mentum ſeipſum mouēs: poteſt nolle quotienſcūqꝫ ⁊ quāpocūqꝫ velit. hoc autē non impedit quin quadam neceſſitate quādoqꝫ peccamus: vel ꝑ ſurrepionem: vel ꝑ ignorantiam: vel aliquam fragilitatē etiam inuiti. vt habet̉ in glo.ſupradicta ſuꝑ illud. ſepties ⁊cͣ. ¶ Ad illud quod obijcit̉.ꝙ ſi incūberet nobis neceſſitas peccandi venialiter: nō eſſemus puniēdi ꝓpter peccatum veniale. Dicendum ꝙ nonſequitur. bene autem ſequeretur ſi incūberet nobis neceſſitas vniuerſalis peccandi venialiter .i. ſi nulli veniali poſſemus reſiſtere. ſed quia ſicut tactum eſt. licet incūbat nobis neceſſitas peccandi in genere: eſt tamen in nobis libertas reſpectu huius venialis vel illius. non in merito puniendi ſumus pro venialibus. Pret. frequenter accidit ꝙex noſtra negligentia ⁊ frequentia caſus in venialia cadimus in huiuſmodi neceſſitate. propter quod non excuſatnos neceſſitas hmōi.Articulus terciusOnſequēter queritur de remiſſione venialiumCirca hoc queruntur plura. Primū eſt vtrumtenēmur penitere de venialibus. Scd̓m vtrumdimittūtur affectu manēte ad eadem. Tercium vtrū vnuꝫdimittitur ſine alio. Quartum vtrū dimittantur venialiamanente mortali. Quintum vtrum dimittātur in purgatorio ꝙͣtum ad culpam.Ꝙͣtum ad primū queᵐ. §. j.ritur an neceſſe ſit penitē̓ d̓ venialibꝰ? ꝙ ſic: videt̉. quia impoſſibile eſt intrare in gloriā niſi veniale remittat̉. ſed veniale eſt actuale peccatum. ab actuali auteꝫ non iuſtificat̉niſi ꝑ penitētiaꝫ: ergo ad remiſſioneꝫ venialium neceſſariaeſt penitētia. ¶ Item aliquod eſt veniale quod ꝑ conſenſūfit mortale. ergo aliqua ſunt venialia in que tenemur diſſentire ne fiant. ergo poſtꝙͣ talia ſunt ꝯmiſſa tenemur diſſentire ⁊ de eis penitere ⁊ dolere. ¶ Item multitudo venialium de proximo diſponit ad mortale licet non neceſſarioigitur qui dimittit venialia ī ſe multiplicari: commitit ſediſcrimini. ſed omnes tenentur non ꝯmittere ſe diſcriminiergo ⁊cͣ. ¶ Contra. illa que non tenemur vitare ne fiant:non tenemur de his penitere ſi fiant. Hoc autem certū eſt.quia virtus penitentie ſicut deteſtatur factuꝫ: ita cauet faciendum. ſed nullus tenetur vitare venialia ne fiant: et loquor de tentione neceſſitatis. ergo nec de factis penitere.¶ Item ad nihil tenemur ſine quo poteſt eſſe caritas. ſedcaritas poteſt eſſe ſine deletione venialium: quia ſtat cumvenialibus igitur non tenemur penitere. ¶ Item non tenemur penite̓ de hoc beniali vel de illo ⁊ ſic de alijs: pari ratione ergo de nullo. ¶ Item ſi penitētia aliqua requiriturad remiſſionem venialium. exquo mortale eſt infinitū maius omni veniali: videtur ꝙ ad deletionem mortalis requiritur in infinitum maior penitentia. ſed talem non eſt poſſibile fieri ab homine: ergo ſi ad deletioneꝫ venialis requiritur penitentia: nullus poſſet facere penitentiam de mortali. ſed hoc eſt falſum ergo ⁊ primum. ¶ Rn̄ſio ſine preiuditio. ꝙ tenemur penitere quādoqꝫ de venialibus. licet em̄venialia leuia ſint: tamen periculoſa ſunt. vt em̄ pretactūeſt nimia aſſiduitas in illis ſiue penitentia: inducit quandoqꝫ libidinem quam concomitatur contemptus. Unde vttactum eſt qui ſine penitentia multiplicaret aſſidue venialia: ꝯmitteret ſe diſcrimini. Quod exp̄ſſe habetur ab aug.dicente. Minuta peccata ſi negligantur occidunt. ¶ Adillad ergo quod primo obijcitur contra hoc. Dicendum ꝙeſt loqui de venialibus vt conſiderātur in ſe .i. ẜm morbuꝫꝓprium aut ꝓut inducunt cauſam ꝑiclitationis. licet ergonon ſunt cauēda inꝙͣtum ledunt morbo ꝓprio: ſunt tamencauēda inꝙͣtum ſunt inductiua eſſe periclitatōnis. Undeauguſ. de. x. cordis. Modica peccata ſi attenditis ꝙ modica ſunt cauete: quia plura ſunt. ¶ Ad aliud qd̓ obijcitur.ꝙ caritas poteſt eſſe cum venialibꝰ ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ hoc verum eſt. tn̄ libido inducta eoꝝ frequētia qn̄qꝫ tollit caritatem. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ nō tenet̉ penitere de hͦ venia-li vel de illo. Dicēduꝫ ꝙ licet nō tenemur penite de hͦ inꝙͣtum hͦ vel de illo inꝙͣtum illud: tamē penite̓ tenemur de hͦ⁊ de illo: inꝙͣtum eoꝝ frequētia diſponit ad caſum. ⁊ eſt ſimile. hec gutta non cauat lapidem nec illa: ⁊ tamē frequēti caſu pluuie cauatur. Unde non tenemur penitere de venialibus inꝙͣtum ſingula ſunt: ſed inꝙͣtum eoruꝫ frequentia diſponit ad libidinē mortalis. vnde etſi illi qui diligenter cauent ſibi a venialibꝰ non tenētur penitere de illis: illi tamē qui ex nimia delectatōne frequenter ꝯmittunt taliatenentur penitere. Unde auguſ. ad felicianū. Eſt penitentia humilium bonoꝝ ⁊ fidelium pena quotidiana. in quapectus tūdimus dicetes. dimitte nobis debita noſtra ⁊cͣ.neqꝫ ea dimitti nobis volumꝰ que dimiſſa in baptiſmo nōdubitamus: ſꝫ illa vtiqꝫ que humane fragilitati ꝙͣuis parua tamē crebra ſubrepūt. que ſi collecta ꝯtra nos fuerint:ita nos grauabunt ⁊ oppriment ſicut vnū adeo graue peccatum. ¶ Ad vltimū dicendum. ꝙ ꝙͣuis mortale ſit maiusin infinitum ꝙͣ veniale inꝙͣtum hoc eſt mortale illud veniale: tn̄ quia in iuſtificatione a mortali remittitur reatꝰ eternus ⁊ ꝯmutat̉ in tꝑale: pena debita veniali eſt ꝓportionabilis pene debite ꝓ mortali.Ꝙͣtum ad ſecūdū.§. ij.querit̉ vtꝝ dimittit̉ veniale manēte affectu ad illud. Et videtur ꝙ ſic ꝑ hoc. quia gr̄a in ſuis actionibꝰ potētior eſt ꝙͣnatura ⁊ maxime ꝙͣ natura corrupta ⁊ debilitata. gr̄a em̄facit animā tolerare omnia: ſuperare omnia: omnia poſſevnde Phi. iiij. Omnia poſſum in eo qui me ꝯfortat. ergo īviſu illoꝝ in illa que appetūt ſi ſunt oppoſita: p̄ualebit gr̄aSi ergo appetitus gratie eſt ad deletōneꝫ venialis alicuiꝰappetitus voluntatis corrupte ad ꝑmanētiam illius: delebitur iuxta appetitum gratie: ⁊ non ꝑmanebit ad appetitūvoluntatis illius. ergo manēte affectu ad aliquod benialetolli poteſt illud. ¶ Item nulla eſt voluntatis noſtre viciſſitudo poſt mortē. ſed in illa volūtate qua decedit hō ꝑmanere inuariabilit̓ poſt mortē vt volunt ſancti. ergo ſi quisdiſcedit cum volūtate alicuiꝰ venialis. illa voluntas ꝑmanet īmutabilis. nihilominꝰ vt videt̉ venialia tollunt̉ poſtmortem. dicit beatꝰ Grego. iiij. dyalogoꝝ. ꝙ quedaꝫ leuesculpe remittūtur in futuro. ¶ Contra. ip̄e affectus ad oꝑapeccati eſt magis ip̄m peccatum ꝙͣ ip̄m opus: ergo manenet affectu nō deletur peccatū. ¶ Item maioris adherentieeſt veniale ꝙͣ mortale. ſed mortale nunꝙͣ delet̉ manente voluntate ad illud: ergo nec veniale. ¶ Item veniale ſtat cuꝫgr̄a. dūmodo acceptet illud voluntas. ergo gr̄a ꝑ ſe nō delet veniale. neceſſe eſt ergo ad hoc ꝙ deleat̉ ꝙ ſit inacceptūvoluntati. ergo nō tollit̉ manēte affectu ad illud. ¶ Itemmulta venialia fiunt ex voluntatis acceptōne. ergo nō delentur manēte illa acceptōne. Idem em̄ ẜm idem nō ē cauſa alicuiꝰ effectiua ⁊ deſtructiua eiuſdem. ¶ Rn̄ſio. dicendum ꝙ nunꝙͣ deletur culpa neqꝫ mortalis neqꝫ venialis aſfectū exiſtente ad idem. qd̓ manifeſte patet ex hoc. ꝙ vt tactum eſt: ip̄e affectus eſt potius peccatuꝫ ꝙͣ ip̄e actꝰ. ¶ Adillud ergo qd̓ primo obijcit̉. ꝙ gr̄a eſt potetior ⁊cͣ. Dicēdiꝙ et ſi gratia ſit potētior ſimpliciter ꝙͣ natura: tn̄ quia exdiuina ꝓuidentia qua indita eſt voluntati humane. libertas volendi hoc vel illud: ꝓuiſum eſt humane libertati ꝙnon habet efficaciā plenā in voluntate ip̄a ꝯtradicēte: licꝫhabeat ip̄a obediēte. Ande opus gratie nō eſt ordinare voluntatē deordinatā: dūmodo ꝑſiſtat in ꝑtinacia ⁊ obſtinatione ne ordinetur. ⁊ ita nec delere peccatū deordinās ipſavoluntatē. Unde ⁊ ſi gr̄a ſit ſimpliciter potētior ꝙͣ naturanon tamē exit efficaciter in actū ſue potentie voluntate repugnāte. ¶ Ad illud qd̓ ſequitur rn̄debitur infra vbi queretur vtꝝ culpa venialis delet̉ in purgatorio.Ꝙͣtum ad terciū.§. iij.querit̉ an̄ vnū veniale poſſit dimitti manēte alio. Ꝙ ſic: videtur. quia ſuper illud pͣs. Quia cinerē tanꝙͣ panem manducabam. dicit̉. leuia peccata ꝑ penitentiam ſunt ꝯſumenda. Sed vt dicit Iſidorus. lib. de trini. Sine quotidianis