Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioter incōtingentiā ip̄ius ſiue incomtia gratūfaciēſibilitatē ad culpa mortalē tollit illaꝫgr̄a aūt gͣtiſdāpter ē ſil̓ea hꝫ hanc oppoſitiōꝫ ad veillic. vn̄ ablatiōis ciConſequēter que .§. ij.ritur. Utꝝ ſola gratia ſufficit ad deletōꝫ venialis .i. gͣtiaſine interiori pnīa ſiue ꝯtritōne. ſic: videt̉ illd̓ gͦgͦ.Qd̓ eſt gutta aque ad caminū ignis: hoc veniale ad feruoreꝫ caritatis. videt̉ ī ſolo ſeruore caritatis poſſit deleri veniale. Itē veniale peccatū ē mīor amor dei. qd̓excludit hmōi minoritatē ſiue remiſſioneꝫ amoris: tollitveniale. ſꝫ bn̄ cōtinggit excludit̉ ſine ꝯtritōne de venialibus: qꝛ ſine meditatiōe de illis cōtingit aliquē accendiinflāmari in amoreꝫ dei. ⁊cͣ. Iteꝫ mortale plus offerdit deū ꝙͣ veniale. ſꝫ minima ꝯtritio gr̄a ſufficit ad delendū mortale. ad delēdū veniale ſuffic̄ ſola gr̄a. Itēvenialia delent̉ virtute ſacramēti extreme vnctiōis euchariſtie. vt dicit Amb̓. oratōꝫ dn̄icalē bn̄dictioneep̄alē. eſt nccͣiuꝫ ꝯteri: qꝛ alia eſt via deletōis taliū. Et querit̉ hic: omīa p̄dicta etiā baptiſmūtritioneꝫ exteriore ſatiſfactōꝫ remittant̉ taliā quā naͣturaꝫ cōmunē inſit his omībꝰ hec paſſio coīs? Cōtra.qͣrto ſent̉. di. xvj. vbi agit̉ de remiſſione venialiū: dic̄ magiſter. ad ſufficit or̄o dn̄ica cuꝫ aliquo ieiunio elemoſynis: ita tn̄ vt p̄cedat ꝯtritio aliquātula. ſine cōtritione oīno non delent̉. Iteꝫ maioris adherentie eſt veniale ꝙͣ mortale. ſꝫ mortale nunꝙͣ delet̉ niſi libe. ar. ab eodiſſentiat actum contritōis. multo fortius nec veniale. Iteꝫ veniale ſimul ſtat gr̄a. gr̄a per ſe deletveniale. ſꝫ ncc̄e eſt aliquid addi qd̓ hꝫ oppoſitōꝫ ad veniale. aūt videt̉ eſſe pnīa interior. ⁊cͣ. Iteꝫ qͣre veniale pōt deleri ſine actu deteſtatōis eſt. quia voluntate acceptante actum eſt: ideo deleri non pōt niſi voluntate deteſtante. ſed peccata venialia vt in pluribꝰ volūtarie cōmittunt̉. pn̄t deleri ſine cōtritōe. Iteꝫ vnuꝫveniale deletur ſine alio: hoc non eſt niſi per aliqd̓ aditum qd̓ magis reſpicit vnum ꝙͣ aliud. rōne cuiꝰ effectꝰgr̄e potius eſt ſupra vnum ꝙͣ ſupra aliud. tale autemeſt gr̄a nec ſacr̄m: ſꝫ ſolus actꝰ interior li. ar. ⁊cͣ. Rn̄preiudicio. venialia quia quodāmo volūne motu voluntatis actu hītū nolentis fetis de venialibꝰ cōmiſſis: vel ī generali velin ꝑticulari non delent̉. Ad huius euidentiā intelligēdum eſt. triplex eſt genus peccati .ſ. originale. actualemortale. veniale. Primū nullam hꝫ ratōꝫ volūtarij innobis: habuit tn̄ in adam. Secūdā hꝫ ſimpl̓r ratōꝫ volūtarij. Terciū quodāmodo mediū tenet hꝫ in ꝑte ratōꝫpene: in ꝑte ratōꝫ culpe. quodāmodo voluntariū. incubit enim neceſſitas cōmittendi aliqd̓ veniale in generaliꝙͣuis non in ꝑticulari. vnde veniale ꝑticularit̓ cōmiſſuꝫeſt voluntarie vere interp̄tatiue. Primū peccatuꝫ qd̓nde cōtractuꝫ eſt poteſt deleri li. ar. nihil agēte oīnouulis baptizant̉.?ūduꝫ qd̓ ſimpl̓r voluntarie cōmiſſum eſt: pōt deleri niſi li. ar. ꝯſentiente gre adiuuante pnīa interiore. vnde in iuſtificatōe impij requirit̉ motus li. ar. conſentiēs gr̄e interior ꝯtritō. Terciū v̓o qd̓ aliquo eſt volūtariū delet̉ libę. ar. ꝯſentiētegr̄e diſſentiēte peccato ſiue nnte peccaſſe. Quidaꝫaūt dicūt peccatum veniale pōt deleri li. ar. repugͣnliquo exterius adiuuante. vnde ſi li. ar. non repuolens in culpa ꝑſiſtere: gr̄a virtute ſacramentivel rei ſacramētalis vigoret̉: culpaꝫ venialē delet vel vlrvel ꝑticularit̓. oīa illa ſcꝫacr̄a ſiue ſacr̄alia vt eūchariſtia vnctio baptiſmꝰ ep̄alislictio ꝯtritio elemoſyna or̄o dn̄ica aque bn̄dicte aſperſio pectoristunſio: faciūt ad deletioneꝫ veni. non naturā ꝓpriāſꝫ ratōꝫ qua gr̄a gratūfaciēte adiuuāt ad hant. qd̓ ad pn̄s īideo qūo libar. pōt ꝯſentire gr̄e delenti peccatū niſi diſſentiat ip̄i: ſiue.lxv.nollet feciſſe. ſiue in ꝑtꝑticularit̓ occurrat.memorie: ſiue in generſiue nollet actu vl̓ habitu dico. Pret̉. quare eſt dicēnolle ꝑmane̓ ī culpa qui neqꝫ actu neqꝫ haitu ē ī volūtate actus peccati.Dico ſine preiudicōne motu volūtatis actuali vl̓habitualiolentes peccaſſe venialit̓ non delet̉ veniale. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝯtra hoc. veniale de let̉ ſolo feruore caritatiaendū intelligendū eſt dūmodocurrat pnīa ſiueas ꝑpetratōis ipſius: eo tactum eſt. Pr. video feruida caritas poſſit ſidolore ſiue pnīa de venialibꝰ in ꝑticulari vel in generaliactu vel habitu. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ſine ꝯſideratōeſiue meditatōne peccatoꝝ magis magis ipſa inflāmat̉caritas que excludit remiſſioneꝫ amoris dei ⁊cͣ. Dicēduꝫ etſi hoc ſit verum: tn̄ delet venialia cōmiſſa niſi qcurrat volūtatis cōmiſſionis illoꝝ in generali vel ꝑticulari cōtritio ſcꝫ actu vel habitu. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉.minima ꝯtritio ſufficit ad deletionē mortalis ⁊cͣ. Dicen noluntas ſiue pnīa de veniali eſt improportōnpnīe ſiue nolūtati que requirit̉ ad ꝯtritōne de mortalicūqꝫ. qꝛ noluntas que ſufficit ad deletōeꝫ venialis: eſt qͣuincomꝑabil̓r minoris ponderatōis ꝙͣ illa que requirituad deletionē mortalis. enī p̄ponderaret ſiue p̄elige̓tpeccaſſe toti vniuerſitati creaturaꝝ: ſi p̄cederet ad diſculſioneꝫ. Ad remiſſionem aūt venialis ſufficit nolle feciſſecum modica pnīa. Uel vt dicūt quidaꝫ. diuīa iuſticiā exigit ad deletioneꝫ venialis aſſit dolor ſiue ꝯtritio. S non exigit a nobis ad deletōꝫ mortalis ꝯtritōꝫ in infinitum maiorē: hoc eſt ex ſua miſcd̓ia. qꝛ nos ſufficimꝰad tantū doloreꝫ tam intenſuꝫ. vnde in dimiſſione venialis agit nobiſcū ẜm exigentiā ſue iuſticie. in dimiſſionemortalis ẜm exigentiā ſue miſcd̓ie. vn̄ et ſi mortale infini offendit plus deum ꝙͣ veniale: nihilominꝰ pnīa hꝰ ēportionalis pnīe illius. quia vtraqꝫ eſt finita. Pnīa eniꝫmortalis ſiue contritio debet infinita ꝙͣtū ad nos .i. ꝙͣtum ad infinitū nr̄m ſiue ſempiternitate noſtrā. Propiqd̓ dicit Augꝰ. Non ſit ſatis doleas. hāc aūt infinitatem non requirit dolor de venialibꝰ. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ venialia delentur virtute ſacramēti extreme vnctōnis⁊cͣ. Dicenduꝫ reuera predictis modis delent̉ venialiadūmodo concurrat noluntas ſiue pnīa p̄tacta: aliter. Ad hoc qd̓ vltimo querit̉. quam naturā conueniētieineſt bn̄dictioni ep̄ali or̄oni dn̄ice tūſioni pectorisalijs: paſſio ſiue qualitas vt illa fiat remiſſio venialis.Dicendū exercitium humilitatis in illis ab exiſtente īgr̄a: eſt magis cauſa cois ꝙͣ aliqua natura coīs ī ill̓. Inſacramentis aūt cauſa coīs eſt gr̄a ſacr̄alis. ſꝫ hec gratiaalijs non cōuenit. Si auteꝫ obijciat̉ de iuſto qui habēsveniale aliqd̓ caritate moriat̉ dormiendo: vt. tactuꝫeſt. Pōt dici ille qn̄ cecidit in ſomnū aut penituit de veniali in ſpeciali vel in generali. actu vel hītu ſinepoſito aūt. Si ſic: gra finali delet̉ veniale illd̓. Sipenituir actu neqꝫ habitu ſine ꝓpoſito in ſpēali vel innerali: ſꝫ ꝑmanſit in volūtate actuali vel hituali ſtando īillo ſine ꝓpoſito penitēdi: iam factū ē mortale placētiaeo modo quo dicit Au1g. nullū peccatū ita ē veīale ⁊cͣ.Illa .n. libido vt credoo eſt mortalis: que tātā inducit placentiā vult in illo ꝑmanere ſine ꝓpoſito volūtatepenitend Membrū quartūEquit̉ de illis peccatis que tangūt̉ .j. coꝝ.iij. apl̓s vocat lignū ſenū ſtipulā. Prīo querit̉. an ſint mortalia: an venialia. Seuerit̉ de fundamēto ſuꝑ qd̓ edificāt̉.Tercio q̄rit̉ de ſupedificatōe hſic fundamēto. Quarto.pedificant̉. Articulus primusIrca pͥmū obijcit̉ ſic. In glo. j. coꝝ. iij. Si ꝗsſuꝑedificat ⁊cͣ. Ille ꝗ̄ circa diuitias ſuas qͦdā