Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioacta. fundamentū ſpūalis fabriquia vt habet̉ ex glo.ce eſt in ſummo. ſꝫ ſimū nihil edificat̉: alioꝗneſſet ſummū. Iteꝫd dicit̉ eſſe ſi in fabrica ſpirimali qd̓ eſt maximū ī merito. vnde quia ip̄m fundamē eſt maxime in merito: dicit̉ ſi. ſꝫ oꝑa virtutuꝫminoris efficacie ſunt ī merito ēſe virtutes: qꝛ ip̄ismeret̉ aliꝗs hoc eſt ex ipſis virtuitibꝰ. oꝑa ordine ſunt īferiora ꝙͣ virtutes. ſunt dicenda ſupedificari talidd̓m lꝫ fundamentū in hac fabridamento. Rn̄ſio.ca ſit ſummū: nihilominꝰ illi ſupedificant̉ taꝫ bōa ꝙͣ mala. quo intellectu mala dicunt̉ ſupedificari: tactuꝫ eſt.Bona aūt dicūt̉ huic fundamēto lꝫ ſit in ſummo ſuperedificari duabus de cauſis. Una eſt: qꝛ innitunt̉ fundamento tanꝙͣ cauſe ſue ab illo fulciunt̉. Alia eſt: qꝛ hocfundamentū ſcꝫ fides viua ꝓut eſt habitus: facit ſubiectū dignū vita eterna. Opꝰ aūt meritoriū ex fide elicituꝫꝯꝑanteꝫ quadā ꝯgruētia iuſticie habere ius in vita. debet̉ .n. vita eterna merenti quadaꝫ ꝯgruētia debiti. vn̄. ij. Thi. iiij. Repoſita ē mihi corona iuſticie quaꝫreddet mihi in illa die iuſtus iudex. Statꝰ autē iſte ſcꝫacquirit̉ ius quoddā in vita eterna: eſt excellētior ꝙͣ ſtatus ille quo efficit̉ ꝗs dignus vita eterna ex ſola informatōne habitꝰ fidei. ob hmōi oꝑa dicūt̉ ſuꝑ fundamētum. ſicut ī capitulo aliqͦ aliqua bona ꝑſona ē digna ep̄atu. ille tn̄ qui eligit̉ ꝗa hꝫ ius in ep̄atu dicit̉ ſuꝑ alios Ad hoc qd̓ obijcit̉. ſuꝑ ſummū nihil edificat̉. Dicēdum lꝫ fundamentuꝫ ſit ſummū in efficacia ſiue ī cauſa merendi efficiendi ſubiectum ſuum dignuꝫ premiocterno: nihilominus opera meritoria incōgrue dicūt̉ſupedificari ratōne pretacta. Ex his pꝫ rn̄ſio ad alid̓quia lꝫ opera ſint meriti minoris ꝙͣ virtutes modo dicto: ob hoc ordine inferiora: nihilominꝰ abſqꝫ ratiōedicunt̉ ſuꝑedificari modo iaꝫ dicto.Ꝙtum ad ſecūdumᵐ. §. ij.querit̉ de expoſitōe ſupedificatōis. ẜm .n. diuerſos expoſitores diuerſe ponūtur ſuꝑedificatōnis expoſitōes. Dicit. n. Augꝰ. ille ſuꝑ fundamentū edificat aurum arglapides p̄cioſos: qui cogitat tm̄ que dei ſunt qūo plat deo. Alius edificat ſuꝑ hoc fundamentum lignuꝫ fenum ſtipulam: qui cogitat que mundi ſunt qūo placeatmundo. vocat aūt Augꝰ. aurum ꝯtemplatōꝫ dei. argētudilectioneꝫ ꝓximi. lapides precioſos opera bona. lignūfenum ſtipulaꝫ vocat venialia peccata maiora minora.Sed ẜm hanc expoſitioneꝫ videt̉. quilibet adultꝰ caritateꝫ hꝫ ſuꝑ hoc fundamentū edificat aurum argētuꝫlapides precioſos. quilibet .n. talis aliqn̄ ꝯtemplat̉ deūſcꝫ fide vel alio genere ꝯtemplationis. non enī intelligit̉de cōtinua cōtemplatōne que impoſſibilis eſt homī ī via.vt in ſignum hꝰ Iacob vidit angelos aſcendētes deſcēdentes ſcalaꝫ. cuiꝰ cacumen tangebat celū Gen̄. xxviij.īgelos aſcēdentes deſcendenin homīs. Noon .n. diu pn̄t eſſe hoīes in arcetionis: ſꝫ ncc̄e habent deſcendere ad campū actionis. Similit̓ quilibet adultus hn̄s caritateꝫ diligitximū facit bona opera: aliter .n. moreret̉ fides extingueret̉ caritas. quia fides ſi non habeat oꝑa mortua eſt:vt habet̉ Iac̄. ij. Et vt dicit aucͣtas. Caritas aut ꝓficit:aut deficit. pꝫ quilibꝫ adultꝰ hn̄s caritatem edificataurum argentū lapides precioſos. ſꝫ quilibet talis edificator de vtroqꝫ igne ſecurus eſt: vt dicit augꝰ. ſi adultꝰhn̄s caritateꝫ decedat: puniet̉ nec in inferno nec ī purſtorio. hoc aūt eſt falſuꝫ: quia eccīa facit ſuffragia prohmōi defunctis. Iteꝫ quilibet hn̄s caritatē quantūcūqꝫ ſanctus ſit edificat lig. fe. ſti. qꝛ dicit̉ Eccͣs. vij. Noneſt iuſtus in terra qui faciat bonū peccet. ſi decedatquantucūqꝫ ſanctus portat ſecū cremabilia. ſꝫ cremabilia in inferno. in purgatorio: cuiuſmodi ſunt lig. fe.ſi. Iteꝫ ẜm Amb̓. apl̓ica doctrina eſt fundamentū. illeaūt ſuꝑedificat veniens poſt apl̓os docet ſiue bonꝰ ſiuemalus ſit. Sed boni docētes poſt apl̓os edificēt ſuꝑ hoc.lxv.fundamentū aurue. in quibꝰ doctrina p̄clara ſignat̉. Malibꝰ vana friuola doctrina ſignat̉. hec habent̉ ab. De hac expoſitiōe dubitat̉. qꝛ ſi aliꝗ docētess mali ſunt. videlꝫ qꝛ edificant lig. fe. ſti. hn̄t fideꝫ oꝑantē caritatē. deſtructū eſt in eis fundamentū. Iteꝫ in auro ar. la. preci. ſignat̉ preclara doctrina. dicit̉ aūt doctrina preclara ducit ad hereditateꝫ preclarā. de qua dicit̉ in pͣs. xv. Etenīhereditas mea preclara ē mihi. talis aūt doctrina ē de fide moribꝰ. oppoſita doctrina ſcꝫ lig. fe. ſti. ꝯͣ fidemmores eſt. non eſt ſuꝑ fundamentū. Iteꝫ. ij. coꝝ. iiij.Si oꝑtum eſt euangeliū noſtrū: in his qui pereūt ē opertum. ſi aliꝗ poſt apl̓os docent opertā doctrinā .i. claram: ꝑeres ſunt. non hn̄t fidem oꝑanteꝫ dilectōeꝫ. nec fundamentū. Iteꝫ noua friuola doctrina quaꝫdicit Ambro. ſignificari in līg. fe. ſti. aut eſt de veris autde falſis. Si de veris: videt̉ eſſe vana. quia defectꝰ veritatis vanitatē inducit. vn̄ pͣs. v. Qm̄ eſt in ore eoruꝫveritas: cor eoꝝ vanū eſt. Si eſt de falſis: ob hoc ē creniabilis. quia nullū opus meritoriū vite eterne cremabile eſt. ꝯtingit aūt meritorie docere falſuꝫ. ſi falſuꝫ ſit illudin doctrina religionis vbi eſt ſaluū fundamentum: ſedſubuertit̉. ſꝫ falſum qd̓ ſubuertit fundamentū pōt doceri meritorie. Quidaꝫ .n. doctores theologice docent:omīs actio eſt a deo. alij omīs. ꝯſtat aliꝗ illorūdocent falſum: cum due ꝯtradictorie ſint vere. taꝫ hiꝙͣ illi ſunt in caritate. ſic ita eſt ncc̄e doctrinā de falſis eſſe lignū fe. ſti. que ſunt cremabilia. Et querit̉incidenter. qualiter poſſit falſuꝫ doceri meritorie: om̄eopus meritoriū ſit a ſpūſancto. ſi aliꝗs doctor docet meritorie falſuꝫ: docet illud a ſpūſſancto. doctrinā falſi hꝫa ſpūſancto. ſpūſſanctus docet falſum. hoc autē ē falſum: cum tm̄ ſit ſpūs veritatis vt habet̉ Io. xiiij. xv. xvj. Item ſuppoſita expoſitōne Aug. videt̉ eſſe diuiſio edificioꝝ quam aſſignat apl̓us duos p̄tactos ternarins.Ponat .n. imꝑfectus qui cogitat que mundi ſunt qūoplaceat mundo: faciat bona opera. edificat ſuꝑ fundamētum non edificat lignū fe. ſti. quia bona oꝑa ſunt venialia peccata. nec edificat auꝝ ar. la. pre. hoc enim ꝯuenit illi qui cogitat tm̄ que dei ſunt vt dicit Augꝰ.libet hn̄s caritatē edificat hec vel illa. inſufficiēs ē apoſtolus in diuiſione illa. Rn̄ſio. dd̓m de edificatioau. argē. la. p̄ci. duplex pōt eſſe intellectꝰ. Pōt .n. intelligi omīs edificatio bonoꝝ opeꝝ ſiue ſint exteriora ſiue interiora ſiue in hn̄te caritatē ꝑfectam ſiue imꝑfectā:eſt edificatio auri ar. la. pre. dumodo fiūt immunitate ab omni peccato. Si .n. immiſceant̉ venialia: eſt edificatio bonoꝝ: tn̄ auri ar. la. pre. Patet edificātes aurū ⁊cͣ. de vtroqꝫ igne ſunt ſecuri. qꝛ ferūt ſecuꝫ ſidecedūt niſi bona opera que nullo igne cremabilia ſunt. ſic dicendo omīs edificatio que ſit ſuꝑ fundamētū: auteſt aurū ar. la. pre. aut lig. fe. ſti. Uel pōt dici omīabona opera etiā ſi ſint ſine venialibꝰ ſunt au. ar. la. pre. ſꝫtm̄ operā excellentia que faciūt viri ꝑfecti qui cogitantque dei ſunt. ẜm hoc omīs edificatio que fit ſuꝑ fundamentū continet̉ ſub altero illoꝝ duoꝝ ternarioꝝ p̄dictoꝝ. quia bona opera mediocria nec ſunt aurū ar. lapi.preci. nec lig. fe. ſti. ita premiſſaꝫ diſtinctionē pꝫ quāliter rn̄dendū eſt ad primo obiectū. Patet aūt omīsadultus exn̄s in caritate edificat au. arg. la. pre. ſꝫ vel illequi opera meritoria oīno imꝑmixta venialibꝰ operatur:vel opera excellentis ꝑfectionis. vnde lꝫ quis deū cōtemplet̉ ꝓximū diligat opera bona faciat: ꝓpt̓ edificat ſuꝑ fundamentū aurū ar. la. pre. niſi hec fiant cuꝫimmunitate peccati. Ad alid̓ qd̓ obijcit̉. ꝑfecti qn̄qꝫedificant lig. fe. ſti. quia eſt iuſtus in terra peccet⁊cͣ. ita non eſt ſecurus. Dicendum lꝫ viri ꝑfecti qn̄qꝫedificent lig. fe. ſti. tamen de vtroqꝫ igne ſunt ſecuri. quiacaritas ꝑfecta valde vigilans eſt frequēter recurrēs adremedia contra venialia. Pret̓. ardor caritatis ipſa venialia tollit. ẜm habet̉ ī glo. Luc̄. vij. ibi. Dimiſſa ſūt