Queſtioccatū quod fuit veniale non eſt factum mortale: ſed iamad ſubortum eſt quod eſt mortale. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉peniale eſt quātuꝫ ſimiliter mortale. ſed nulluꝫ quātumqiꝰeſt alio in infinitū ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ſicut linea in ſe eſtquāta. nō tm̄ reſpectu dimēſionis ſuꝑficialis ē alicuiꝰ quāritatis: ſil̓r eſt de veniali pct̄o ⁊ mortali. Unde licet veniale ẜm aliquā ꝯſideratōeꝫ habet ſuā dimēſionem: tn̄ ẜm ꝙomꝑat̉ ad mortale nullam habet vt ex dictis patet. ¶ Adliud dicendū ꝙ voluntas ſꝑ libere mutat̉. ⁊ ideo nō diſpōiſpoſitōne que eſt neceſſitas: ſꝫ tm̄ illa que eſt proniIe ⁊ ſi natura que coacta mouet̉ diſponit̉ diſpoſitique quę ē neceſſitas: nō ſic eſt de volūtate que ſemꝑ liberaeſt ⁊ libere mouet̉ nulla ꝯpulſa coactōe. ¶ Ad vltimū qd̓obijcit̉. ꝙ veniale punit̉ pena eterna cū adiunctū eſt mortalj. dicūt quidā ꝙ hoc accidit ꝑ impenitētiaꝫ finalē. que ilInd̓ qd̓ ẜm ſe eſt veniale facit mortale. ſed videt̉ meliꝰ debere dici. ꝙ veniale ſemꝑ manet in genere venialis. ⁊ ꝙ nonx peccato veniali ꝯtrahit̉ reatus eternꝰ quia factū ſit morale: qꝛ hec pena nō debet̉ ei ꝑ ſe. ſed cū adiūcto.Ꝙtum ad ſecūdū.§. ij.quo querit̉ vtrum venialia aggrauent mortalia. Ꝙ ſic: videtur. ꝙ ꝓpter venialia peccata iuſte puniuntur ꝑpetratores. ergo venialia merent̉ penam peccatoribꝰ. ergo magispuniendus eſt qui ꝯmiſit multa venialia cum aliquo mortali: ꝙͣ qui pauca vel nulla. ergo mortalia aggrauantur exadiunctis venialibꝰ. ¶ Iteꝫ ad hoc dicunt̉ circūſtantie ages: eo ꝙ grauant ip̄m peccatū principale. ſed circūſtantie hmōi ſunt venialia abſolute conſiderata: verbiratia. aliquis nimis auide ꝯmedit ita ꝙ peccat venialiterx illa auiditate. ponatur ꝙ excedat nimis ſumendo ita ꝙpeccat mortaliter: conſtat ꝙ grauiꝰ peccat ꝑ peccatum gule ex hoc ꝙ nimis auide ꝯmedit. ¶ Item quecūqꝫ gr̄a gratūfaciens delet peccatū mortale ſolū. non autē quecūqꝫ delet peccatū cum venialibꝰ: īmo requirit̉ ad hoc gratia ꝑfectior. ergo mortale cum veniali grauiꝰ eſt ꝙͣ mortale ſolum¶ Contra. veniale ſe habet ad mortale ſicut punctꝰ ad lint̄am. ſꝫ punctꝰ additꝰ linee nō facit maiorē lineā: ergo ⁊cͣ.¶ Iteꝫ omne peccatū mortale eſt infiniti reatꝰ. ſꝫ quātūcūmagnū finitū addat̉ infinito nō facit illud maiꝰ: igit̉ reus venialis additꝰ reatui mortalis nō faciet illud maiaggrauabit illud. hoc patꝫ ꝑ exemplū tale. ꝓtrahat̉linea bicubitalis a puncto a. vſqꝫ ad pūctū b. deinde ꝓtrahatur in infinitū. alia linea bicubitalis ꝓtrahat̉ a punctoc. vſqꝫ ad d. ⁊ deinde ꝓtrahat̉ in infinitū. linea que incipitab a. ⁊ ꝓtrahit̉ ad b. in infinitū ſuꝑponat̉ illi linee q̄ incipit a c. ⁊ ꝓtrahit̉ ꝑ d. in infinitū: ita ꝙ pūctꝰ a. ſupponaturpucto c. ⁊ ꝯſequēter linea fluens ab a. linee fluēti a c. queritur ergo. linea ſuꝑpoſita aut eſt maior illa que eſt ſuppoſitaaut mīor: aut equalis. Nō maior: qꝛ tūc ſuppoſita nō eſſetꝓtracta in infinitū. nec mīor: quia tūc ip̄a nō eſſet ꝓtractain infinitū. ergo equalis. ergo linea cubitalis appoſita nōfacit illam mlaiorem. Ex his videt̉ ꝙ circūſtantie que in ſeſunt peccata venialia: nō faciant peccatū mortale peccatūgrauiꝰ vel maiꝰ: ſed ſic̄ nec punctꝰ additꝰ linee. ⁊ etiā ꝙ habens mortale tm̄ ⁊ poſtea eidem addit veniale: non ſit magis peccator nūc ꝙͣ prius. ¶ Rn̄ſio. ꝙ circūſtantie q̄ ẜm ſeſunt peccata venialia: faciunt peccatū mortale grauiꝰ. ⁊ ꝙaddens mortali venialia grauiꝰ peccat ꝙͣ nō addēs. ¶ Adillud qd̓ primo obijcit̉. ꝙ punctꝰ additꝰ linee nō facit lineānaīore ⁊c̄. Dicendū ꝙ licet mortale ⁊ veniale differant ſicūt linea ⁊ punctꝰ ꝙͣtū ad hoc. ꝙ ſicut punctꝰ in nulla ꝓporbet ad lineā: ſic venialia in nulla ꝓportōne ſe hatale. tamen eo ꝙ reatus venialis eſt quātꝰ: additus mortali facit illud maius .i. reatus contractꝰ ex motali ⁊ veniali eſt maior reatu ſolius mortalis. Nec eſt ſimiſe de puncto qui eſt oīno ſimplex: ⁊ veniali quod eſt ſimplciter quantuꝫ. quia ergo punctus ſimpliciter indiuiſibiliseſt: ideo linea per additionem puncti non fit maior. mortale aūt per addtōnem venialis fit maius ⁊ reatus iſtorumeſt maior ꝙͣ reatus mortalis tm̄. quia veniale nō ſe habet.lxv.oīno in ratione indiuiſin em̄ veniale eſt maiusaltero: nec alicuiꝰ eſt reatus oīno ſimplex. ¶ Ad aliud cobijcit̉. ꝙ reatus vniuſcuiuſqꝫtalis eſt infinitꝰ. Dicendum ꝙ hoc eſt veruꝫ. quia vnūqd̓ꝫ mortale obligat ad penam eternā. Cum aūt ſubdit̉ ꝙ innito non pōt fieri additio. Dicendū ꝙ hoc verū eſt inꝙͣtuꝫ eſt infinitū. Reatꝰ aūtmortalis licet ſit infinitꝰ duratōne: non tn̄ eſt infinitꝰ intenſione. vnde pōt fieri maior ꝙͣtuꝫ ad intenſionē. Unde ſicutin exemplo poſito de lineis protractis in infinitum ex illaparte qua infinite ſunt nō poteſt fieri additō. neqꝫ poſſuntfieri maiores. pn̄t tamen maiores fieri ex illa parte qͣ ſuntfinite: vt ex illa parte qua incipiuntur ꝓtrahi. Similiterdicendum ꝙ reatus mortalis pōt fieri maior ꝑ circūſtantias ſiue peccata venialia ex illa ꝑte qua eſt finitꝰ .i. ꝙͣtū adremiſſionē: nō ꝙͣtum ad duratōeꝫ.Articulus ſecūdusOnſequēter queritur an ſit in nobis neceſſitaspeccandi venialiter. ꝙ ſic: videtur ꝑ illud qd̓ dicit aug. ſuꝑ ioh̓eꝫ. In hac vita ſine peccato eſſenō poſſum ¶ ¶ Item idem ſuꝑ canonicā ioh̓. Impoſſibileeſt ſanctū aliquē in mīmis nō cadere peccatis. hmōi auteꝫmīma venialia ſunt. Sed hec nō eſſent vera niſi incūberetnobis neceſſitas peccandi. Unde aug. de correptōe ⁊ gr̄a.Inquirit vtrū aliquis teneat̉ ad impoſſibile? ⁊ dicit ꝙ inuiti peccamꝰ venialiter. hoc aūt non eſſet veꝝ niſi incūberet nobis neceſſitas peccandi. ¶ Iteꝫ ꝓuer. xxiiij. Septiesin die cadit iuſtus. glo. de leuibꝰ peccatis agit̉: ſine quibꝰhec vita non ducit̉. ꝑ ignorantiā em̄ vel ꝑ obliuionē vel ſurreptionem: ꝑ neceſſitatem: ꝑ fragilitatem carnis: ſingulisdiebus vel inuiti vel volentes frequenter peccamus. ⁊ itavt ſupra. ¶ Contra. omne peccatum eſt voluntarium tamveniale ꝙͣ mortale. ſed ẜm aug. Nihil adeo eſt in poteſtatenoſtra ſicut voluntas noſtra. ergo in li. ar. eſt cohibere voluntatē tam a veniali ꝙͣ a mortali. ergo in nobis nō eſt neceſſitas peccādi venialiter. ¶ Iteꝫ ſi neceſſitas nobis incūberet peccādi venialiter. ergo ꝓpter peccatum veniale nōeſſemus debitores pene: adminꝰ ꝓpter aliqd̓. cuiꝰ ꝯtrariuꝫhabetur ab aug. dicente. ꝙ veniale eſt quod hominem vſqꝫad reatuꝫ mortis ꝑpetue nō grauat: ſed tamē meret̉ pena¶ Rn̄ſio. ẜm ſtatuꝫ noſtre corruptōnis incūbit nobis neceſſitas peccandi. Intelligendū eſt tn̄. ꝙ eſt conſiderare innobis li. ar. ꝙͣtum ad ſui naturā: ⁊ eſt conſiderare inꝙͣtuꝫipſum eſt corruptum. Ꝙtum aūt eſt de natura li. ar. nullaeſt in nobis neceſſitas ad peccatum veniale: ſicut nec fuitin adam in ſtatu ante peccatum. Ꝙtum aūt de ip̄o eſt prout eſt corruptum ſiue de ip̄ius corruptione. ſi ſibi relinquatur: in ip̄o eſt neceſſitas ad peccatum veniale ſcꝫ in genereIn ipſo em̄ eſt libertas reſpectu huiꝰ venialis vel illiꝰ: nōtamen inꝙͣtuꝫ hmōi libertas eſt reſpectu venialis in gene̓īmo eſt neceſſitas in nobis peccandi venialiter: licet nō ſitneceſſitas ꝑpetrandi hoc veniale vel illud. Pret. licet libe.arbi. ſibi relictum quātuꝫ eſt de ſua corruptione nō poteſtſtare quin declinet in veniale aliquod: pōt tamē hoc ex efficacia gratie. Unde ẜm ꝙ plus habet d̓ gratia: plus eſt potens reſiſtere ne declinet in veniale. Unde ſi haberet quisgratiā ꝑfectam: haberet ⁊ poteſtatē reſiſtendi. ita ꝙ nullꝰmotus venialis inſurgeret ſicut fuit de beata virgine. Cōcedende ergo ſunt auctoritates quibꝰ oſtendit̉ ꝙ nō poſſumus eſſe ſine veniali. ¶ Et ad hoc qd̓ dicit aug. ꝙ impoſſibile eſt aliquem ſanctum ⁊cͣ. Dicendū ꝙ augu. loquitur deillis ſanctis qui non habebant perfectionem gratie. qualis fuit apoſtolus cum dixit. Infelix ego homo quis me liberabit de corpore mortis huiuſmodi Ro. vij. et non de illis qui ita erant confirmati in bono ꝙ nec mortaliter necvenialiter peccare potuerunt ſicut fuit de beata virgine.¶ Ad illud quod obijcit̉ ꝙ nihil adeo eſt ī pt̄ate nr̄a ſic̄ voluntas ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc intelligendū eſt ꝙͣtuꝫ ad exituꝫin actū ꝓpriū. ẜm ꝙ dicit Anſel. ꝙ volūtas eſt inſtrumētuꝫſeip̄m mouēs. nihil em̄ adeo eſt in pt̄atnoſtra ſicut volūtas ꝙͣtum ad exitum actus ꝓprij in eſſe. quia em̄ eſt i