Queſtiolionem. ⁊ tenet̉ facere quod in ſe eſt vt recordet̉ in ſpecialivel ꝑ recogitatōeꝫ vel ꝑ oratōem. Si aūt ſit oīno oblitus:renetur conteri in generali ⁊ voco conteri in generali. nonſub conditōne: ſed ſub eſtimatōne probabili. debet em̄ prohabiliter credere ꝙ in multis offendit quoꝝ non recordatur. ⁊ ſi ex hac eſtimatōne doleat ſicut ſi certus eſſet: contritus eſt ⁊ penitēs. Concedēde igit̉ ſunt ratōnes monſtrantes ꝙ non eſt neceſſe ꝯteri in ſpeciali ſiue penitere. Nec vaſet illud quod vltimo opponit̉ ꝙ nec in generali tenet̉ quiaiotum eſt oblitus. dico em̄ ꝙ et ſi totum oblitus eſt certitudinaliter: poteſt tamē cognoſcere ꝓbabiliter ꝙ aliqua tradidit obliuioni. ¶ Ad illud quod primo obijcit̉. dicendumargumētuꝫ nō valet. poteſt latere qd̓ neſcio. ergo latētiaeccati impedit iuſtificatōꝫ. īmo debet inferri: ergo ex haclatentia nō ſum iuſtificatus. vel deberet inferre: ergo latētis impedit iuſtificatōnis reputatōnem. Ex hoc em̄ ꝙ aliquod peccatū potuit latere nō reputauit iuſtificatuꝫ. Unde glo. in nullo remordet me conſcientia mea: nec ideo meiuſtum puto: qꝛ poteſt eſſe quod neſcio. ¶ Ad hoc qd̓ obijcitur ꝑſil̓e de furioſo. Rn̄ſio. ꝙ nō eſt ſimile de eo qui noneſt ꝯpos mentis ſue. quia nec generaliter nec ſpecialit̓ poteſt penitere. nec aliquis poteſt iuſtificari ſine penitētia gͦnerali vel ſpeciali. ¶ Ad illud quod obijcit̉ ꝙ reportat cōmodum ex malicia. Dicendū ꝙ nō eſt verum. quia oportetꝙ doleat in generali de oblitis. ſil̓r ⁊ de obliuione. ⁊ etiamlonge grauiꝰ punietur ꝙͣ ſi nō fuiſſet oblitus: non tamen p̄cluditur tali via ſalutis. ¶ Ad vltimū ptꝫ rn̄ſio in parte.quia penitere in generali nō eſt ꝑ conditōem: ſed potius ꝑcertitudinis p̄ſumptōeꝫ. vt ſi preſumit ſe aliquādo peccaſſe. ſꝫ nō recolit quo pct̄o. Si em̄ penitēs qui in multis peccauit ⁊ diu extiterit multuꝫ ſollicitꝰ. pōt p̄ſumere ſe multaꝯmiſſa dediſſe obliuioni. hec aūt p̄ſumptio qn̄qꝫ dolorē generat vehemēteꝫ. ⁊ ꝙͣtū ad hoc valet quātū certitudo.Ayticulus terciusOnſequēter querit̉ vtꝝ expedit penitere de peccatis in quibꝰ penitētia fit vſqꝫ in finē vite. Ꝙſic: videt̉. Iſido. de trini. xxxj. c. Qui circa finēſuū ꝑ penitentiā deſinit eſſe malus. non ideo debet eſſe deſperatus quia in termīo eſt vltime vite poſitus: quia deusnō reſpicit quales ſumꝰ: ſed quales circa finē exiſtimus. exfine eniꝫ ſuo vnūquēqꝫ aut iuſtificat aut ꝯdēnat. ſicut ſcriptum eſt. ipſe iudicat extrema terre. ¶ Item exemplum dehoc habemus de latrone ſuſpenſo cum dn̄o. Unde Hiero.Xp̄c in parliſum de cruce latronē tulit. ⁊ etiam ne quisaliquādo ſeram ꝯuerſionem putaret: fecit homicidij penāmartirium. ¶ Item Ambro. li. de paradiſo. his qui tempore neceſſitatis ⁊ ꝑiculi vrgentis inſtantia. preſidiū penitentie ⁊ mox recōciliatōnis implorant. nec ſatiſfactio int̓dicenda eſt. nec recōciliatio neganda. quia miſcd̓ie dei necmenſuram poſſumꝰ ponere nec tꝑa deſinire: apud quē nullas patit̉ moras venie ꝯuerſio. Ex dictis videt̉ ꝙ quacūqꝫhora pct̄or peniteat ꝙ grata eſt penitētia. ¶ Contra. Noneſt penitētia ſalutaris niſi dimittat̉ peccatū. Sed dicit auguſ. Si vis agere penitētiaꝫ quādo peccare nō potes: pct̄ate dimiſerunt nō tu illa. Et loquit̉ Augu. de illis qui in fine penitent. ¶ Item omnis penitētia ſalutaris eſt volūtaria. ſed penitētia ſera nō eſt voluntaria. vnde Augu. de penitentia qui plus a peccatis relinquit̉ ꝙͣ ip̄e relinquat ea.nō libere ſed quaſi neceſſitate ꝯdēnat. gͦ ⁊cͣ. ¶ Item Aug.in ſermone de innocentibꝰ. hac aīaduerſione ꝑcutit̉ peccator. vt moriens obliuiſcat̉ ſui: qui dum viueret oblitus eſtdei. ſed qui obliuiſcit̉ dei non penitet peccatoꝝ ſuoꝝ. quiavt dicitur de penitentia di. vij. Nō dignus eſt in morte ſuſcipere ſolacium: qui ſe nō cogitauit moriturū. ¶ Rn̄ſio.ꝙ penitētia quātūcūqꝫ ſit ſera ſalutaris eſt ⁊ deo accepta.de peni. di. vij. Tempus penitētie eſt vſqꝫ ad vltimuꝫ articulum vite. Et poſt eodēm. Penitētia ſi in extremo vite cūhyatu aduenerit ſanatum. ſed valde ſuſpecta eſt ſanctis ſera penitētia ⁊ maxime. Auguſ. qui dicit. Si ꝗs poſitus iuvitima voluntate voluerit accipere penitentiam ⁊ accipit:.lxv.fateor vobis nō illi negamus qd̓ petit: ſed nō preſumimusquia bene hinc exit. ſi ſecurus hinc exierit ego neſcio. penitentiam dare poſſumus: ſecuritatem aūt dare non poſſumus. Unde nūquid dico dānabitur: ſed nec dico liberabitur. vis ergo a dubio liberari: vis quod eſt incertū cauereage penitētiaꝫ dum ſanꝰ es. Si ſic agas: dico tibi qꝛ ſecurꝰes. ¶ Ad illud quod obijcit̉. ꝙ pct̄a dimiſerūt te nō tū illaDicendū ꝙ Augu. loquit̉ more hūano. vel hoc dicit inſinuando ꝙ p̄ſumi pōt de tali ꝙ nō vere peniteat. niſi aliudappareat in eo. vt ſcꝫ ſignū vehemētis ꝯtritōnis vel deuotionis: vel aliquod aliud ſignū bonū. ¶ Ad aliud qd̓ obijcitur ꝙ ſera penitētia non eſt voluntaria. Dicendū ꝙ ⁊ ſi coactus timore hoc faciat ⁊ ita quadam ductus neceſſitate:nihilominꝰ voluntarie facit. ſicut ille qui ꝓijcit merces inmari vt euadat ꝑiculū dicit̉ ꝓieciſſe voluntarie: licet ductꝰſit ad hoc neceſſitate quadam. ¶ Ad illud qd̓ dicit Aug.ꝙ ꝑcutit̉ hac aīaduerſione pct̄or ⁊cͣ. dicendū ꝙ hoc veruꝫeſt vt frequētius. nō aūt generaliter.Nlembrum terciumOnſequēter querit̉ de penitentia venialiumſiue purgatōne. Et primo de eorum grauitate. Scd̓o de ꝑpetratōnis neceſſitate. Tercōde eoꝝ dimiſſione. Quarto de cauſis dimiſſionis. Ultimo de illis que vocat apl̓us. lignum. fenuꝫ. ſtipulam .j. Corin. iij.Articulus primusE grauitate peccatoꝝ venialiū querūtur duo.Primū eſt vtꝝ plura venialia faciunt vnū mortale. Scd̓o vtꝝ venialia aggrauāt mortalia.Ꝙͣtum ad primū.§. j.vtrum multa venialia faciant vnum mortale. Ꝙ ſic: videt̉Iſido. li. de ſum. bo. multa leuia vnum peccatum graue efficiunt: ſicut ſolent paruis ⁊ mīmis guttis flumina īmenſa creſcere. ¶ Item Auguſ. ſuper Ioh̓. Minuta plura peccata ſi negligantur occidunt. ſed nullum peccatum occiditniſi mortale. ¶ Item Auguſ. Nihil adeo veniale quod nōfiat mortale quādo placet. ¶ Item Auguſ. de peni. ꝙͣuisſingula non letali vulnere ferire ſentiantur. ſicut homicidium vel adulterium ⁊ cetera talia: tamē ſimul omnia cōgregata velut ſcabie quo plura ſunt necant: aut noſtrū decus extermināt. vt ab illius ſponſi ſpecioſi forma pre filijshominum caſtiſſimis amplexibus ſeꝑant: niſi medicamento quotidiane penitentie deſiccentur. ¶ Item Auguſti. decantico nouo. Nō negligamus noſtra peccata minuta ſūtſed multa ſunt. fluctus vnus validus irruens obruit nauem minuaturqꝫ naufragium. humor autem per rimas influens in ſentinā veniens niſi deſiccetur idem facit. ¶ Iteꝫvidetur ꝙ non ſit infinita diſtantia inter mortale ⁊ veniāle. peccatum enim mortale eſt quando tantuꝫ amas creaturam quātum deum vel plus. peccatum veniale quandoplus amas deum ꝙͣ creaturam: ſed tamen minus ꝙ deberes. eſt eniꝫ veniale minor amor dei. Eſto igitur ꝙ amarescreaturam fere tantū quantum deum. dūmodo non omninō tantuꝫ: non es in mortali. exquo igitur amor creaturecreſcere poteſt ī te: videtur ꝙ poſſit equari amori dei in te.⁊ tunc fieri mortale. ⁊ ſic videtur ꝙ cito vel defacili poſſitveniale tranſire in mortale. ⁊ cum inter ea non ſit diſtantia infinita. ¶ Item Auguſ. comꝑat fluuium peccato mortali. et aquam modicam intrantem nauem per rimam veniali. Si igitur eſt comꝑatio recta. exquo aqua quantūcunqꝫ modica finitam habet proportionem ad fluuiū quātūcunqꝫ magnum: videtur ꝙ ſimiliter veniale ad mortalehabeat proportōnem finitam. ⁊ ꝙ veniale aliquotiens ⁊ finite multiplicatum redderet mortale. ⁊ ſic vt prius. ¶ Itēeſto ꝙ ames equum plus ꝙͣ deum ⁊ anulū minꝰ. habes igitur peccatum mortale ⁊ veniale. ſed amor quo amas equūnon eſt in infinitum maior ꝙͣ amor quo amas anulum: vtqꝫ ergo amor quia inordinatus eſt poteſt egredi a volun