Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio dico ſolum: dicit̉ ſola fides ētia eſt fundamentifundamentū: eſt nota anthonomaſie aūt excluſionis.Pret̓. dicit̉ vnius edificij ſpūalis eſt niſi vnumfundamētum. dicendū vnū dicit̉ ab vnitate indiuiſionis ẜm dicitur vnum indiuiſibile. et dicitur. vnuumegatōis ẜm dicit̉ vnum acggregatiuuꝫab vnitate agCum igit̉ dicit̉. vniꝰ edificij ſpūalis eſſt niſi vnumfundamentū. hoc intelligi debet ẜm vnū dicit̉ ab vniōis. ſicut em̄ in edificio materiali vbi ēmo ꝓijciūtur ligna: poſtea ſuꝑgna fundant̉. nihilominꝰ et hec et illa vnum conſtruūtiliter in edificōpūali: primū fundamēndamēti rōem hn̄trimo obiecta reſpōderi pt̄. Ad fide docemur pct̄a remitti peniten ſequit̉. licet em̄ pct̄a remitti peam ſit articulus fidei: tn̄ penitētia. Unde licꝫ vtes ꝑtes fidei .i. articutꝫ fundomētū fidei omndant̉: tamen penitētia. qꝛ neqꝫ ꝓut virtusvel ſacramentū vel opus informe vel formatū articuluseſt. Ad aliud qd̓ obijcit̉ penitētia reducit om̄es defectus ad ꝑfectum ⁊cͣ. dicendū eſt loqui de penitētia vt ēꝑfecta et cōſūmata. et de hac dicit aug. eſt res optima⁊cͣ. Et eſt cōſiderare illā vt eſt īchoata: et ſic eſt de fundamento de quo hic agit̉. Ad hoc qd̓ ꝯbijcit̉. penitētiaet impenitētia ſunt oppoſita ⁊cͣ. dicendū ſequit̉. Penitētia em̄ inqͣtū eſt de fundamēto: imꝑfectōem reſpicitꝓpter qd̓ debet poni vltimū ꝑfectionis. Un̄ et in argumēto magis tenet cōſequētiā in ꝯtrario ꝙͣ in ſe. vt inferat̉ ſic. Penitētia et impenitētia ſunt oppoſita ſed impenitētia eſt vltimū in edificio mali: igit̉ et penitentia eſtprimū in edificio boni.Irticulus terciusOnſeq̄nter q̄rit̉ vtrū peītētia que ē fundamētum vel de fundamēto: p̄cedat baptiſmuꝫ velſequat̉. aūt p̄cedat videt̉ ſic. glo. ſuperillud heb̓. vj. rurſum iaciētes fundamentū ab oꝑbꝰis dicit .i. de peccatis: vel de priora bona oꝑarūt irrita. mortua oꝑa dicit peccata quiaas. Ex hac glo. patet. loquit̉ de penitētiaque eſt de peccatis. que peccata ſunt ſecuta opera bonaita peccata. ſed oꝑa bona que poſſunt mortiſequi baptiſmū. nec p̄cedere poſſunt: igitloquit̉ apl̓us penitētia ſequēte baptiſmū. Cōtra. ibidem dicit glo. Nota hec vj. recte dici fudamentū. ſic̄ em̄eum qui adrinā litteraꝝ inducit̉. elemēta primumoportet audire: ſic et xp̄ianū hec ſcire integre: et nil dubitare de iſtis ſine quibꝰ vita aderit integra. Ideo quicunqꝫ aliqͦs ad fidem cōuertit prius facit penitere iudicium credere: baptizari in remiſſionē peccatoꝝ ꝯfirmaimpoſitōem manuū: ac reſurrectōem et diem iudicijtolari. Item Act̉. ij. Agite penitentiā et baptizet̉vnuſquiſqꝫ veſtrū. Conſtat aūt intelligit̉ de penitētiaque eſt funaientū. Reſpōſio. penitētia ꝓut eſt defundamēto p̄cedit baptiſmū. ẜm exp̄ſſius innuit textꝰ Ad hoc qd̓ dicit glo. oꝑa mortua dicuntur que priora bona oꝑa irrita fecerūt ⁊cͣ. dicendū oꝑa bona tuncmnꝑis p̄ceſſerūt ſacramentum baptiſmi. quia multi fuut boni qui fecerāt bona oꝑa iuxta p̄ceptum legis: vl̓qui colebant vnū deum. Uel etiā multi erat cathecumītrant in gratia anteꝙͣ ſuſciperet ſacramentū baptiſmi.qui tales erant: poterāt mortaliter peccādo irrita facecoꝑa bona p̄cedentia. Pret̓. gloſe qn̄qꝫ exponunt verſum aliquod iuxta intellectū abſolutū verbi: non ẜm intellectuꝫ queꝫ habet in ſerie textus. et ſic eſt in ꝓpoſito.Ande cum dixerat apl̓us. fundamentū penitentie eſt aboꝑibus mortuis. glo. exponit que ſimpliciter dicunturopera mortua. Qn̄qꝫ exponūt glo. verbum ẜm cōgruit ſeriei textus. et ſic exponit verbū predictū in alia glo..lxij.Et ex hoc eſt diuerſe glo. diuerſile exponūt et ẜmintellectus diſperatos. nec hoc eſt incōueniens.Articulus quartusOnſequēter querit̉ de numero eoꝝ que ponūtur in fundamēto. et videtur primo pluradebeant poni. Secūdo pauciora.Circa primū que.§. j.ritur. quare penitētia ſacramentū ponit̉ de fūdamento ſicut baptiſmus: cum ſit ſacramentū quo fit reſurrectio ab actuali ſicut baptiſmo fit reſurrectio ab originali. Iteꝫ quare ponit̉ de fundamēto penitentia vtuscum ſit virtus penitētia vt dicit glo. iij. Math̓. ibi. Penitentiam agite. ſicut penitentia informis. Iteꝫ quare ponit̉ ſacramentū altaris de fundamēto ſicut et confirmatō. cum em̄ vtrūqꝫ datur in robur: qua rōne hoc etillud debet poni de fundamento. Pret̓. adulti venientes ad xp̄ianam religionē ſolent inſtrui in fide baptizari: confirmari: et corpore xp̄i refici. ꝓpter quod oportuitillos inſtrui de ſacramēto illo. quare ⁊cͣ. Itē quareponitur de fundamēto caritas ſicut fides: caritas ſitfundamentū. iij. ad ephe. In caritate radicati et fundati. Item xp̄iana religio attendit̉ penes cultum dei. ſedfide. ſpe et caritate colitur deus. ergo et hec om̄es debētponi de fundamēto. Item querit̉ quare ponitur aliqua v̓tus cardīalis de fundamēto ſicut theologica. It fundamēto ponant̉ duo articuli fidei ſcꝫ de reſurrectione et iudicio: quare ſimiliter ponūtur alij? Iteꝫſermo inchoatōis et fundamentū idem ſunt vt dicit glo.ſed ſermo inchoatōnis xp̄i .i. quo xp̄c inchoat in nobis.ſcꝫ quo rudes ſunt cathecizandi: eſt ſimbolū fidei et dominica oratio vt dicit glo. igitur vt videtur oratio dominica debet poni de fundamēto. Reſpōſio. ſicut dīcglo. deſcribit̉ hic fundamentū rudiū venientium ad xp̄ianam religionē. Unde glo. ſuꝑ illud heb̓. vj. Non rurſūiacientes fundamentū. dicit. quod prius dixit ſermonēinchoationis: hic appellat̉ fundamentū: eo ad xp̄ianāreligioneꝫ veniētibꝰ prius ponitur. Et alibi dicit. ſermo inchoatōnis eſt quo rudes ſunt cathecizandi.igit̉ querit̉ quare penitētie ſacramentū ponitur dedamento. patet reſponſio. quia penitentia ſacramentuꝫ eſt de fundamento venientium ad religionem xp̄ianāſed ponitur de fūdamēto credentiū ſiue reuertentiū poſtlapſum a baptiſmali innocentia. Pret̉. exquo de fundamento ponit̉ baptiſmus quo fit remiſſio a culpa penaet in ordine ſacramentoꝝ primū eſt baptiſma: nullū ſacramentū qd̓ cōfertur in remiſſionem peccatorum debꝫſimul poni cum baptiſmate et fundamēto. Ad hoc qd̓queritur de penitentia virtute. poteſt dici intelligiturper hoc dicitur fundamentum baptiſmatum. Dicitem̄ glo. ibidem baptiſmatum pluraliter: quia eſt baptiſmus in aqua: in penitentia: in ſanguine. quia ſic mundatur homo a peccatis penitentiam et ſanguinis effuſioneꝫ: ſicut lauacrū baptiſmi. hec glo. Pret̓. habita fide virtute: habet̉ penitētia virtus. quia tūc elicit̉ penitētia que eſt actus formatus hoc mediāte penitentia virtute. Ad hoc qd̓ queritur de ſacramēto altaris. dicendum apl̓us diſtinguit inter cibū ꝑfectoꝝ ꝑuulorumHeb̓. v. dicens ꝑuulos minꝰ capaces diuīoꝝ ſacramētorum: ꝑfectos magis capaces. Un̄ ꝑuulos dicit: ꝗbꝰ opſit lacte humili ſermone ſermone ꝓfunditatis diuīorum archanoꝝ. ꝑfectis dicit cōgruere ſolidū cibū .i. doctrinā ꝓfundi intellectꝰ. Intentio eſt igit̉ apl̓i cōſequēter in ſex numerare ea que iacienda ſunt in fundamentoinſtructōnis imꝑfectoꝝ. quibꝰ opus eſt lactis ſolidicibi. ſed ſacramentum altaris eſt de illis que ſunt ꝓfundioris intellectꝰ īmo ꝓfūdiſſimi: ꝓpt̓ qd̓ debuit poni