓obijcit̉. ꝑtes pct̄i ſunt ꝑtes ſubiectiue pct̄i ⁊cͣ. dd̓mſeꝗt̉. tria enī pct̄a .ſ. cordis oris oꝑis: ita ſe hn̄t. vnumqͦdqꝫ illoꝝ ſingularit̓ diſtincte pct̄m ē ſe. ſꝫ ꝑtes pnīe ſunt ſingl̓aria remedia diſtincta: ſꝫ oēs vnū ſunt remediū. Ad illud qd̓ obijcit̉ de ꝯfeſſione. ad illā ſeꝗt̉iuſtificatct̄i. Dicēdū ſeꝗt̉: qꝛ tota iuſtificatōnis fit in ꝯfeſſine. ſꝫ qꝛ ē vnū illoꝝ cooꝑāt̉ ad iuſtificationē. Pret̉. ẜm lr̄aꝫ nr̄aꝫ loꝗt̉ ibi de narratōe meritoꝝ ꝓponit̉ iſtud verbū ꝯͣ volētes iuſtificare ſe narrationēmeritoꝝ. lr̄a tn̄. lxx. eſt: dic iniꝗtates. ſꝫ vt dic̄ ibi glo. hocaddiderūt de ſuo. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ꝯteri ē penitere⁊cͣ. dd̓m ẜm penite dic̄ actū pnīe ſacr̄i: ꝓut cōcernitactū ꝯtritōisꝯſiōis ſatiſfactōis: aliud importat penitē ꝙͣ ꝯteri. nec ē p̄dicatio totiꝰ de ꝑte ſubiectiua.Queſtio. lxvij. de contritionis quidditqte.Equitur de ꝑtibuspnīe in ſpēali. Et pͥmo de ꝯtritōe. Scd̓ode ꝯfeſſiōe. Tercio de ſatiſfactōe. Detritōe q̄rūt̉ ſeptē ī generali. Prīo ip̄aꝙͣtū ad ꝗdditatē. Scd̓o ꝙͣtū ad qͣlitatē.Tercio ꝙͣtū ad obiectū. Quarto ꝙͣtū ad effectū. Quintoꝙͣtū ad ordinē. Sexto ꝙͣtū ad originē. Septīo ꝙͣtū ad impletōꝫ. Circa ꝗdditatē q̄rūt̉ hec. Prīo. ꝗd ſit re. Scd̓oꝗd ſit noīe. Tercio. ꝗd ſit diffinitōe.Membrū primūEp̄mo duo querūt̉. Primū eſt. vtꝝ ꝯtritioſit dolor. Secūdum. vtꝝ dolor cōtritiōis ſitactio vel paſſio.Articulus primꝰIrca primū ſic. pnīa ē dolor amaritudo mentis pct̄is ꝗſqꝫ ꝯmiſit. ſꝫ ē cōfeſſio neqꝫſatiſfactio. ꝯtritio. Itē augꝰ. dolendū eſtdolore purgādū. ſꝫ cōtritio ē illd̓ ī pnīa qd̓ pct̄a purgat.ꝯtritio ē dolor. Itē deſcribit̉ ſic. Cōtritio ē dolor peccatis aſſumptꝰ ꝓpoſito ꝯfitēdi ſatiſfaciēdi. Contͣ.Auḡ. xiiij. li. de ci. dei. xv. c. diſtīguit duplicē dolorē .ſ. carnis mētis. dic̄. dolor ex carne ē q̄dā ab eiꝰ paſſiōe diſſenſio: ſic̄ aīe dolor triſticia nūcupat̉ ē diſſenſio ab alijsrebꝰ nobis nolētibꝰ accider̄t. hec aug. Sꝫ ꝯtritio nec ēdolor carnis nec mētis. carnis pꝫ. qꝛ dolor iſte ē diſſenſio a paſſiōibꝰ carnis ſiue gͣuamībꝰ. ſꝫ penitēs ill̓ ꝯſentit de ill̓ gaudꝫ. Nec ē dolor mētis: qꝛ ille ē triſticia eſtdiſſenſio ab his nobis nolētibꝰ accider̄t. ſꝫ ſi aliꝗs dolorrequirit̉ in pnīa: ille eſt dolor de peccatis cōmiſſis. ſꝫ illa acciderūt nobis nolentibꝰ. Quia vt dicit augꝰ. pct̄meſt ita voluntariū ⁊cͣ. eſt dolor mentis. Si diceret̉pct̄a lꝫ in ꝑpetratōe fuerūt volita: nihilominꝰ penitēticōtrito diſplicēt ſunt nolita. Cōtra. dolor eſt ex coniunctione diſcouenientis. ab oppoſitis ex diſſenſu a diſconuenienti dolor eſt ſꝫ gaudiū. ſi peccata diſplicēt percontritōꝫ diſſentit ꝗs a peccatis: videt̉ contritio ſitdolor ſꝫ gaudiū. Iteꝫ cōtritꝰ dolet de peccato facto. aut qꝛ vult ip̄m factū: aut qꝛ vult. Si quia vult: cum