Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioit īſinuari malū irreprobilitatis ex hmōiet rediēs.uātūcūqꝫ reſurgit bonꝰ qꝛ illud bocaſu vt vult Iſu inſuꝑ aliqd̓ bonuꝫ ſuꝑaddiſſet:gat̉ de tꝑe futuro. totū enimdānificat̉ ex caſu. vel vt inhoc tempꝰ eſt penitētie datūta hec habitatō noſtra adhoc eſt. ſed poſt hanc vitā locus penitētie eſt: quia ſi eſſet: eſſet locus ſcd̓e penitentie. Iob. xxiiij. dedit ei dominuslocum penitentie. locū dicit loca. Sapīe. xij. dans locuꝫin peccatis penitētie. Ioh̓. ix. Ueniet nox quādo nemo poteſt operari. Nec ꝓpter hoc via penitentie precluditur: ſedpotius quātuꝫ ſit malū cadere oſtendit̉. bonum em̄ eſt ſurere: ſed melius cecidiſſe. bonū eſt ſanari: ſed meliꝰ noninfirmatumNlembrum terciumOnſequēter querit̉ vtrum totiēs poſſit penitere .i. locū inuenire penitētie: quotiēs ꝯtīgit illū peccare. Et videt̉ ſic. qꝛ miſcd̓ia d̓iin infinitū maior ē ꝙͣ miſcd̓ia ꝑfectiſſimi hninis. Prolatō Eccͣi. ij. Sod̓m magnitudinē eiꝰ. ſic midia eius cum ip̄o eſt. ſed magnitudo eiꝰ eſt infinita.litudinis eius eſt finis: igit̉ miſcd̓ia dei infinita. ſed homīs quātūlibet finita: igit̉ miſcd̓ia dei excedit minfinitū. Sed miſericordiaſericordiā homīs quātūcūqꝫ inhominis eſt remittere delinquēti ſeptuagies ſepties Mathei. xviij. igitur miſericordia dei remittit infinities. ItēEzech̓. xxxiij. Impietas impij nocebit ei. in quacunqꝫdie conuerſus fuerit ab impietate ſua. Ecce quotiens peenitet: totiens reperit indulgentiā. Item dominus ih̓s ſuper ceteros homines ẜm naturam miſericorseſt. quippe filius patris miſericordiarum. de quo. j. Corin.j. Benedictꝰ deus pater domini nr̄i ih̓u xp̄i pater miſericordiarum. Et bene pluraliter pater miſericordiarum: qꝛittit in prima miſericordia. ſed in ſcd̓a deinceps. Item auguſ. in lib. de penitentiā obijcit ſic. Uidenus quotidie in eccleſia ſepe febricitātes. ſepe languidosus captos ſepe liberari. vt appareat totiensopus miſerantis. quotiens confeſſio fit penitētis. quomodo em̄ corpus qd̓ vilius eſt ab ip̄o diſſimilius ſepe ſanaret:et animamiorem redemptaꝫ non totiens liberaret.medicum ſe vocat non ſanis ſed male habentis opportunum. ſed qualis hic medicus qui maluꝫ iteratum neſciretcurare? Medicorum em̄ eſt cencies infirmū curare.tra. ꝓniores ſumus ad maluꝫ ꝙͣ ad bonum. ergo ꝓnioresad peccandū ex p̄ſumptōne miſericordie ſi ſemꝑ ſit īterabilis: ꝙͣ cautelaꝫ offenſe. ergo videt̉ dominꝰ ſi aliquotiensindulgeat aliquibꝰ quos ſcit ſibi cauere a peccato: multofortius debeat eis viam penitentie denegare quos ſcit eximptōne miſericordie peccaturos. Item nōne ſic dn̄spreſtaret eis fiduciā peccandi incitaret eos ad peccāduꝫſicut ponebāt aliqui. Item Ambro. in li. de vnica penitentia. p̄teriti ſemꝑ nos penitere debet pct̄i. ſed delictoꝝleuiorum. Ex hoc videt̉ non ſit frequens penitentia indulta grauiū peccatoꝝ. Et ita quotiens peccat quistendo grauia: totiens ⁊cͣ. hoc etiam habet̉ per hoc qd̓dicit̉ ibidem. Reperiūtur qui ſepius penitentia agendamputant. qui luxuriant̉ in xp̄o. Nam ſi vere penitētiam inxp̄o agerent: iterandā poſtea putarent. Item quidaꝫarguebant vt refert aug. li. de penitētia. per ſimile ex factisdomini ſic. quē bis illumīauit. quem leproſum bis mundauit. quem mortuū bis ſuſcitauit? non lazarum quē dilexitnon filium vidue quē miſertus matri reddidit: non filiumdiſſipatorem legitur bis ſuſcepiſſe. non filiam abrahe bisa demonio liberaſſe. in nulla perſona iterauit factum: docens (vt aiunt) non ſepe a domino fieri remediuꝫ. Itemadminus videtur ſit determīatum vſqꝫ ad quotiens peccanti debeat indulgeri. primo quia dicit̉. ij. amos. Supertribꝰ ſceleribꝰ ſuper quatuor ꝯuertam eum. Itē Mathei. xviij. Non vſqꝫ ſepties ⁊cͣ. In vtraqꝫ auctoritate oſtēditur numerus finitus: ergo videtur determīatus ſit numerus vltra quē non eſt penitentiā inuenire. Item He.lxiij.bre. xij. Non inuenit penitētie locū: ꝙͣꝙͣ cum lacrimis inꝗſiſſet eam. Rn̄ſio. quotiēs peccat̉ totiens via penitendi concedit̉ ſcꝫ in hac vitahuiꝰ aūt ratio eſt infinitas miſericordie ex ꝑte dei: poſſtas ad ꝯuerſionem ex ꝑte anime ꝙͣdiu eſt in via. decreuit em̄ altitudo conſilij diuīe pietatis vt homī viatori nūꝙͣ retraheret manuꝫ miſericordieſue. natura ſimiliter anime ꝙͣdiu eſt in corꝑe animaliꝙͣ totaliter frangit̉ in peccato ꝙͣuis tota. Unde ſemꝑ retinet ſibi aliquid de poſſibilitate ad ꝯuerſionem ad deumſuſceptōeꝫ gratie. ideo quotiens peccauerit inuenire poteſt locumitentie. hoc aūt ꝓbleuma determinatum eſtab auguſ. li.x penitentia dicente ſic. Inſtant ꝑfidi qui ſapiunt plus ꝙͣorteat. non ſobrij: ſed excedentes menſurādicunt em̄ et ſi ſemel penitentibus poſt baptiſmum valeatpenitentia: non tarnen ſepe peccantibus proderit iterata:alioquin ad peccatum eſſet incitatio. Dicunt em̄ quis nonſemper peccaret ſi redire ſemper poſſet. dicunt em̄ dominūincitatorem mali ſi ſemper penitentibꝰ ſubuenit. et etiamei placere peccata quibus ſemper preſto eſt gratia. Errantautem. īmo conſtat multum ei peccata diſplicere: qui ſemper preſto eſt ea deſtruere. Si em̄ ea amaret. non ſemperea deſtrueret: ſed conſeruaret atqꝫ inter ſua munera foueret. Sed ſemper deſtruit peccata que inuenit. ne ſoluaturquod creauit: ne corrūpatur quod amauit. Ad illud ergo quod primo obijcitur. licet malicia noſtra exigēte abutamur bonitate diuina: non ꝓpter hoc decet illam que ſūma eſt non ſe diffundere ſicut decet. Ad aliud quod ſequitur. poteſt dici ſi indulgentia frequens facta a domino aliquibus preſtat occaſionem peccandi: nihilominus īhoc prouidet diuina ſapientia ſaluti hominis. multi enimde ſperarent efficerent̉ infideles credendo deum multosfeciſſe ad damnatōnem: ſi aliquādo negaretur homini viapenitentie. alia multa acciderent in cōuenientia. Nec exhac indulgentia excitat dominus ad peccandū: licet malicia hominis quādoqꝫ incitet̉ ex hoc. Nec dominus fiduciāpreſtat: licet mali ex hoc illam accipiant. vnde oculi eoruꝫſunt nequā quia dominꝰ bonus eſt Math̓. xx. Ad illudAmbro. p̄teriti nos penitere debet ⁊cͣ. dicenduꝫ non eſtintentio Ambro. neget̉ beneficiū penitentie alicui quotienſcūqꝫ peccauerit: ſed potius hortari vt caueat vnuſꝗſqꝫ a mortali peccato: frequēter peniteat de venialibusa quibꝰ poteſt ſibi cauere. Ad illud quod obijcitur.ſi vere penitentiā agerent iterandā putarent. Dicēduꝫ Ambro. rep̄hendit illos qui ex p̄ſumptione iterandi penitentiā frequēter recidiuāt. vt ex verbis ſuis patet. volēsoſtendere vere penitent. quia ſi vere peniterēt: exputatōne illa qua putant ſe iterare penitentiā peccarent.Unde hoc dicit̉ non putarent penitentiā iterandā.intendit quin debeant putare. vel iteranda eſt penitentia ſi recidiuent: ſed non debeant ex hac putatōne iterato peccare. Uel poteſt dici. auctoritates Ambro. intelligende ſunt de penitentia ſolenni ſicut habetur diſ. l. Siquis. §. poteſt aliter. Ad illud quod obiectū eſt ſimile ex factis dn̄i. Dicendū taliter opponentibꝰ reſpondetaug. ibidem ſic. Uidemꝰ quotidie in eccleſia ſepe febricitātes ⁊cͣ. vt dictū eſt in opponendo: ſic eoꝝ errorem refellitaugu. menifeſta veritate. Ad illud quod obijcitur. illequaternariꝰ trinarius dicunt numerū ꝑfectorum ſingulariter ſed generaliter. vnde terciū vel quartum peccatum poteſt dici impotentia finalis. ſic intelligendum eſtillud qd̓ Hiero. in prologo ſuper illud Amos. ij. ſuper tribus iniquitatibꝰ ſuper quatuor conuertā eum. Tercio indulgentiā peccatoꝝ deum dare poſſe ſignificat: queꝫquarto eadem peccata admittētibꝰ nec penitentiaꝫ nec indulgentiā daturū nūciat. Unde glo. ſuꝑ illud idem primuꝫpeccatum eſt mala cogitare. ſcd̓m ꝯſentire. tercium operead implere. quartuꝫ non penitere finaliter ſupple. Qui intribus prioribꝰ peccat ſi penitet: ꝯuertit ad eum deus vultum clemētie ſue. ſi v̓o non penitet: auertitur ab eo vultusclementie. vel poteſt dici loquit̉ ibi de ꝯuerſione ꝙͣtū adreuocatōeꝫ pene tꝑalis. Ꝙtum em̄ ad illaꝫ aliquādo non