Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cit: facit dignos fructus pnīe. igit̉ ſatiſfactio ē fructꝰ penitētie: ꝑs. Itē nihil dd̓m eſt ꝑs pnīe fit gratiaaliqͣ penitēti. ſꝫ ſatiſfactōꝫ fit aliqͣ gr̄a penitēti: qꝛtritione culpa delet̉ ꝯmutat̉ pena eterna ī tꝑalē. Infeſſione virtute clauiū remittit̉ aliꝗd de pena debita ī iniunctione pene ſoluende facta a ſacerdote. facta igit̉ iniuctione abſolutione a ſacerdote: ſolūmodo ē penitēs debitor pene iniuncte: quā incipit ſoluere qn̄ incipit ſatiſfacere. ſꝫ ad abſolutiōeꝫ illius pene iniuncte oīno tenet̉ necaliquid remittit̉ ei in ſatiſfactione ſequēte iniūctiōe. igiſatiſfactōe illa nulla fit ſibi gr̄a. exqͦ totā penā ncc̄e habetſoluere. Iteꝫ ſacr̄m pnīe efficit ſignat. vn̄ nihil dꝫꝑs illius niſi efficiat ſignificet. ſꝫ ꝯtritio ſoliꝰ cordis ē nullo modo ſignū nihil ſignat. illa que eſt cuꝫ ſigno vtfletu vel hmōi efficit qd̓ ſignificat. igit̉ neqꝫ ꝯtritio talis: neqꝫ talis ē ꝑs pnīe ſacr̄i. Itē ſuꝑ illd̓ p̄s. Cogitabo peccato meo. dicit glo. duo modi ſunt ꝑfecte pnīeconfeſſio emēdatio. Iteꝫ Amb̓. in ẜmōe. xl. Eccetempꝰ acceptabile. ij. coꝝ. vj. dicit. Pnīa vera dolor ē cordis amaritudo aīe malis que quiſqꝫ ꝯmiſit. deſcribit̉ vera pnīa: nec tangit̉ aliꝗd de ꝯfeſſione vel ſatiſfactione. Itē in glo. pͣs. Dn̄e ne in furore: pͥmi .ſ. in glo. titili. viij. Sunt precipue modi remiſſionis quibꝰ pct̄a delēt̉ſcꝫ baptiſmꝰ. elemoſina. martiriū. fratris errātis cōuerſio. remittere in ſe peccanti. fletus. ſatiſfactio pct̄is.municatio corꝑis ſanguīs dn̄i. hic nihil tangit̉ de ꝯfeſſione ſil̓r neqꝫ de ꝯtritione. igit̉ non ſunt de modis remiſſionis peccati. ſꝫ ꝑtes pnīe ſunt modis. ⁊cͣ. Rn̄ſio.yhe ſunt ꝑtes pnīe ſacramēti .ſ. complete ſiue ꝯſūmate.mn dicit̉ res ꝑfecta omēs defectus reducēs ad ꝑfectū.Et inſinuat aucͣtas Ioh̓is os aurei: que eſt. ꝑfecta penitentia cogit ⁊cͣ. Ad hoc igit̉ qd̓ primo obijcit̉. ſacͣmentū eſt ſimplex ⁊cͣ. Dicendū ſicut dicit Hug. ſacr̄meſt ex ſimilitudine repn̄tans: ex inſtitutiōe ſignificans.⁊cͣ. Non eſt igit̉ pnīa ſimplex rōne inſtitutōis: quia plures fuerūt inſtitutōnes: qꝛ ꝯfeſſionis. Iac̄. vlt̓. ſatiſfactionis. Math̓. iij. ibi. Facite dignos fructus pnīe. Neqꝫ īꝙͣtum eſt repn̄tās ex ſimilitudine. Alia eſt .n. ſil̓itudotritōnis ad illd̓ qd̓ repn̄tat: confeſſionis ſatiſfactōisad illa que repn̄tant. ſed ſimplex eſt ratione qua ſanctificat inuiſibileꝫ grām conferens. Dicit̉ igit̉ ſimplex inꝙͣtum eſt ſignuꝫ: quia quo ad illud eſt diuiſibile. qꝛ qͦddāſignum eſt in contritōne ẜm mgr̄m in ſen. quoddā in confeſſione: quoddam in ſatiſfactione. Neqꝫ inqͣtū eſt: ꝗacauſa eſt deletionis culpe pene: alteriꝰ eſt cauſa ꝯtritio: alterius confeſſio: alterius ſatiſfactio materialit̓loquēdo. ſꝫ ſimplex dicit̉ rōne potiſſimi effectꝰ eſt ſanctificatio. Et nota aliud eſt dicere ſacramentū vnū: aliud ſimplex. multitudo eniꝫ partiū non impedit vnitateꝫ.ſimplicitateꝫ aūt impedit. Simplicitas aūt dicit indiuiſioneꝫ ſimpl̓r. vnde forme ſimplices dicūt̉. Unitas neceſſario dicit indiuiſioneꝫ ſimpl̓r ſꝫ quo. Ex ſimpl̓r eniꝫdiuerſis efficit̉ vnum. vnde etſi pnīa ſimilitudine repn̄tationis eſt vnum: non tamen ſimpl̓r. ſed ſimplex dicit̉ ꝗaſanctificat. Ad hoc qd̓ obijcit̉. ſacerdos mīſtrat ſacͣmentum miniſtrat ꝑtes ⁊cͣ. Rn̄ſio. ſacramentū noue legis imagineꝫ gerit cauſa exiſtit. vnde ſacr̄m attēdit̉ in ſignificatōe tm̄ vel efficacia tm̄: ſꝫ in vtroqꝫ. Pre.quelibet confeſſio eſt ſacr̄alis: ſꝫ illa ſola que fit habenti ptāteꝫ clauiū. Lꝫ igit̉ actus confitendi ſatiſfaciendinon ſit ab illo qui miniſtrat ipſum ſacr̄m: ſūt tn̄ ab ipſovt ſunt ꝑtes ſacramenti. Illud euidētius pꝫ. vbi tactuꝫeſt. vtꝝ ſigna ex ꝑte penitētis debeant dici ſacramentumvel ex ꝑte ſacerdotis. Ad illud qd̓ obijcit̉. penitenseſt efficiens hoꝝ: ſꝫ penitēs non efficit ſacr̄m ⁊cͣ. Iam pꝫrn̄ſio. Eſt .n. efficiens hoꝝ vt actus ſunt: ſꝫ vt ſunt ſacramentalia ſiue ꝑtes ſacramenti ſe loquēdo. lꝫ quodmodo material̓r. Ad illud qd̓ obijcit̉. deꝰ punit cit̉condignū: igit̉ peccatū cōmiſſum corde ⁊cͣ. Dicendumhomo peccando meret̉ redigi ī nihilū. vn̄ deꝰ punit peccatoreꝫ citra condignū relinquēdo illi eſſe. qd̓ ꝗdē bonūeſt in ſe ordinatū in pena. vnde Tren̄. iij. Miſcd̓ie dn̄iquia non ſumus conſumpti. Pret. quia iniuriat̉ peccādo illi qui eſt infinitus poteſtate ſapīa bonitate: mereturpenam infinitaꝫ non ſolū duratiōe ſꝫ intenſione. vn̄ eoens in pena punit̉ pena finita acerbitate: punit̉ citradignū. Qd̓ igit̉ obijcit̉. punit citra meritū. Dicenduꝫ dicit̉ punit citra condignū: eſt punit pena mīorisacerbitatis ꝙͣ meruit peccator. Ex ſeꝗt̉ dꝫ punire peccatum cordis niſi ſolūmodo pena cordis. Adillud Auḡ. tres ſunt drn̄tie peccati. in corde. in facto.in conſuetudine vel verbo. quibꝰ occurrit̉ ꝯtritione ꝯfeſſione ſatiſfactione. Dicendū vult dicere pct̄o cordis occurrit̉ remedio qd̓ eſt ꝯtritio. peccato oris remedio qd̓ eſt cōfeſſio. peccato oꝑis remedio qd̓ eſt ſatiſfactio. ſed vult dicere vnicuiqꝫ hoꝝ eſt occurrendū triplici remedio. qd̓ pꝫ hoc: augꝰ. vocat peccatuꝫ ī v̓bopeccatuꝫ noxie defenſiōis. quo peccat qn̄ nitit̉ ad defenſioneꝫ peccati ſui. vnde dicit augꝰ. Eſt peccatū cordi peccatū oꝑis. ẜm dicit̉ peccatū oꝑis coīter qn̄ cōſenſus libidinis interioris ꝓgredit̉ in opus quodcūqꝫ: ſiuſit opus oris ſiue manus ſiue alterius organi. peccatūconſuetudinis vel verbi. ſumit̉ peccatū ꝯſuetudinis vl̓verbi vna drn̄tia peccati. quia peccatū verbi defenſionis quaſi conſequēs eſt vel annexū peccato ꝯſuetudinis. Sil̓r dd̓m ad aliud quod dicit Ioh̓. os aureū. ſicuttribus modis deum offendimꝰ: ſic tribꝰ modis ſatiſfaciamus. hoc dicit̉ ꝗa de peccato cordis ſatiſfaciamꝰ vnomodo ſil̓r de ceteris: ſꝫ intelligendū ē vnoquoqꝫ peccato ſatiſfaciamus his tribꝰ modis. Un comꝑato remedioꝝ ad peccata intelligenda ē in genere indiſtincte.eſt: ſicut ſunt tres morbi ī genere actualis mortal̓: triaſunt remedia in genere. non ita tria tribꝰ diſtincte rn̄deant: ſꝫ ſingulis oīa. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ſatiſfactioeſt fructus ⁊cͣ. Dicendū ſatiſfactio non eſt fructus penitentie ꝓprie loquēdo: ſed quo. quia in ꝑtibꝰ pnīe ſatiſfactio immediatius ſe hꝫ reſpectu fructus. qꝛ illa maximeappropinquat̉ beatitudini que eſt fructus pnīe. Contritione .n. recōciliamur deo. ꝯfeſſione eccīe. ſatiſfactiōe apmur beatitudini. Uel pōt dici. iij. Math̓. fructus pnīe dicit̉ pnīa fructuoſa: vt que eſt ꝯſummata ſatiſfactōꝫ. vnde facite dignos fructus pnīe .i. fructuoſampnīam .i. ꝯſummatā ſatiſfactōꝫ. Dignꝰ aūt ē fructꝰ pnīe:id eſt digne fructuoſa ē facta: qn̄ quātitas qͣlitas pene in ſatiſfactōe rn̄dent quantitati qͣlitati culpe. Adjcit̉. nulla gr̄a fit penitenti ſatiſfactōe ⁊cͣ.aliud qd̓Dicendū ſatiſfactio vt eſt iniuncta ab hn̄te ptāteꝫ clauiū: eſt ꝑs pnīe. Iniūgens aūt penam ſatiſfactōis ſoluit ligat penitentē: ſoluit a pena purgatorij ligat ad temporaleꝫ. penitēs igit̉ ſoluens illam penam tꝑalem abſoluitur a debito pene purgatorij: que incōꝑabilit̓ grauioreſt. Si aūt ꝯtemnit ſoluere illā: efficit̉ reus eterne. Si au eēt preuētus eo illaꝫ ſoluere poſſꝫ: ſatiſfaceret inpurgatorio ml̓to grauiore. vn̄ pꝫ ſatiſfactōe fit magnagratia penitenti. Ad hoc qd̓ querit̉ de ꝯtritōne:videt̉ eſſe ꝑs. Dicendū pnīa duo ꝯcernit. effica ciā ſiuecauſalitatē: ſignificatōꝫ. ꝯtritio igit̉ interior eſt ꝑs eiꝰ īꝙͣtum eſt cauſa. lꝫ .n. pnīa ſit ſignū: ꝓpter oꝑtet quicꝗd ſit ꝑs illius ſit ſil̓r. Ad illud qd̓ obijcit̉duo ſunt modi ꝑfecte pnīe: cōfeſſio emendatio ſicut dic̄glo. ibi. Cogitabo peccato meo. Dicendū vt ibidempꝫ. p̄miſſum eſt ibi de contritōe. ibi: dolor meus in cōſpectu meo ſemꝑ. vn̄ glo. inde dolet quia deliꝗt. vnde ibidemin glo. vult dicere. quia dolor ꝯtritionis p̄cedit accuſatio ꝯfeſſionis. nec hec ſufficiūt ad ꝑfectā pnīam: ſꝫ exigit̉emendatio ieiunia: fletus: hmōi. vn̄ inſinuatur ī illaglo. comꝑatio eoꝝ que ꝑficiūt pnīam .i. ꝯfeſſiōis emendationis ad illud qd̓ inchoat pnīam .ſ. contritōꝫ. vn̄ cuꝫdicit glo. duo modi ſūt ꝑfecte pnīe. ſenſus ē: duo mōi ſūtꝗbꝰ pnīa inchoata in contritōe ꝑficit̉. Ad qd̓ obijcit̉glo. ſuꝑ illud. Dn̄e ne in furore. qꝛ ibi fit mentio deione neqꝫ de ꝯtritione. Dicēdū ſatiſfactō tenet̉