Queſtioitatis exceſſibꝰ in hac vita eſſe nō poſſumushumane fragnum venialiū qn̄qꝫ dimittit̉ ſine alio. SiEx his patetmꝰ in hac vita eſſe ſine veniali. niſi vnū dimitem̄ non poſſuteretur ſine alio: tunc vix vel nunꝙͣ ꝑ penitētiam aliqd̓ dimitteretur. ¶ Item multa ſunt remedia contra peccatumveniale. vt tunſio pectoris. aſperſio aque benedicte. ⁊ aliaplura. Si ergo vnum ſine alio non dimitteretur: faciliterpoſſemus eſſe ſine aliquo veniali ⁊ frequentiſſime accidequia adhibito quocūqꝫ remedio omnia dimitterentur¶ Contrarium huius videtur per ſimile ſumptum a mortali. vnum em̄ ſine alio non dimittitur. ¶ Item exquo venialia ſunt maioris adherentie ꝙͣ mortalia. videtur ꝙ ſivnum mortale non dimittitur ſine alio: multo fortius necvnum veniale ſine alio dimittitur. ¶ Item cum gratia gratum faciens quātūcunqꝫ ſit parua: ſit incomꝑabiliter maioris efficacie ⁊ virtutis ꝙͣ ſit quedam tunſio pectoris: cumad pectoris tunſionem dimittatur veniale aliquod: videtur ꝙ gratia gratumfaciens quecūqꝫ ſit omnia tollit venialia. ex quo videtur ꝙ ſicut eſt de mortalibus. ꝙ vno dimiſſo dimittuntur alia: ſimiliter eſt de venialibꝰ. ¶ Item virtutes ꝯnexe ſunt ita ꝙ qui habet vnam habet omnes. ⁊ quitollit vnam tollit omnes. peccata autē mortalia nō habentillam ꝯnexioneꝫ ꝙ habito vno habent̉ omnia: tn̄ vno amoto amouētur omnia que inerant. In hoc ergo ꝯueniūt virtutes cum peccatis mortalibꝰ ꝙ vno amoto amouētur aliaſed maior eſt diſtantia mortaliū peccatoꝝ a virtutibꝰ gratuitis ꝙͣ venialiū ab eiſdeꝫ: ergo vt videt̉ venialia ꝯueniūtin hoc cum mortalibꝰ ꝙ vno dimiſſo dimittuntur et alia.¶ Item vt habet̉ a Gregſuꝑ Iob. xxxv. Omne peccatumſt macula ⁊ polluit in quo eſt. vntam veniale ꝙͣ mortale eſde ⁊ veniale polluit ⁊ deformat aīam. ſed ſicut dn̄s non ſanat animā in ꝑte ſed totā: ſic nec reꝑat in ꝑte tollēdo vnuꝫaliud nō. ergoo qn̄cunqꝫ tollitur aliquod veniale tolluntur omnia. ¶ Ittem aug. ſūmū bonuꝫ eſt cui diſplicet omne malū. ergo illi diſplicet peccatū veniale. ſed ī gr̄atōne aīe tollit̉ omne qd̓ diſplicet deo. non em̄ tolliturid qd̓ diſplicet ⁊ aliud non: quia tunc ꝙͣtum ad quiddiſplice̓t ꝙͣtuꝫ ad quid placeret. ergo qn̄cunqꝫ tollit̉ aliqd̓int̉ omnia. ¶ Item in peccato veniali eſt auerſio a bono incōmutabili ⁊ ꝯuerſio ad bonum ꝯmutabile.patet ꝑ hoc ꝙ omnis motꝰ habet duos termīos. ſcꝫ terinū a quo reſpectu cuiꝰ eſt receſſus: ⁊ terminū ad quē reſpectu cuiꝰ eſt acceſſus. Sed ratō motꝰ reꝑit̉ in peccato veniali ſicut in mortali. ergo ibi eſt reꝑire terminū a quo reſpectu cuiꝰ eſt auerſio ⁊cͣ. ſed non pōt imponi receſſus ſiuauerſio niſi reſpectu boni ꝯmutabilis. gͦ ⁊cͣ. Sed cū auerſio nō ſit niſi vnica. nullo mō pōt tolli vnum quo fit hmōiauerſio niſi tollant̉ ⁊ alia. qꝛ al̓s ſequeret̉ ꝙ ſimul ⁊ ſemeleſſꝫ aīa ꝯuerſa ad deū ⁊ auerſa a deo. ⁊ ita nō pōt tolli vnūveniale niſi tollant̉ omnia que inſunt: ſicut nec vnū mortale alijs nō ablatis. ¶ Rn̄ſio. dicendū ꝙ frequēter dimittitur vnū veniale ſine alio. nec eſt ſimile de dimiſſione mortaliū. Ratio aūt quare vnū mortaliū nō dimittit̉ ſine aliogentia gratie gratūfacientis ⁊ peccati mortalisquia em̄ gratia gratūfaciens non ꝯpatit̉ ſecum aliqd̓ mortale: ſicut vita ⁊ mors nō ꝯpatiunt̉ ſe in aliquo eodē. ꝓpterhoc infuſa gratia tali neceſſario omnia mortalia expellūt̉.non ſic eſt de venialibꝰ que ſimul cum gratia ſunt in eodē.¶ Ad illud quod obijcit̉. ꝙ venialia ſunt maioris adherētie ⁊c̓. Dicendū ꝙ hec adherētia non eſt ip̄orum venialiuꝫadinuicem: ſed eſt illoꝝ reſpectu aīe. ita em̄ adherēt aīe ꝙnon quacūqꝫ gratia gratū faciente tollunt̉: ſed gratia ꝑfecta vel gratia imꝑfecta cū aliquo ſuꝑaddito cooꝑante adillorum deletionē. Unde hec ratio magis eſt pro oppoſitopro ꝓpoſito. Eo em̄ nō ſimul delent̉ qꝛ fortiter inherent.ſuia em̄ fortiter inherent. requirit̉ aliquod addituꝫ gratie ad huiꝰ deletionē vtpote motus doloris vel aliqd̓ aliudremedioꝝ ip̄ius peccati venialis. ⁊ aliqd̓ aliud ad deletionem illiꝰ. ꝓpter quod nō ſimul delent̉. Pret. hec adherētiarenialium eſt magis ꝙͣtum ad ꝓnitatē ꝙͣ ꝙͣtum ad indelillitatem. facilius em̄ deletur veniale ꝙͣ mortale. maior ta.lxv.men eſt pronitas aīe ad veniale ꝙͣ ad mortale. ¶ Ad aliudquod ſequit̉. dicendū ꝙ tunſione pectoris nō deletur peccatum veniale ſicut per ſe cauſa: ſed ſicut cauſa cooꝑante ip̄igratie que eſt ꝓprijſſima cauſa deletionis culpe inꝙͣtuꝫ eſtculpa. Gratia eniꝫ vel virtus eſt illud quo aīa deordinatavel de hone ſtata quocūqꝫ modo reꝑatur. ¶ Ad illud quodobijcitur ꝙ magis diſtant mortalia a virtutibꝰ ꝙͣ venialia⁊cͣ. Dicendū ꝙ eſt conſiderare virtutes ad habitꝰ earuꝫ: ⁊ꝙͣtum ad hoc habent ꝯnexionē. ⁊ ꝙͣtum ad vſus ⁊cͣ. ⁊ ꝙͣtuꝫad hoc nō ſunt ꝯnexe. ꝙ eſt oppoſitio inter virtutes ⁊ peccata venialia. magis eſt ratione vſuum virtutum ꝙͣ rationehabituum. ⁊ ꝙ eſt compoſſibilitas eſt magis ratōne habituum ꝙͣ vſuum. exercitio em̄ ſiue vſu virtutis tolluntur venialia proprie loquendo. Relatio ergo cōpoſſibilitatis venialium cum habitibꝰ virtutum: non eſt cauſa deletionisvenialium nec medium faciens ad hoc. īmo potius ad oppoſitum. ⁊ hoc ꝓpter hoc non ſequitur in hoc conueniuntmortalia cum virtutibꝰ. ꝙ quocūqꝫ illorum oblato auferētur ⁊ alia: ſed magis ꝯueniunt venialia cū virtutibꝰ ꝙͣ mortalia. ergo ⁊ venialia ꝯueniunt cuꝫ virtutibꝰ in hoc ꝙ vnodeleto delentur ⁊ alia. Conueniētia em̄ virtutum ⁊ mortalium in hoc ꝙ quocūqꝫ de leto delent̉ ⁊ alia: eſt ex illorū incōpoſſibilitate. ſed diſcōuenientia venialium ⁊ virtutuꝫ ineodem eſt ex cōpoſſibilitate eorūdem. virtutum em̄ habitꝰꝯpatiuntur ſecum venialia: licet vſus virtutum eadem tollent. ¶ Ad illud quod ſequitur. dicendum ꝙ peccatum veniale ꝑ eſſentiam eſt macula ꝓut habet̉ a Greg. Sed notādum ꝙ macula qn̄qꝫ ꝯmuniter ſumit̉ ꝓut habetur a beatoGrego. ꝙ omne peccatum polluit. qd̓ verum eſt tam de veniali ꝙͣ de mortali. Proprie v̓o ſumit̉ qn̄ ꝑ eam in hominetollit̉ pulchritudo imaginis dei. Et ẜm hoc dicit Greg. inmora. ꝙ peccatum mortale obtenebrat. veniale obſcurat.quēadmodum fumus pulchritudinem faciei non delet. ⁊ ſieam obſcuret: nō poteſt tolli ab homine quin ſit ad imaginem dei. Sed nota ꝙ triplex eſt imago. ſcꝫ ſimilitudīs .i.increata. creatōnis ẜm ꝙ homo eſt ad imaginem dei. ⁊ recreationis que eſt gratia que reꝑandi menti infundit̉ ẜmꝙ habet̉ in pͣsͣ. Signatum eſt ſuꝑ nos lumen vultꝰ tui dn̄eUnde ꝑ ip̄am imaginem recreatōnis: ꝯiungit̉ imago creationis imagini ſil̓itudinis que ē deus. licet em̄ imago creationis a ſua creatōne nō modicam habet pulchritudinemnaturalem: tamen a gratia que eſt imago recreationis vlteriorem recipit pulchritudinem ꝑ quā ꝯiungitur imaginiincreate. huiꝰ aūt ꝯiunctio attendit̉ ꝙͣtum ad ſuꝑiorem ꝑtērationis. peccatum aūt mortale pulchritudinē hanc ⁊ ipſāꝯiunctōeꝫ delet. ſed veniale peccatū ip̄aꝫ imaginē ſiue portionem ſuꝑioris ratōnis ꝙͣtuꝫ ad hunc actū nō deformat.non em̄ attingit ea ẜm ꝙ ꝯuertit̉ ad ſuꝑiora. poteſt tamendeformare ip̄aꝫ imaginem ſiue portōeꝫ ſuꝑiorem. ẜm ꝙ cōuertitur ad iſta inferiora. iſla aūt cōuerſio licet ſit inordinata. nō tamen tollit habitū gratie vel virtutū: licet ꝑſusearundem impediat. Unde non tollit illam pulchritudinem que eſt ex ꝯiūctione anime cum ſūmo pluchro. ¶ Adhoc ergo qd̓ ſubiungit̉. ꝙ ſicut dn̄s nō ſanat in ꝑte: ſic necreꝑat in ꝑte ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc verum eſt. ſicut em̄ non ſanat in ꝑte a vulnere letali quod infigit culpa mortalis: ſicnon reꝑat in parte a turpitudine confuſibili quam incurrit ex deformatione imaginis. et hoc eſt quia reꝑatio huiuſmodi fit per gr̄am que eſt illi parti ẜm quam anima eſtprimo ⁊ per ſe ad imaginē dei. non ſimiliter eſt in illa parte ꝓprie ⁊ per ſe loquendo que polluitur macula venialisꝓpter quod non eſt neceſſe ꝙ qn̄ reꝑat̉ ꝙ oīno reꝑaretur.¶ Ad illd̓ quod obijcit̉. ꝙ veniale diſplicet ſūmo bono ⁊cͣ.dicendū ꝙ aliquē diſplicere deo. eſt ipſum eſſe dignum pena ẜm diuinū iudicium. Sed aliquē eſſe dignum pena poteſt eſſe: vel dignum pene ſiue ſeꝑatione a ſūmo bono: ⁊ ẜmhunc modum diſplicentie diſplicet aīa deo per malum culpe benialis. vel dignuꝫ pena cum ſeꝑatione a ſūmo bono:ẜm hunc modū diſplicētie diſplicet homo deo ꝑ malū culpe mortalis. In gratificatōne ergo aīe q̄ diſplicet deo ſcd̓omodo diſplicētie. nō tollit̉ aliqd̓ ⁊ aliqd̓ nō. ſed om̄e illud