Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ei peccata multa. que eſt. Ardor caritatis in ea rubiginēdelictoꝝ combuſſit. vn̄ etſi ꝑfectꝰ qn̄qꝫ edificet lig. fe. ſti.ſtatim ardore caritatis vel alio aliquo remedio delet. iuxta illud ꝓuer. xxiiij. Septies in die cadit iuſtus reſurgit. cadit in caritate veniale: reſurgit de caſu veniali predicto. Si aūt ꝯtingeret aliquē ꝑfectū decederereatu venialis. qd̓ dicit Augꝰ. qui edificāt au. ar. lapides p̄ci. ⁊cͣ. intelligenduꝫeſt vt frequēt̉ in pluribꝰ: ſemꝑ. Uel pōt dici vt dicit̉. aliud eſt edificare ſuperfundamentū lig. fe. ſti. ꝙͣ venialia cōmittere. Tūc auteꝫdicunt̉ venialia ſupedificari: qn̄ in vſuꝫ vel in habitūuertunt̉. aūt qn̄ cōmittunt̉: ſicut accidit de dilectionevxoris filioꝝ hmōi. ſine tali habitu vſu bn̄ pōt maxīe ꝑfectus: ꝙͣuis ab actu peccati pōt cauere.vtputa que ex ſubreptione vel ignorātia oriūt̉. lꝫ ſitaliꝗs qui peccet: multi tn̄ ſunt qui non edificāt lig. ſe.ſti. Ad illud qd̓ obijcit̉. videt̉ ẜm expoſitōeꝫ Amb̓. qui edificat lig. fe. ſti. deſtruit fundamentū: non edificat ſuꝑ fundamentū. Pōt dici mali docentes poſt apoſtolos edificant lig. fe. ſti. ſuꝑ fundamentū auditoruꝫ aduos ꝑuenit doctrina maloꝝ. Uel pōt dici. qui taliterꝯcent: dicūtur mali malicia culpe mortalis qua ſubuertit̉ fundamentū: ſed quia deficiūt ꝙͣtū ad ꝑfectionē doctrine. iuxta illd̓ augͦ. defectus boni nomē mali accepit. Ad aliud dd̓m.preclara doctrina eſt de fide morilia doctrina eſt ei ꝯtraria. vnde eſtbus. ſꝫ quelibet ancc̄e lignū fe. ſti. ꝯͣria: lꝫ aliꝗd habeat vanitatis. Adillud apl̓i. ſi oꝑtum eſt euangeliū noſtꝝ ⁊cͣ. Dicenduꝫapl̓us intendit de doctrina ſua que fuit preclara. qꝛ ducens in hereditateꝫ preclarā: fuit oꝑta alicui .i. credita: niſi his qui fuerūt in ſtatu ꝑeuntiū. vtpote incredulis: qui ſplendoreꝫ veritatis vident merito ꝑfidie excecantis. vt habet̉ in glo. Doctrina aūt ſignata lignuꝫfe. ſti. eſt doctrina oꝑta: neqꝫ in hac ſignificatōe ſumitur. vn̄ iſta nihil facit ad ꝓpoſitū. Ad illud qd̓ querit̉ de doctrina vana friuola que ſignat̉ lig. fe. ſti. ẜmAmbro. aut eſt vera ⁊cͣ. Dicenduꝫ vana friuola doctrina pōt de falſis. talis doctrina induit ratōeꝫ cremabilis ſcꝫ lig. fe. ſti. qn̄ immiſcet̉ peccatuꝫ. Qn̄. aliꝗsdoctor docet verū peccato. vt ſi nimis ſit ꝑtinax in ſententia ſua: eam velit omni modo defendere alioꝝ doctrine preferre. aut ſi dimittat vtiliora minꝰ vtilia doceat: vt videat̉ nouoꝝ inuētor. In hoc caſu a vanitate docētis eoꝝ que docent̉ dicit̉ doctrina vana friuola. autetiā ſi erubeſcat puram doctrinā theologicā doce̓ ſb̓ v̓bistheologicis. ſꝫ vult videri ph̓us ſumit verba phyſica: ſicut multi faciūt vt videant̉ ph̓i. qui ſignati ſunt illosquibꝰ dicit̉. ij. Mach̓. iiij. patrios ꝗdē honores nihil habentes: grecas glorias optimas arbitrabant̉. De quibꝰdicit̉ Iohel̓. iij. Filios iuda vendidiſtis filijs grecoruꝫ.ſic lꝫ doctrina ſit de veris: nihilominꝰ cōcurrentibꝰ p̄dictis pōt vana. Ad illud qd̓ querit̉. qualiter poſſit falſum doceri meritorie ⁊cͣ. Dicūt cōtingit qn̄qꝫ aliquemdocere falſum meritorie: nec eſt vana friuola doctrina.quia eſt immixtū peccatū. eſt illa actio a ſpūſancto.ſcꝫ caritate mouente ad hoc. tn̄ ſequit̉ ſpūſſanctꝰdoceat falſum: immo neganda eſt hec. ſpūſſanctꝰ docet falſum. qꝛ omīs docens a ſermone intelligibili: incipitcedit ad ſermoneꝫ ſenſibileꝫ. Sp̄us aut ſanctus inſpirat intelligentiam falſi in aīa doctoris. cum ipſe ſciat illud quod docet̉ falſum: quia nec ip̄e doctor hoc doceretſi ſciret eſſe falſum illud. ſꝫ ſpūſſanctus ſine inſpirationefalſi mouet docentē ad docendū falſuꝫ: ꝓut docere falſuꝫinduit rōneꝫ boni. qꝛ ſpūſſanctꝰ mouet ad bonū. Ad illud qd̓ vltimo obijcit̉ de inſufficiēti diuiſione edificioꝝ.Dicendū vt. tactū eſt: vno intellectu illi dicunt̉ edificare auꝝ ar. la. pre. qui faciūt bona oꝑa quecūqꝫ: dumodo fiant immunitate peccati. Alio dicūt̉ illi ſoli edificare auꝝ ar. la. pre. qui faciunt opera excellentia: cuiuſmodi ſunt viroꝝ ꝑfectoꝝ oꝑa. Scd̓ꝫ primū intellectū eſtdiuiſio ſufficiens: qꝛ quicūqꝫ ſuꝑedificat fundam̄to ſuꝑ-edificat bona oꝑa in immunitate peccati: aut cōmixtion peccati. omne .n. opus bonū aūt eſt oīno purū ſcꝫ ſine peccato: aut hꝫ peccatū immixtū. Scd̓ꝫ ſecūdū intellectū eſt ſufficiēs. ſic ꝓcedit ipſa obiectio.Articulus quartꝰOnſequēter querit̉ de purgatōe illoꝝ .ſ. lignifeni ſtipule. Circa hoc querūt̉ qͣtuor. Primūeſt. vtꝝ purgent̉ ignē purgatoriū: dico ꝙͣtūad penam. Secūdum eſt. vtꝝ illa purgatio eſt ignē materialeꝫ: an ſpūaleꝫ. Tercium. vtrum vnus citius purgabit̉ ꝙͣ alius. Quartū. vtꝝ facta purgatōe ſtatiꝫ euolatpurgatus ſcꝫ ante iudiciū generale.Ꝙͣtū ad primū pro .§. j.cedit̉ ſic. j. Coꝝ. iij. Uniuſcuiuſqꝫ opus quale ſit ignisbabit. Glo. duos ignes legimꝰ futuros. vnū eternū quoeternaliter punient̉ reprobi: qui ſequet̉ iudiciū. alterumqui precedet quo exuret̉ facies mundi hꝰ: qui emūdabiteos qui ſupedificauerūt lig. fe. ſti. Item augꝰ. ī enche.Poſt hanc vitaꝫ incredibile eſt: nōnullos fideles perignem quendaꝫ purgatoriū: quantomagis minuſue ꝑeūtia bona dilexerunt: tanto tardius citiuſqꝫ ſaluari. vnde fruſtra illa tria diſtinxit apl̓s: lignū fe. ſti. que illi edificant. qui etſi aliena rapiūt: rebꝰ tn̄ infirmitati ꝯceſſis aliqua dilectioni inherent. qui ẜm ſuos amandi hecmodos diutius vt lio: minꝰ vt fenū: vel minimū vt ſtipula igneꝫ ſuſtinebūt. Ex his ptꝫ peccata predicta igneꝫ purgatoriū purgabunt̉. Contra. qd̓ aliud purgat hꝫ oppoſitōꝫ aliquo modo ad illud qd̓ purgat. ſꝫ pēapene ſiue ignis purgatorius reatui opponit̉. aīa a reatu igneꝫ ſiue penaꝫ purgatoriā purgat̉. Iteꝫ qd̓eſt cremabile ſiue purgabile: aut eſt reatus aut macula aliqͣ relicta in aīa ex ipſa culpa. reatus: quia reatuseſt niſi obligatio ad penaꝫ. hoc ponit aliꝗd ad purgādum: ſꝫ potius debitum ſoluendi penam. Si macula aliqua. aut illa eſt natura aliqua tūc bona a deo: tunc eſt purgabilis. aut nihil: tunc ſil̓r eſt purgabil̓. Iteꝫ .j. Coꝝ. iij. vbi apl̓us determīat de purgatiōe venialium dicit. Saluus erit ſic tn̄ qͣi igneꝫ. ibi glo. Iſtignis eſt temptatio tribulatōis de qua ſcriptū eſt. Uaſafiguli probat fornax: hoīes iuſtos temptatio tribulationis Eccͣi .xxvij. Sꝫ ꝯſtat ignis iſte eſt purgatoriꝰ. ⁊cͣ. Rn̄ſio. dd̓m ſicut habet̉ ex glo. j. Coꝝ. iij. Etxxj. di. iiij. ſent̉. vbi recitant̉ ſnīe ſanctoꝝ. ex hoc edificant lignū fe. ſti. deſcendūt quibuſdaꝫ cremabilibuspurgabunt̉ igne purgatorij. Ad hoc qd̓ primo obijcit̉ꝯtra. dd̓m etſi ignis purgatorius opponat̉ reatui:tn̄ inqͣtū data eſt ſibipſi virtus purgādi aīas a reliopeccati aliquibꝰ: ignis purgatoriꝰ ipſa aīa hn̄t quomodo illud genus oppoſitōis que eſt inter actiuū paſſi. vnde ignis purgatorius non dicit̉ purgare penā ſiuereatū ad que tenet̉ ex cōmiſſione peccati: ſꝫ ipſaꝫ aīaꝫ aliquo modo maculatā ex peccato cōmiſſo. Pret̉. ſemꝑcuratio ꝯtrariū: ſꝫ qn̄qꝫ ſimile. Un̄ Grego. in moraMos medicine eſt vt aliqn̄ ſil̓ibꝰ aliqn̄ ꝯtrarijs ꝯtrariacuret. naꝫ ſepe calida calidis: ſepe aūt calida frigidis: friida calidis ſanare cōſueuit. vnde pōt dici. ncc̄e eſtīam ſemꝑ purgari ꝯtrarium illi a quo purganda eſt:qn̄qꝫ purgat̉ ſimile. maxime eius purgatō ē obatōe. qd̓ eſt in ꝓpoſito. Aīa eniꝫ edificando lig. fe. ſti.deſcendens in purgatoriū obligata eſt ad penam. abſoluitur aūt ab iſta obligatōne penaꝫ quaꝫ ſuſtinet ī purgatorio. Iſta aūt abſolutio purgatio dicit̉: que maxīeuenit fieri ſimile. maxime eniꝫ ꝯuenit abſolui a debitopene ſuſtinentiaꝫ pene. Ad aliud qd̓ obijcit̉. cōbuſtibile ſiue purgabile in aīa aut eſt reatus aut macl̓a ⁊cͣ.Dicūt vno modo dr̄ macula reatus: ſic dicit quadam deformitatē in aīa: ſꝫ debitū pene ẜm quantitate delicti. Alio modo dicit̉ quedaꝫ deformitas ꝯtracta ex ipſopeccato cōmiſſo. Ad hoc qd̓ obijcit̉. reatus ponit