nitentia debita: ideo dico ꝙ penitentia ẜm ꝙ eſt ſacramentum eccleſie ſequit̉: non precedit. ¶ Ad illud quod obijcit̉ꝙ lamēta penitētie debent p̄cedere. Dicendū ꝙ illud concedendū eſt. Sil̓r exemplū dabat̉ ꝯfitendi nō quia neceſſarium: ſed quia ꝯgruuꝫ. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ extincto veteri homīe ⁊cͣ. Dicendū ꝙ nō ſolū eſt regeneratō noui hominis ꝑ baptiſmū ſed ꝑ penitētiaꝫ. hic aūt loquit̉ de regeneratōne ꝑ penitētiaꝫ. ſicut em̄ ꝑ baptiſmum fit regeneratio noui hominis ꝑ amotōeꝫ vetuſtatis peccati originalisſic ꝑ penitētiaꝫ fit regeneratio noui hominis ꝑ amotioneꝫvetuſtatis peccati actualis. ¶ Ad illud quod obijcit̉. ꝙ p̄dicatio domini incepit a penitentia. dicendum ꝙ incepit apenitentia virtute: non ſacramento. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ prior eſt corruptio ꝑſone ⁊cͣ. Dicendū ꝙ veruꝫ eſtin primis parentibꝰ: ſed poſt fuit ecōuerſo. ⁊ quia ſacramēta currunt ẜm curſum neceſſitatis noſtre: prius debuit eēbaptiſmus. ¶ Ad illud quod obijcit̉ ꝙ amplius remediuꝫdebet habere ⁊cͣ. Dicendū ꝙ verum eſt ſcꝫ contritōneꝫ: ſednon oportet ꝙ aliud ſacramentū. quia baptiſmus ad vtrūqꝫ valet. ⁊ ideo non requirit̉ aliquod ſacramentū: ſed ſufficit actus mentis ꝑ quem ſe p̄paret ad effectum baptiſmi:alioquin accederet fictus.Alembrum ſecundūOnſequēter querit̉ de penitentia mortaliumpoſt baptiſmū. Et pͥmo d̓ mortalibꝰ ꝯmiſſisꝑ ignorātiaꝫ. Scd̓o de mortalibꝰ ꝯmiſſis ſcienter ⁊ poſt traditis obliuioni. Tercio vtrūexpedit penitꝭ de pct̄is ī ꝗbꝰ pnīa fit vſqꝫ in finē vite.Articulus primusUerit̉ gͦ pͥmo. vtrū neceſſe ſit penite de peccatisꝯmiſſis ꝑ ignorātiaꝫ. Ꝙ ſic: videt̉ ꝑ illud Ambro. Grauiſſime peccas ſi ignoras te peccare.Huiꝰ aūt ratio eſt ẜm ꝙ exponit̉. quia talis nō querit medicum. ergo tali neceſſaria eſt medicina. hec aūt medicinaeſt penitētia. ¶ Item aug. de correptōne ⁊ gr̄a. dicit. ꝙ nōexcuſat̉ ꝓpter ignorātiaꝫ quin teneat̉ credere. pari rationevidet̉ ꝙ nō excuſat̉ homo quin teneat̉ penitere: exquo vitaſpūalis reꝑat̉ ꝑ penitētiaꝫ. ſicut ꝑſiſtit ꝑ fidem. ¶ Itē peccatum ꝑ ignorātiā ꝯmiſſuꝫ eſt peccatū actuale ⁊ ex noſtroactu ꝯmiſſuꝫ. ergo ſine actu noſtro nō deletur. ſed actus ꝑquē deletur culpa eſt penitētia: ergo ⁊cͣ. ¶ Item ignorātiain eo qui peccauit nō excuſat̉ a peccato. quia ignorās igno¶ Contra.rabitur. ergo nō excuſat quin egeat remedio.penitētia nō eſt niſi de volito. ſed quod ꝑ ignoratiam fit nōeſt voluntariū: ergo de tali non debet fieri penitētia. ¶ Itēincognita bona non poſſumus amare: ergo nec incognitamala nō poſſumꝰ odire nec deteſtari. ergo de his nō eſt penitentia. ¶ Item nullo iure ſumꝰ certi vtrū offendimꝰ deūꝑ ignorantiā. ſed nullus tenet̉ agere aliquid ex p̄cepto niſi ad quod habet certitudinē ex aliquo iure: ergo nullus tenetur penitere de ꝯmiſſis per ignorantiā. ¶ Item de ſolisillis tenemur penitere de quibus tenemur confiteri. ſed illa ſola tenemur confiteri que poſſumus veraciter enarrare. ⁊ illa ſola poſſumus veraciter enarrare que nouimus.quia ſi dubia vel ignorata aſſeramus eſt mendaciuꝫ. ergocum ignoranter ꝯmiſſa neſciamus eſſe peccata: non poſſumus ea veraciter cōfiteri. ergo nec tenemur de his aliquomodo penitere. ¶ Rn̄ſio. ꝙ penitere de aliquo eſt dupliciter. ſcꝫ in generali ⁊ in ſpeciali. In generali quādo hō dolet generaliter de ꝯmiſſo omniū quo offenſam dei meruit.In ſpeciali qn̄ dolet de hoc vel de illo. dico ergo ꝙ de peccatis ꝯmiſſis ꝑ ignorātiā debet penitere in generali ⁊ dicerecū ꝓpheta. Delicta iuuētutis mee ⁊ ignorantias meas nememīeris. In ſpeciali v̓o nō tenet̉ penite̓. ſed tenet̉ facereqd̓ in ſe eſt. vt ſciat ⁊ peccata cogͦitat. Cōmittunt̉ aūt qn̄qꝫpeccata ꝑ ignorātiaꝫ iuris. ⁊ tūc cognito iure ſcit ſe peccaſſe. vtpote qui fornicatꝰ eſt ignorans illud eſſe peccatum. cōmittunt̉ etiam ꝑ ignorantia facti diligentia debita nō adhibita. ⁊ hec tūc cognoſcant̉ dn̄o reuelante. vnde tenet̉ orare vt dn̄s parcat ei vel reuelet. ¶ Ad illud ergo quod obijcitur. ꝙ peccatum ꝯmiſſum ꝑ ignorantiā eſt inuoluntariūDicendū ꝙ non eſt oīno inuoluntariū. quia et ſi nō ſit cognitio deformitatis actus ē tamen cognitio ſubſtantie actꝰſimiliter ⁊ volūtatis. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ nō poſſumus odire incognita. Dicendū ꝙ hoc verum eſt de incōgnitis oīno. ſed incognita in particulari poſſumus odire īniuerſali. ⁊ quia quedam ignorata in particulari ꝑ negligentiam ſciuntur ꝑ diligentiā: ideo tenet̉ facere quod in ſeeſt vt ſciat. et ſi non occurrit: tunc ſufficit penitentia in generali vt doleat ⁊ etiam aliqua mala ſuſtineat: ⁊ in multisſe offendiſſe credat que ignorat. ¶ Ad illud quod obijciturꝙ nullo iure tenemur ad incertū ſiue incognitū ⁊cͣ. Dicendum ꝙ ad penitētiaꝫ ſufficit cognitio probabilis. probabile eſt cuilibet ꝙ fuit ignorans etiam in adulta etate. quia īmultis offenderit. ⁊ hoc inſinuat lex diuina que de illis docet penitere ⁊ petere veniam. vnde pͣs. Delicta quis intelligit ab occultis meis mūda me ⁊cͣ. ¶ Ad illud quod obijignorantia nō poteſt confiteri ⁊cͣ. Dicendū ꝙ illar̄ confiteri in ſpeciali: ꝓ quibꝰ oportet penitentiaꝫfacere in ſpeciali. ſed ꝯmiſſa ꝑ ignorātiaꝫ niſi innoteſcantvel ꝑ diligentiaꝫ eius qui talia ꝯmiſit vel ꝑ reuelatōeꝫ diuinam ad penitētiaꝫ agendā in ſpeciali nō obligant. tamēin confeſſione debet ip̄e confitens ꝯtritōeꝫ ad talia oſtēdere ⁊ debet de hmōi libenter penā portare: ⁊ ſic in generalipoteſt ⁊ debet talia confiteri.Frticulus ſecūdusOnſequenter querit̉ de pct̄is ſcienter ꝯmiſſis ⁊oblitis. an de talibꝰ oportet facere penitētiamꝫꝘ ſic: videt̉ .j. Corin. iiij. Nihil mihi ꝯſcius ſūſed nō in hoc iuſtificatꝰ ſum. glo. quia pōt latere qd̓ neſcio.ergo latentia peccati ſiue ignorantia impedit iuſtificatōeꝫhoc aūt non contingeret niſi de illo teneret̉ penitere. gͦ ⁊cͣ.¶ Item ſi aliquis peccet ⁊ poſt cadat in furiam ꝑſeuerantem anteꝙͣ peniteat: nō poteſt poſtmodum iuſtificari. ⁊ hͨeſt quia nō poteſt de peccatis penitere. ergo ſi furioſus nōexcuſatur per hoc ꝙ non habet noticiam peccatorum neqꝫdiſcretionem agendoꝝ circa ea vt dimittant̉: neqꝫ qui oblitus eſt excuſatur ꝑ illorum ignorantiā ⁊cͣ. ¶ Si diceretuꝙ teneretur in generali. hoc nō ſoluit: quia in generali nolatet. īmo quilibet debet in generali reputare ſe fuiſſe peccatorem. ¶ Item ꝙ teneatur in ſpeciali videtur. ꝙ ſi noneſſet oblitus teneret̉ in ſpeciali penitere: ergo eſto ꝙ ex culpa inciderit in obliuioneꝫ ⁊ ex negligentia ſi non reportatcōmodum de malicia adhuc tenet̉. ¶ Item quero quid ſitꝯteri ſiue penitere in generali ſiue ſub conditione. vt doleoſi feci. Sil̓r poteſt homo penitere de his que non fecit ſicutde his que fecit. ¶ Contra. aliquis ita oblitus eſt ꝙ nō poteſt aliquo modo recordari. qꝛ memoria nō eſt in noſtra poteſtate. ergo ſi nō tenet̉ ad impoſſibile: non tenet̉ ad recordationem. ſed nō pōt penitere niſi de malis que recordat̉.igit̉ nec de his. ¶ Item ſi fecit homo quod in ſe eſt. dn̄s facit quod in ſe eſt: ſed impoſſibile eſt iſtum facere quod in ſeeſt ſine recordatōne ad hoc vt iuſtificetur: ſimiliter poſſibile eſt facere quod in ſe eſt ſine penitentia: ergo poſſibile eſtiuſtificari ſine penitentia. exquo dominus facit quod in ſeeſt: ergo nō tenetur penitere. ¶ Item aliquis eſt paratꝰ dolere de omnibꝰ ⁊ non dolet vel penitet de his niſi quia nonrecordatur. ergo obliuio introducta eſt impedimentuꝫ penitentie. Si ergo dolet de obliuione remouetur impedimetum. ergo iuſtificatur. ¶ Item eſto ꝙ totum ſit oblitus ingenerali ⁊ in particulari. ita ꝙ non recordat̉ ſe offendiſſetalis nō poteſt penitere nec in generali nec in ſpeciali. ⁊ tamen poteſt iuſtificari: quia ē viator ⁊ poteſt demereri.oportet ꝙ de illis peniteat. ¶ Rn̄ſio. dicendū ꝙ oblitꝰeſt oblitus oīno ita ꝙ nō recordatur nec in generali nec inſpeciali: aut eſt oblitus in ſpeciali ſed tamē in generali recordatur. Quando eſt oblitꝰ in ſpeciali ⁊ tn̄ in generali recordatur: dico ꝙ tenetur penitere ⁊ conteri in generali deculpa ⁊ negligentia ſua. propter quam venit in illam obli