Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioo. natiuitas ⁊cͣ. et iſti articulirinent̉ ſub fundamēto fidei ad deū. Similiter alij articuli in quibus ſuntoprietates que non ſunt in deo tanꝙͣ in ſubiecto: ſed ſunt a deo nobis. deus em̄ faciet glorioſam reſurrectōem ī ſaluādis: et iudiciū ſiue penā īdamnandis. et iſti articuli continentur ſub fundamentofidei ad deuꝫ: ſed ſunt per ſe. vel poteſt dici reſurrectōet iudicium ponūtur in fundamento inꝙͣtum ſunt articuli: ſed pro ſpe et timore.Ayticulus quintusOnſequēter querit̉. de ordine eoꝝ que poſitaſunt in hoc fundamēto. vbi dicit̉ in glo. xj. adheb̓. ibi. fides eſt ſubſtātia ⁊cͣ. Fides ē fundamentū oīm bonoꝝ. igitur debet prius ordinari in fundamento ſicut primū fundamentū fundamentū alioꝝItem timor iudicij ſpes premij excitant pct̄ores ad petentiam et alliciunt. igitur iudicium et reſurrectio debent ordinari ante penitētiam. Item .xj. ad heb̓. Sinefide impoſſibile eſt placere deo. igit̉ fides facit penitētia placet deo. igitur debet precedere ſicut cauſa effectūin moribus. quod aūt facit aliqd̓ placere eſt cauſa illiusgenere morū. Reſpōſio. cōueniēter ordinatur petentia ante alia. ſicut illud quod eſt primū meritoriū.quo aūt modo ſit meritoriū dictū eſt ſupra. Ueniens em̄ad xp̄ianā religionē. primo debꝫ penitēdo ſcꝫ in penitentia informi preꝑare ſe ad gr̄am fidei. qua habita debetaccedere ad ſacramentum fidei ſcꝫ baptiſma. deinde adcōfirmationem. deinde timore ſupplicij ſpe premij diligenter habita cuſtodire et ſuſpirare ſiue anhelae̓ ad maiora. Ad hoc qd̓ obijcitur. fides eſt fundamentū omnium bonorum. dicendum. hoc eſt bonoꝝ gratuitoꝝ.Unde requirit̉ ſit fundamentū penitētie informis Ad qd̓ obijcitur. timor iudicij et ſpes premij alliciunt ad penitentiam. dicendū et ſi alliciunt qn̄ꝫ ad penitentium: hoc eſt mediante fide. vnde neceſſe eſt fidemprecedere. et ſi fides ſit formata ſiue fides poſita de fundamento: neceſſe eſt illa ſubſequi ad fidem. Pret̓. ponūtur de fundamento vt alliciant ad penitentiā informiie ponit̉ de fundam̄to: ſed potius ad robur alioꝝ et cudiam que ponūtur in fundamēto. ꝓpter qd̓ vltimo debent ordinari. Ad illud qd̓ obijcitur ſine fide impoſſibile eſt placere deo. dicendū hoc intelligr̄ de placētiaremūeratōis pͥmij et̓ni. Si at̄ placꝫ pnīa informis deoplacet tn̄ qꝛ preparat ſe ad ſuſceptioneꝫ gratie.Nembrum terciumOnſequēter querit̉ de hoc ſacramento ẜm ordinatur ad liberationē a naufragioicit̉ tabula. dicit em̄ hiero. prima tabula poſt naufragiū ē baptiſmꝰ: ſecūda penitētia. Cōtia. Math̓. iij. Penitētiaꝫ agite. ibi glo. Prima virtuspenitētiam ꝑimere veterē hoīem. ſꝫ ſi ē pri: igit̉ prima tabula. virtꝰ em̄ vel gratia ē remediū ſpūalis naufragij. Itē ſi baptiſmꝰ ē prima tabulaeſt primū ſacramentū. igit̉ et penitētia que ē ſecūda tabula eſt ſecūdū ſacramentū. Itē ſecūda aut dicit ordīemtemꝑis aut nature. Non tꝑis: qꝛ ſicut actuale peccatuꝫprius fuit ꝙͣriginale ſicut in primis parētibꝰ: ſic tabula que ē remdiū naufragij actualis. prius fuit qͣꝫ tabula que fuit renediū origīalis. In primis em̄ parētibꝰſona rōne culpe actualicupit naturā. natura at̄incepsrupit ꝑſonuptōne originalis. Nec nature: quia ſicut volūtas eſt primū principim peccati antequod nullū et naturaliter p: ſic et peccatū voluntarium prius ē natura peccatohimꝰ orturali. Item yſa. iijſuum quaſi ſop̄dicauerūt. ibi. hiereula poſt nauſraeſt impietatem peed penitentie eſt rſcondit ſceleraſus fuerit et.lxij.reliquerit ea miſeriorgo cum actꝰ cōtrapenitētia eſt ſecūda tabula.rij cōueniunt eideus prima. quomō Item ſi eſt ſecūda tabula et lxp̄c et ioh̓es inceperūt predicatōes a penitētia. Itē. ijact̉. Penitentiā agite et baptizet̉ vnuſꝗſqꝫ veſtrū. Exvidet̉ penitentia precedat baptiſmū et maxime ī adultis. ergo debet dici prima tabula. Item queritur quotropo loquēdi ſiue qua ſil̓itudine dicit̉ baptiſmus prīatabula et penitētia ſecūda. Reſpōſio. ad primū patꝫex ſupͣdictis virtus penitentie non eſt prima ſimpliciterſed lapſis in mortale poſt baptiſmum. Ad aliud dicēdum. argumentū valet. ponitur inſtantia talis.Iſte eſt ſecūdus archidyaconus in hac eccleſia: ergo eſtſecūda perſona. Nihilominꝰ dici poteſt. eſt ſecunduꝫſacramentū inter ſacramenta delentia culpam: autēſecundum ſimpliciter. Primo em̄ acquiritur innocentia baptiſmū: et roboratur confirmationem: et ſuſtentatur ſacramentū eukariſtie. poſt hoc lapſo in culpā ſubuenit ſacramentū penitētie. Unde ſacramentum eſt ī ſacramentis in quibꝰ ꝓprie deletur culpa. Ad illud qd̓obijcitur de ordine. dicendum eſt conſiderare peccatūactuale et originale abſolute et in ſe: et ſic eſt actuale prius natura qͣꝫ originale ſic̄ cauſa qͣꝫ effectus. Et eſt conſiderare ip̄a in comꝑatione ad ſubiectū. et hoc duobꝰ modis. vel comꝑatione ad ſubiectum primū .i. primum hominem: et ſic actuale fuit prius originali. Uel comparatione ad naturā ꝓpagatam: et ſic origīale natura et tempore prius eſt qͣꝫ actuale. Prima aūt tabula ſecūda data ſunt in remedia peccatoꝝ. ẜm determinantur circanaturam ꝓpagatam ſiue homīem deſcendentem a pͥmisparentibꝰ. ꝓpter qd̓ cōuenit primo ſit prima tabulaeſt remedium originalis: deinde ſecunda que eſt remedium actualis. Ad illud qd̓ obijcitur. ſecunda tabulaeſt abſcondere ⁊cͣ. dicendum abſcondere dicit̉ dupliciter. Uno modo celando peccata et cōfitendo. ẜmdicit̉ ꝓuerb̓ .xxviij. qui abſcondit ſcelera ſua diriget̉Alio delendo peccatū cōtritōem confeſſioneꝫ ſatiſfactionē. et hec abſconſio ſit penitentiaꝫ. de qua psͣ.Beati quorū remiſſe ſunt iniqͥtates et quorū tecta ſuntpeccata ⁊cͣ. Ad aliud dicendum. ioh̓es et xp̄c vocauerunt ad penitētiā. que eſt ſacramentum. nec ſecunda tabula: ſed que p̄cedit baptiſmum que eſt contritio depeccatis. de qua. ij. act̄. Penitentiam agite bapti. ⁊cͣ.Adulti em̄ baptiſandi tenentur ad confeſſionem etſatiſfactionem ſed contritōem ſolum. de hmōi penitētia loquitur hiero. Hec at̄ comꝑat̉ qͣſi vnū baptiſmoſed de penitētia que habet cōtritōem confeſſionem ſatiſfactionem. Ex his patet reſpōſio ad aliud quod ſequitur. Ad hoc quod querit̉. quo tropo ⁊cͣ. dicendūdus mare dicit̉. psͣ. hoc mare magnū ⁊cͣ. Nauis fluctuans ī hoc mari eſt eccleſia: que archam figurat̉ Gen̄.vij. Prouerb̓. vlt̓. Facta ē quaſi nauis inſtitoris. Ab hac peccatum mortale ſegrenaui frangit̉ aſſer. qn̄ aliquisde hi ſunt qui ſegregant ſegatur ab eccl̓ia. In cano. Iumetip̄os aīales ſpm̄ hn̄tes. ſpūſſct̄us ē glutinū vnit̉vnuſꝗſqꝫ naui eccl̓ie. Quia igit̉ duplex ē pct̄m origīale actuale. duplex ē nauis fractio ſiue naufragiū. primū origīale illud reꝑat̉ ꝑbaptiſmū: ſcd̓m actuale mortale illud reꝑat̉ pnīam. Baptiſmꝰ igit̉ penitentiaqͣi due tabule ſerūt ad littꝰ poſt naufragiū tale tale.Queſtio. lxiij. de iteratione penitentieCquitur de iteration pnīe. de querūt̉ plura. Primū eſtvtrū ꝯtingat a vera pnīa cadere. Scd̓mvtrū ꝯtingat pnīam iterare. Terciū. v.qͦtiēs ꝯtīgat cade̓ totiēs ꝯtīgat pnīaꝫ īterare. Quartū. vtrū lapſū pluries gr̄aꝫ penitētie iterate: contingat reſurgere.