Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ęarnali tenet̉ affectu: tn̄ ex eis multas elemoſynas facit. nec tn̄ ad eas augendas aliꝗd fraudis vel rapine molit̓: nec eaꝝ minuēdaꝝ vel amittendaꝝ metu in aliqd̓ crimen labit̉: lignū fenū ſtipulā edificat. Ex hoc pꝫ qꝛ edificare lignū fenū ſtipulā eſt venialia ꝯmittere. Itē maiiij. ſent. Non oīs qui venialit̓ peccat lignū fenū ſtipuedificat ſiue ecōuerſo ⁊cͣ. vbi pꝫ ideꝫ. Iteꝫ ſuꝑ fundamentū fidei pōt aliqd̓ mortale edificari. ſi lignū ſe ſtipulā ſignificāt̉ peccata aliqͣ: ncc̄e ē illa venialia. Contͣ. v. yſa. Ue ꝯiūgitis domū ad domuꝫ ⁊cͣ. ſuꝑHiero. heretici dogmata dogmatibꝰ ꝯiūgūt. q ſupͣ fundamentū debuerūt edificare auꝝ argentū lapides p̄cioſos: ecōtra edificāt lignū fenū ſtipulā. ſꝫ ꝯſtat heretici īfictione dogmatū ſuoꝝ mortal̓r peccāt. illd̓ intelligit̉de venialibꝰ. Iteꝫ lignū fe. ſti. ſignificāt̉ quedā aptacombuſtioni humiditate radicis carētia. vn̄ tropocōueniēti illis ſignificant̉ homīes himore gr̄e carētes: ſicexn̄tes in peccato mortali. Iteꝫ videt̉ edificare hec:neqꝫ eſt cōmittere veniale neqꝫ mortale. qꝛ ſupͣ fidē nihiledificat̉ niſi bonū. nullū peccatū ſcꝫ neqꝫ veniale neqꝫmortale. Itē nihil comburit̉ qd̓ ē de ſpiritali edificio.ſꝫ lignū fenū ſtipulā ſupedificant̉. hec cremabilia aliqua ſignificant̉. Itē querit̉ quo tropo dicūt̉ veīalialignū fenū ſtipula. qūo multe ſint drn̄tie venialiuꝫ:ad hec tria reducant̉. Sil̓r pōt incident̓ queri de aliotrinario .ſ. auro argento lapidibꝰ p̄cioſis .ſ. de eoꝝ ſufficientia diſtinctōe. Rn̄ſio. dd̓m ad hec. vna ſnīaſacre ſcripture multis pōt modis exponi. lꝫ enī vnꝰ ſit ītellectus principalis .ſ. lr̄alis: plures tn̄ p̄n̄t eſſe ẜm plures modos adoptiōis. vn̄ in ꝓpoſito lr̄alis intellectꝰ ẜmy pꝫ ex ſerie textus glo. eſt de pct̄is venialibꝰ. Hiero.uandā adaptatōꝫ dogmatizatōni hereticoꝝ exponit. Ad aliud dd̓m. lꝫ venialia grām deſtruuntin cōmittentibꝰ illa: nihilominꝰ tn̄ ipſa in ſe nihil gr̄e habent. neqꝫ .n. cauſant̉ a gr̄a neqꝫ informant̉. Pret. grauipene cōmittentes ea obligāt. vn̄ immerito quantū eſtde illis: ſignificant̉ illa que apta ſunt incēdio carenthumiditate radicis. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ſupͣ fundamentū fidei nihil edificat̉ niſi bonū ⁊cͣ. Dicēdū lignūfenū ſtipula ſuꝑedificari dicunt̉ dupl̓r: ẜm duplicit̓poſſumus exponere. pōt .n. intelligi lignū opus bonuꝫcui tn̄ eſt annexū aliqd̓ veniale peccatū. ſicut pꝫ ī multisactibꝰ. tale opus ex alio hꝫ ſit de edificio: ex alio habet ſit cremabile. nam ſupedificat̉ ea rōne qua bonuꝫeſt ꝓpter principaleꝫ intentōꝫ. ſꝫ cremabile eſt ea ratōehꝫ amoreꝫ terrenis annexū. vix ꝯtingit niſi ī ꝑfectis ꝗnin bonis cadat aliꝗd a latere rep̄henſibile. Aliter pōt exponi. vt lignū fe. ſti. recte intelligūt̉ veīalia. ita dicūtur ſupedificari vt ſint de edificio. ſꝫ qm̄ fundamentūedificij ſubuertūt ſꝫ ſimul ſtant illis. ſic ē de mortalibꝰ peccatis. tanto dicūt̉ edificari: tn̄ nihilominꝰcremabunt̉. Ex his pꝫ rn̄ſio ad aliud qd̓ ſequit̉. Ad illud qd̓ querit̉ quo tropo dicunt̉ venialia lignū ⁊cͣ. Pōtdici apl̓s loquit̉ de venialibꝰ inꝙͣtuꝫ ſunt cremabilia:ſiue efficiūt cōmittentē dignū crematōe. ꝓpt̓ qd̓ tropogruo predictis ſignificāt̉. Cremabile aut qd̓ p̄ſtat pabu igni conſumit̉ ab illo: ſe hn̄t in triplici drn̄tia. qͦddāenī eſt qd̓ diutius durat: quoddā qd̓ citiſſime conſumit̉quoddā qd̓ medio modo ſe hꝫ. Primū dr̄ lignū: ſecundūſtipula: terciū fenū. Ad illud qd̓ obijcit̉ de alio ternario. Dicendū ſicut habet̉ in glo. j. Coꝝ. iij. hec tria ſcꝫaurū argentū lapides precioſi ſupedificāt ſeculi cōtemptores. aurū edificāt in ꝯtemplatōe dei amore. argentūin dilectōne ꝓximi. lapides p̄cioſos in oꝑbꝰ bonis. Hecaūt diſtinctio pꝫ ſic. ꝯſiderāda eſt mens hūana inqͣtū eſtordinata ꝙͣtum ad ſuꝑioreꝫ ꝑteꝫ: ſic eſt cōtemplatioamor dei. qm̄ hoc dicit̉ eminētiſſimū in aīa: recte au intelligit̉. Eſt aūt ꝯſideranda ꝙͣtū ad inferioreꝫ ꝑteꝫ.ut vt ipſa volūtas ordinata ē in ſe: ē qͣntu interiori: ſic eſt dilectō ꝓximi. intelligit̉ argentuꝫ. Aut ꝓut ē ordinata directa ꝙͣtum adoꝑa exteriora: intelligit̉ lapides p̄cioſos. dilectio auteꝫ ꝓximi ꝯꝑatur ad oꝑa bona ſicut argētuꝫ ad lapidesp̄cioſos: eo ſicut argentū ſubſternit̉ lapidibꝰ p̄cioſis illos ornat̉: ſic dilectio oꝑa virtutū.Ayticulus ſecundusOnſequēter queritur de fundamēto vtriuſqꝫedificij pretacti. qꝛ vnū eſt vtriuſqꝫ vt patꝫ..Coꝝ. iij. Et vt habet̉ ibidē. Fundamētū alid̓nemo pōt ponere pret̓ id qd̓ poſitū eſt: qd̓ ē xp̄s ih̓s. Etglo. dicit. .i. fides xp̄i. ſꝫ que per dilectione oꝑat̉: ẜm hocrides eſt fundamentū in illis edificijs. Iteꝫ bidet̉ illud Hebre. xi. Fides eſt ſubſtantia reruꝫ ſperandaꝝ. vbidicit glo. fides eſt fundamentuꝫ oīm bonoꝝ. Itemſuper fundamentum ſpirituale edificantur opera bonaquoꝝ cauſa eſt fundamentū. ſꝫ fides eſt cauſa bonorum.vnde Iaco. ij. Ego oſtendam tibi ex operibus fideꝫ meā.opera enim oſtendūt fideꝫ ſicut effectus cauſam. ita fides eſt cauſa bonoꝝ operū: ita competit ei fundamētum. Contra. Ephe. iij. In caritate radicati fundati. caritas eſt fundamētum in ſpūali edificio. Itē ſuꝑtextum prime Coꝝ. dicit glo. ſicut corꝑalis fabrice fundamentum eſt in imo: ita fundamentū ſpūalis fabrice ēin ſummo. ſꝫ caritas eſt in ſummo ſcꝫ in patria: fides autem non. potius eſt caritas fundamentū ꝙͣ fides. Itēẜm Ambro. videt̉ apl̓ica doctrina ſit fundamētū. Ambroſius .n. loquens de edificō hmōi exponit ſic. Sapiēsarchitectus eſt qui ẜm diſciplinam auctoris collocatdamentum .i. qui ẜm doctrinam ſaluatoris euangelizat.alius autē ſuꝑedificat ſcꝫ ille qui veniens poſt apl̓os docet ſiue bonus ſiue malus ẜm Ambro. fundamentū eſtapl̓ica doctrina. fides neqꝫ caritas. Rn̄ſio. magis ꝓprie fides dicit fundamentū ꝙͣ caritas tribꝰ de cauis. Prima eſt ꝓpter prioritateꝫ fidei que prima ē v̓tutū.Secūda eſt: quia opus fidei eſt dilectio ipſa vt dicit glo.ſuꝑ illud Gal̓. v. Fides que caritateꝫ operat̉. fides enīeſt cauſa dilectionis. Tercia eſt: quia fides hꝫ aliudſubiectū vel materiā ꝙͣ deum vel xp̄m. quia omēs articuli fidei de deo vel xp̄o ſunt. Caritas aūt non hꝫ ſolū deūvel xp̄m materiam: immo aliqn̄ ꝓximū. duplex enim eſtpreceptuꝫ caritatis. xp̄s autē veriſſime fundamentū eſt.vnde ſuꝑ illud Ephe. ij. ſuꝑedificati ſuꝑ fundamētū apoſtoloꝝ ꝓphetarū ⁊cͣ. dicit glo. Si ſacramentuꝫ cogitesxp̄s eſt ſanctus ſanctoꝝ. Si gregeꝫ ſubditum: xp̄s ē paſtor paſtorum. Si fabricā cogites: xp̄s eſt fundamentuꝫfundamentoꝝ. Ad primo obiectū ꝯtra hoc. Dicenduꝫ caritas dr̄ fundamentū quia fides eſt fundamentiſine illa. quia ſi fides ſit ſine caritate mortua eſt: ſicfundamentū. vel dicit̉ caritas fundamentū reſpectu illorum motuū qui ꝓprie eliciunt̉ ab ipſa. Ad ſecūdo obiectū dd̓m. lꝫ fides ſit in patria: fundamentū tamēeſt ſpūalis edificij. vnde apl̓s ad Coloc̄. j. In fide fundati ⁊c̄. Dicit̉ aūt fides in ſummo. ꝓpter eēntiaꝫ ſuā:ſꝫ ꝓpter ſubiectū de quo ē .ſ. xp̄m. De diſtinctōe diuerſitate fundamentoꝝ habēt. plenius ī quieſtione de fundamento pnīe. Ad illud qd̓ dicit Ambro. Dicendumapl̓ica doctrina dicit̉ fundamentū rōne illius quo docebat̉ .ſ. fides xp̄i. vnde ẜm hanc acceptōꝫ ideꝫ fundamētūponit Ambro. qd̓ apl̓us. quia apoſtolica doctrina fideseſt. Apoſtoli .n. idem docuerūt qd̓ xp̄s .i. ſymbolum fideicompoſuerūt.Articulꝰ terciOnſequēter querit̉ de ſuꝑedificatōe huic fundamēto. Circa hoc querunt̉ duo. Primū eſt.an aliꝗd ſupedificet̉ huic fundamēto. Secun eſt de expoſitione ſupedificatōis.Circa pͥmū. aliquaᵐ. §. j.ſupedificēt̉: pꝫ ex v̓bis apl̓i illis tacta ſunt. Cōtrariū aūt videtur. ſcꝫ nihil huic fundamēto ſupedificet.