Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quod ſolent materialia edificia conſeruari in eſſe. ſcꝫ nediſſoluentur ꝑtes edificij ī ſe: ſicut ſolent ex delibilitate.et ne ſubuertentur ex deſtructōne fundamēti. ne deijcerentur impetu procelle. Similiter debet conſeruari edificium ſpūale ſcꝫ ne diſſoluantur partes edificij. et hocfacit humilitas. Unde greg. Soli ruine edificat ſi antemolem fabrice humilitatis fundamēta procurat. Etne fūditꝰ euertat̉ facit tīor. pct̄m em̄ euertit̉ domꝰſpūalis fūditꝰ. qꝛ fūdamētū tollit̉. vn̄ īqͣtū timor redditſollicitū ad fugam eoꝝ ſubuertūt fūdamētū. dicit̉ funentum. vnde eccͣs. vjj. Qui timet deum nihil neglizit. Et hoc eſt quod dicitur ecc̄i. xxvj. Si non in timoren̄i tenueris te inſtanter: cito ſubuertet̉ domus tua. tūcdicitur domus ſubuerti. quando quod ſubtus eſt ſcꝫ fundamentum defuit. Et ne deijcitur impetu improuiſocelle. hoc facit patientia: qua patiēter ſuſtinent̉ aduerſa. Patientia em̄ eſt vt dicit Tullius. honeſtatis atꝫ vtilitatis cauſa. rerum arduarum atꝫ difficilium voluntoria ac diuturna perpeſſio. hac aūt ratione dicitur fortitudo fundamentuꝫ ſcilicꝫ inꝙͣtum patitur aduerſa: nondeficiens impellentibꝰ procellis ſpiritualibꝰ. Sic igiturtriplex eſt fundamentum cuſtoditōis. vnum attenditurpenes humilitatem affectus: aliud penes ſollicitudineꝫrationis ſiue intellectus: terciū penes ſufferentiam effectus. Alia rōne dicitur fortitudo fundamentum fidei.ſicut patet ex glo. xij. luc̄. ſcꝫ inꝙͣtum roborat fidem probatam. Fides enim probatur impetu paſſionum Undein hmōi impetu roboratur fortitudīe ne cadat paſſionibus. inꝙͣtum ſic eius fundamentū dicitur fortitudo .i.firmamentum ratōne pretacta. Similiter timor diciturfundamētum fidei. ſcꝫ quia timore cauetur ab illis queſunt cōtraria fidei. ſic humilitas poteſt dici fundamētūfidei: quia captiuat intellectū practicum in obſequiumxp̄i. ij. Coꝝ. x. Ex his patet qualiter ſit ad vltimo queſitum dicendum. Ad hoc quod querit̉. an penitentia ſitfundamentum ſic vel ſic ⁊cͣ. dicendū generaliter ſumēdo fundamentum prout meritum dicitur fudamentum.dicitur penitētia virtus: et motus virtutis: et ſacramentum fundamentum. ſed eo modo quo dictuꝫ eſt ſcꝫ meritum remiſſionis ampliato noīe dicitur fundamentumvj. aūt ad heb̓. dicit̉. Penitētia eſt de fundamento inqͣtūeſt actus informis p̄cedens fidei virtutem. Ad illd̓ qd̓obijcitur de timore debet dici potius de fundamento:qꝛ timor eſt illud quo eſt actꝰ penitentie informis. dicendum ex hoc ſequitur ſit de fūdamēto. qꝛ illud ſolum dicit̉ de fundamēto qd̓ cōtingit mereri. neqꝫ timore pene pro peccato. neqꝫ cognitione peccati meretur ꝗsſed ſolum incipit meritum qn̄ īcipit dolor de peccato. qn̄em̄ peccator dolet etiā dolore informi. qꝛ ſic dolendo p̄parat ſe ad gr̄am: quodāmodo de cōgruo meretur gratiaꝫpenitentie ſeu potius gratiam gratiſdatā. vnde ineſt illidolor ille. vt em̄ dicit yſid̓. de trini. xiij. ca. Nihil peius ꝙͣculpam agnoſcere nec deflere. Unde neqꝫ ꝯgnitio peccati neqꝫ timor eſt de fundamēto: ſed dolor de peccato. qꝛ indolore mediāte gratia gratiſdata preparat ſe peccator adſuſceptōem gratie ꝑfectioris. Ad aliud qd̓ obijcitur depenitentia ẜm eſt actus informis manet in edificōdicendum ẜm generaliter dicitur fundamētum eſſeillud qd̓ eſt meritorium aliquo modo. ſiue mediante gratia gratiſdata ſiue gratum faciente. requiritur ꝗcquid eſt de fundamento ſit de edificio. quia ſic loquēdodicitur de fundamento qd̓ diſponit vel p̄parat ad eſſeeoꝝ que ſunt de edificio. ſic penitētia informis diſponitet p̄parat penitētem ad fidem et baptiſmum et alia queſunt de fundamento.Ayticulus ſecundusOnſequēter querit̉ qūo penitentia eſt fundamentum. dicit̉ em̄. vj. ad heb̓. Non rurſū iacientes fundamentū penitentie ab oꝑibus mortuis et fidei ad deum baptiſmatum doctrine. impoſitionis quoqꝫ manuū ac r̄ſurrectōis mortuoꝝ et iudicij eterni. Ibi glo. Qd̓ prius dixit ſermonem inchoationis hicappellat fundamentum: eo ad xp̄ianam religioneꝫ venientibꝰ prius ponit̉. et ſuꝑ hoc qd̓ ꝑfectionis eſt edificatur. et dicitur ibi ſermo inchoatōis. quo xp̄c inchoat innobis ſcꝫ de initio fidei. et poſt diuidit fundamentū ī. vj.que ſunt inchoatio. ſcꝫ penitentia: fides: baptiſmatū doctrina: et impoſitio manuū: et reſurrectio atꝫ iudiciuꝫ. Queritur ergo quomodo penitentia dicitur fundamētum qꝛ. j. Corin. iij. Fundamentū aliud nemo ponere poteſt preter id qd̓ poſitū eſt quod eſt xp̄c iheſus. glo. i. xp̄ifides. igitur ſola fides eſt fundamentum. non igitur penitentia. Item Heb̓. xj. Fides eſt ſperandaruꝫ rerumſubſtantia. glo. ꝓprie dicitur fides ſubſtantia: quia ſperandis ſubſtat. et facit ea eſſe in credente in alia vita: etquia fundamentum ē oīm bonorū hec glo. Ecce fidesdicit̉ fundamentū oīm bonoꝝ. ergo eſt fundamentū penitentie et oīm aliorum bonorum. igitur cum bona omnia ſpūalia ſint vnius edificij: ſunt plura fundamenta. Item. ij. theſſal̓. ij. firmuꝫ fundamentū dei ſtat. glo.illi ſtant ſcꝫ quos deus eligit et īmobiliter in fide fundauit. oīm igitur electorum eſt fides fundamentum. eorundem aūt ſunt plura fundamenta. Item. v. ad heb̓.Rurſum indigetis vt vos doceamini que ſunt elementaexordij ſermonum dei. Ibi glo. exordium ſermonū dei ēſimplex doctrina .i. ſimbolum fidei. eſementa em̄ eiꝰ ſuntmateria quam continet. vt natiuitas: paſſio. ſed exordium ſermonis dei eſt idem quod ſermo inchoationis xp̄iſermo aūt inchoatōis xp̄i eſt ſimbolum fidei vt dīc glo.in eodem. ſed ſermo inchoationis xp̄i eſt idem qd̓ fundamentū: qꝛ cōtinet ſex fundamēta. Un̄ glo. vj. ad heb. qd̓prius dixit ſermonē inchoatōis: hic appellat̉ fundamen. Hoc aūt fundamentū diuidit in ſex ⁊cͣ. igit̉ ſimboluꝫfidei ſolū eſt fundamentū. ſed fides cōtinet totū ſimbolūfidei. Unde ſuꝑ illud. vj. ad hebre. eſt fidei ad deū: dicit.vt .ſ. omnes ꝑtes fidei habent. ergo ſola fides eſt fundamentū. Item fide docemur peccata dimitti pnīam.ſed per hoc quod dicit̉ fundamentum fidei ad deum intelligunt̉ omīa que fide cōprehendunt̉. vnde glo. ibideꝫfundamentū fidei que fit ad deum. vt .ſ. om̄es ꝑtes fideihabeant aliunde putant eſſe iuſticiam. igitur ſi eſtfundamentū: comp̄hendit̉ ſub fundamento fidei. IteꝫAug. de. v. reſponſionibꝰ. Penitētia eſt res optima ꝑfecta que om̄s defectus ⁊cͣ. Sed oīno alia eſt ratō ꝑfectionis inchoatōnis. igitur ratō fundamēti dicat inchoatōem: penitentia aut perfectōm. ergo ⁊cͣ. Item hiero.Penitētia eſt ſecunda tabula poſt naufragiuꝫ. Tabulaaūt dicit̉ inꝙͣtum ꝑducit ad portum. ſed fundamētū dicat rōem inchoatōnis eſt rōnis contrarie: idem igit̉ nonpoteſt eſſe tabula fundamentū. Item penitentia impenitentia ſunt oppoſita. igit̉ cum in edificio peccati ſitpenitētia vltimū: in edificio virtutis debet eſſe penitentia vltimū. igit̉ non eſt fundamentū. Ad hoc dicendū fides dicit̉ fundamētū: penitētia dicitur fūdamētū.ſed fides dicit̉ ſimpliciter: penitētia in reꝑatione edificijſpūalis qd̓ peccatū paſſum eſt ruinam. omnis aūt virtus quod ammodo eſt fundamentum .ſ. meriti ſiue meritorie actōnis vite eterne. ſed fides ſimpliciter fundamentum dicit̉ fundamētū fundamētorū. Un̄. ij. ad ephe. ſuper fundamētū apl̓oꝝ ꝓphetaꝝ .i. ſuꝑ xp̄m qui eſt fundamētū preter quod nemo aliud poteſt ponere.. coꝝ. i.Dicunt̉ tamen apoſtoli prophete fundamentum. Unpsͣ. fundamenta eius in montibꝰ ſanctis. ſed xp̄s eſt primum maximū fundamentū. ꝗ̄ ſicut aꝑte dicit̉ ſanctusſanctoꝝ: ſic figurate fundamentū fundamentoꝝ. ſi erſacramēta cogites: xp̄s eſt ſanctus ſanctoꝝ. ſi gregeſditu cogites: xp̄us eſt paſtor paſtoꝝ. ſi fabricaꝫ cogxp̄s eſt fundamentum fundamentorum: hec glo. xp̄sdicitur fundamentum fides xp̄i ſicut habetur in gloſsſuper illud. Nemo poteſt aliud ponere ⁊cͣ. j. coꝝ. iij. hecigit̉ cōtradicūt. ſola fides eſt fundamētū peniten