Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio etſi inqͣtū hmōi poīt alid purgandū. pōtuid purgandū ꝓprie ſumpttu vocabulo purgatiōis. poītndū qd̓ fiendū ē pene ſuſtinentiā. Pretͣ.eiſi macula ſit natura aliqua in ſe: qꝛ ipſi aīe ē conuepotius illaꝫ deformat: tollenda eſt ignē cui datatus ad hoc ex diuina diſpēſatōe. Ad vltimū dicē lꝫ verboꝝ ſacre ſcripture vnus ſit intellectꝰ primꝰ:ti tn̄ ſunt ꝯn̄tes. ꝓpter qd̓ multe ſunt eorūdē expoſitiones a ſpūſancto. ſic eſt in ꝓpoſito. vnde lꝫ primꝰintellectus verbi ꝓpoſiti ſaluabit̉ ſic tn̄ qͣi ignem: ſit dene purgatorij. alius tn̄ qui eſt de igne tribulatiōis pregruit materie. Ignis .n. tribulatōnis multosgat a reatu venialiū etiā mortaliū.iuſtos puroꝘtū ad ſecūduꝫ que. §. ij.rit̉. vtꝝ purgatio iſta ſit ignē materialeꝫ an ſpūalē. Oſpūaleꝫ: videt̉. Dicit .n. augꝰ. xxj. de ci. dei. idē habet̉naͣ coꝝ. iij. in glo. ſuꝑ illud. Si cuiꝰ opus arſerit: eorūmiſſione cruciabit̉. iteꝝ. eoꝝ amiſſione tantū ncc̄e eſtvt yrat: quantū heſerat amor. Iſte dolor ſpūalis videt̉ ita ignis purgatoriꝰ eſt niſi ſpūale ꝗd. Itē quodirgat̉ a quo purgat̉ ipſa purgatio ſpūale quid eſt.eodeꝫ modo erit illud qd̓ purgat̉. hoc aūt eſt ignispurgatorius. ⁊cͣ. Iteꝫ ſi aīa purgat̉ penam corꝑalēvidet̉ ſufficient̉ puniri poſſit penaꝫ mortis: illa ſitſup̄ma penaꝝ. Iteꝫ nihil corꝑale extrinſecū facit aliquid ad aīe iuſtificatōꝫ: nec ad reatus eiuſdē remiſſioirgatorio abſoluit̉ a reatu. videt̉ fiatneꝫ. ſꝫ in puē materiali. Iteꝫ aīa ſeꝑata exn̄te in gratianiſi ab igneli. ar. oīno conſonat gratie. ipſi feruētior ē caritas tūc intenſior dolor de peccatis quibuſcūqꝫ ſcꝫ mortalibꝰvenialibꝰ: ꝙͣ ante ſcꝫ ante mortē. cum feruore caritatis intenſione doloris remittit̉ pena venialis in vita iſta īqua aīa oīno eſt ita conſona gratie: multo fortiꝰ tūc. ita nulla eſt nccitas ignis materialis ad purgatōꝫ ⁊cͣ. Contra. habet̉ ab Aug. habet̉. iiij. ſent̉. di. xxj. Grauior erit ille ignis ꝙͣ quicꝗd pōt homo pati in hac vita.ebit aliqd̓ affligēs extra. illud aūt aut erit corpouale: qꝛ tūc eēt deus vel angelꝰ velōt. corꝑale. Item iuſte fit vt aīaſe ſe ſubiecit: materialia corpoet̉. pari rōne iuſtū eſt ſoluat̉ aorꝑale. Iteꝫ ſi aīa poſt mortē punit̉venit ex ꝯtritione: aut qui venit ex tēpo: aut qui venit ex interiori afflictōe. Nonplius locus meriti nec ꝙͣtū ad eſt amtritioneꝫ nec ꝙͣtū ad alios actus virtutū. ſecūdomōi amiſſione potius ſapit rationē culpeꝙͣ purgatōis: qꝛ venit ex inordinato amore. tercio modo purgat̉ punit̉ .ſ. dolore qui venit ex afflictōe exteriori. ⁊cͣ. Iteꝫ ſi ignis ille eēt ſpūalis: ſpūale poſſitdilatari ſiue diffundi localit̓: ncc̄e eēt in diuerſis purgandis diuerſificari. ita quot eēnt aīe purgande: tot eſſentpurgatorij. hoc aūt ponere eēt incōueniens. ⁊cͣ. Rnſio. Circa hanc queſtionem videt̉ augꝰ dubitare.vtꝝ ille ſcꝫ ignis purgatorius ſit materialis an ſpūalis de igne infernali ſil̓iter in quo ille diues ardebat Lu.xvj. In li. enim de ciui. dei. xxj. ca. x. dicit de diuite illo.Sic incorꝑal̓ illa flāma qua exarſit illa gutta quaꝫpopoſcit ſunt. qualia viſa dormientiū ⁊cͣ. ſatis rationabilis videt̉ ſua dubitatio. diues eniꝫ qui erat in inferno cuius lingua vrebat̉ linguā corꝑaleꝫ hēbat. vn̄ auḡ.ibideꝫ. talis illa flāma quales oculos quos leuauit lazarum vidit: qualis lingua cui humoreꝫ exiguū deſiderāuit infundi: qualis digitus lazari de quo id ſibi fieri poſtulauit. Sꝫ alij doctores nobis hanc dubitatōꝫ auferūtvt Grego. in. iiij. dyalogoꝝ. Yſid̓. de ordine creaturaꝝ. cōīter doctores moderni tenēt igneꝫ purgatoriū corporaleꝫ. Nec putandū eſt Auḡ. in his dubitaſſe. Qd̓ auteꝫ habet̉ li. de ci. dei. recitat̉ in glo. j. coꝝ. iij. Animaspoſt hanc purgari igne ſpūali. cui addit̉. redarguo qꝛ.lxv.forſitan verum eſt. dicit dubitando: ſꝫ ſic poſſe cōtingēinſinuando ſcꝫ aīas purgari poſſe igne ſpūali. Satisin verbis ſuis innuit ille ignis purgatorius eſt materialis ſicut ignis infernalis. Qualiter aūt ignis materialis agat in aīas a corpore ſeꝑatas: dubitatōꝫ hꝫ. qual̓rillas purget. Et hoc determināt quidaꝫ ſic dicētes.vim punitiuaꝫ data eſt illi igni vis purgatiua: rōne cipurgat a veniali macula vel etiam a peccati ſcoria: ſicutſacramenta habent vim ſatiſfaciendi ſibi dataꝫ. Et illudvidetur per hoc Augꝰ. dicit huius flāme eſſe rationabileꝫ diſciplinam. Alij aliter. ſcꝫ ille ignis eandē naturam punit purgat. quia puniendo iuuat grām. gratia adiuta penam ꝯſenſum voluntatis: poteſt purgomaculam peccati ſcoriam. ita talis purgatio ſit atia li. ar. conſentiente: pena exteriore adiuuante. ſic̄ fitin remiſſione benialiū in hac vita. Si auteꝫueritur:qūo pena adiuuat grām ad delendum ſiue purgaculam. Rn̄detur hoc facit diuina iuſticia. Vel hoc poteſt intelligi eo modo loquendi quo dicit̉. grauis infirmitas ſobriaꝫ facit aīam .i. virtus hoc facit quodā modoadiuta penam. Concedendū eſt igitur igneꝫ illum eſſematerialeꝫ. Ad primo obiectum ꝯtra hoc poteſt dici. Augꝰ. non intendit dicere quin ille ignis materialisſit qui animas purgat: ſed exponit de ſpūali hoc poſſe ītelligi. Uel vt dicūt quidam. ille dolor ꝑdendi idem eſtamor retinendi: qui fuit cupiditas venialis peccatuꝫ.vnde iſte dolor peccatum eſt: ꝓpter iſtum doloreꝫ puniet̉aīa in purgatorio ſentiet alium doloreꝫ ab igne ſcꝫ puniente. Vel melius poteſt dici ad hoc. Ibi erit duplex dolor. corꝑalis ſcꝫ ſiue corꝑis: aīe. quos deſcribit Augꝰ.li. de natura boni ſic. In aīa doloreꝫ facit voluntas reſiſtens poteſtati maiori. In corpore doloreꝫ facit ſenſus reſiſtens corpori potētiori. Uel breuiter pōt dici. ibi eridolor ſpūalis tn̄ ignis materialis. Ad illud qd̓ obijcitur. ſpūalis eſt purgatio. Dicendū hoc verū ē effectiue ſcꝫ formaliter. quod enim fit purgatio illa formaliter ſiue effectiue gratia eſt. materialiter etiaꝫ ſit corporale. quia anima peccauit in carne: ita peccando corporale prepoſuit ſpūali. diuina decreuit iuſticia ī purgatione debuit rei ſubijci corꝑali ſiue materiali. Ad illud qd̓ obijcit̉. penam mortis ⁊cͣ. Dicendū ip̄a pena debituꝫ eſt originalis peccati. nec eſt ordinata ad aīepurgationeꝫ niſi voluntarie ſuſcipiat̉ cum vitari pōt. vtin martiribus. vel etiam niſi ſuſcipiat̉ voluntarie ſuſtineatur cum vitari non poſſit: ratione illius a quo infligitur. pena auteꝫ purgatoria ad hoc ſpēaliter ordinata eſt. Ad illud quod obijcit̉. nihil corꝑale extrinſecum facit ad iuſtificatōꝫ ⁊cͣ. Dicendū hoc verū eſt ſe: tn̄ punitio exterior qn̄qꝫ reddit hoīeꝫ diſpoſitū ad ſuſceptionēgr̄e iuſtificantis. adiuuat ip̄am grāꝫ vt poſſit ꝑduceread iuſtificatōꝫ ꝑfectam. vnde lꝫ non oꝑet̉ ad iuſtificationeꝫ: oꝑatur tamen ad iuſtificatōis ꝯſummatōꝫ. Ad illud quod obijcit̉. feruentior eſt caritas facta ſeꝑationecorꝑis anime ⁊c̄. Dicendū ſuppoſito caritas ſit feruentior tunc ꝙͣ ante dolor maior: tn̄ qꝛ tūc ē ſtatꝰ merendi: fit hmōi purgatio tūc feruoreꝫ hmōi corꝑis:ſꝫ potius ad ſimilandū veniendū ſummo bono. vnd̓ordinatōe iuſticie diuine neceſſe eſt igneꝫ exteriorem ſcꝫpurgatoriū adhiberi. ſicut ꝑuulis qui mereri poſſuntſubuenit baptiſmatis ſacr̄m.Ꝙͣtum ad terciumᵐ. §. iij.queritur. Utruꝫ vnus liberetur ante aliū a purgatorio.Et videtur ſic per Aug. in enche. dicenteꝫ. Poſt hancvitam incredibile non eſt nonnullos fideles ignē quēdam purgatoriuꝫ. quantomagis minuſue ꝑeuntia bonadilexerunt: tanto tardius citiuſqꝫ ſaluari. qui ẜm ſuosamandi hoc modos diutius vt lignū: vel minus vt fenū:vel minimū vt ſtipula ſuſtinebunt. Item in foro penitentie grauiori culpe reſpondet grauior pena. ſolū ꝙͣtum ad intenſionem: ſed etiā ꝙͣtuꝫ ad duratōꝫ. vt ptꝫ in