Sed vt dicit greg. ſuꝑ illud gen̄. iij. Uocauitqꝫ dn̄s deusadam et dixit ei. vbi es. Dū vocat: ſignificat quia ad penitentiaꝫ reuocat. Sed reuocare ad penitētiam ē ꝯferregr̄aꝫ penitēdi. Un̄ alia glo. ibidē. vt redeat ad penitētiāvocauit: quia nō vult mortē peccatoris Ezech̓. xviij. igit̉videtur in illa vocatōe ꝙ inſtituta fuit penitētia: exquofuit gr̄a ſignata penitēdi. ¶ Cōtra. hugo determinansſacramenta legis naturalis dicit. ſub lege naturali dataſunt ſacramenta. decimatōnes. ſacrificia ⁊ oblatōes. Sꝫhoꝝ nulla eſt penitētia: igitur ſacramentū penitētie nōfuit inſtitutum tꝑe legis nature. ¶ Item idē. ſacramentalegis naturalis nō ex p̄cepto inducta videntur: ſed ſꝫ exꝯſilio ad votum. ꝓpoſita ſacramēta legis ſcripte ⁊ gr̄e neceſſitatē quādā executōis inducūt: ꝓpterea ꝙ nō ex cōſilio tm̄: ſed ex p̄cepto inſtituta noſcunt̉ hec hugo. Ex hocpatet ꝙ ſacramēta legis nature nō habebāt neceſſitateꝫexecutōis. igit̉ cum penitētia ſit ſacramētuꝫ neceſſitatiset neceſſitate habeat executōis ⁊cͣ. ¶ Item ea que ſunt exinſtitutōne annexa ſunt legi poſitiue: ⁊ legis ſunt poſitiue: nō legis nature. lex em̄ nature dr̄ que currit ẜm dictamen nature. igitur inſtitutio penitētie cū ſit legis poſitiue: nō debet fieri currente lege nature. ¶ Reſpōſio. ſinep̄iudicio. ꝙ ſacramentū penitētie nō fuit inſtitutū currēte lege nature. licet currēte lege nature aliqua ſacramenta fiebant ex inſtinctu ⁊ ꝯſilio diuino que erant voluntatis nō neceſſitatis: nō ex p̄cepto vel inſtitutōe. In primonāqꝫ tꝑe erant homines mamotreti. vn̄ erant ꝯſilio manuducēdi et nō ſubiugādi p̄ceptis vl̓ inſtitutōibꝰ. Undehugo. prius ante legeꝫ ꝑuulos nutriuit ꝯſilio: poſtea ſublege exercitatos p̄cepto temptauit. dico igit̉ ꝙ ſacramentum penitētie nō fuit inſtitū lege nature. ante em̄ inſtitutōeꝫ circūciſionis vbi incipiebant inſtituta legis ſcriptenullū fuit inſtitutū ſacramentū. nihilominus erant quedā ſigna que gerebāt tūc penitētes ī ſignū penitētie: quehabebāt ex inſtinctu nō ex inſtitutōe. ſicut patet ex exemplis eoꝝ qui nō habebant legem ſcriptā. Unde legit̉. iij.Ione. Peruenit verbū ad regē niniue et ſurrexit de ſolioſuo et abiecit veſtimētū ſuum ⁊ indutus ē ſacco ⁊ ſedit īcinere. ⁊ dicit ibi glo. qui offenderāt deū luxū et ambitōeeoꝝ ꝯdemnatōne placāt ꝑ que prius offenderat̉. priꝰ ieiuniū qd̓ deo in occultum fertur. deinde ſaccus qui exterius hominibus exhibetur. Similiter offerebat ꝓ peccatis filioꝝ ſuoꝝ Iob .j. Cōgruebat em̄ ad executōem eorūque dictat lex nature. inſtinctus ſiue inſpiratio interiorad eoꝝ executōem. que docet lex poſitiua ꝑceptio vel inſtitutio. Unde hugo. Sacramenta legis naturalis nonex p̄cepto inducta videntur: ſꝫ ex cōſilio ad votum ꝓpoſita. ſacramenta v̓o legis ſcripte et gr̄e neceſſitatem quādāexecutōnis inducūt. preterea nō ex cōſilio tm̄ ſed ex p̄cepto inſtituta noſcuntur. Nihilominus ſi lex poſitiua ꝑtractaret aliqua que dictat lex nature. rōe qua illa ſuntꝑtractatōnis legis poſitiue. ponunt̉ ſub p̄cepto ſiue ſubinſtitutōe: nō aūt vt ſunt legis nature. ſicut patet de p̄ceptis decalogi que vt ꝑtractant̉ a lege p̄cipiunt̉. ¶ Ad illd̓gͦ qd̓ dicit mgr̄. iiij. ſenten̄. ꝙ ſacramentuꝫ penitētie ſic̄ etꝯiugij a primordio humani generis ſunt ⁊cͣ. dd̓m ꝙ magiſter hoc dicit recitando opinionē quorūdam hoc dicentium vt ibidem patet. Unde dicit ibi. Quidam dicunt ⁊ad hoc inquiunt ⁊cͣ. ¶ Ad illd̓ quod dicit hugo ꝙ a principio fuit tp̄s remedij et tp̄us morbi. Dicēdum ꝙ verumē hoc ſemper fuit remedium exiſtente morbo: ſed illud remediū nō fuit ſacramētum penitētie: ſed fuit gr̄a ſiue virtus pnīe. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉. ꝙ modus miniſtratōisſacramentorum reſpondet modo inſtitutōnis. Ande eomodo baptizant miniſtri quo dominus inſtituit et cōficiunt quo dominus inſtituit ⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ illa inflictiopene nō fuit iniunctio pene ſatiſfactorie ꝓ pct̄o inqͣtumerat actuale: ſed potius inflictio que debebatur peccatoinꝙͣtum erat originale. Unde nō ſolūmodo inflicta eratilli pena: ſꝫ poſteris illius. Preterea. alid̓ ē inſtituere ſacramentū penitētie. et iniungere penā ꝓ peccato. Inſtituens em̄ dicit vel determinat quō vel quid agendū edictovel indicto generali. Iniungēs imponit huic ꝑſone determinate quid ꝑticulariter agendū ē ẜm exigētiam culpe.¶ Ad alid̓ qd̓ obijcitur. ꝙ magis ꝯgrueret legi gratie ꝙfieret curatio morbi ſpūalis ſola gratia ⁊cͣ. Dicēdum ꝙſicut dicit hugo diuine diſpē atōis ordo et rō hoc popoſcit. vt ⁊cͣ. Et poſt. ꝓpter qd̓ et ip̄a ſigna ſalutis ꝑ ſucceſſionē temporū alia poſt alia ꝑmutari debuerūt. vt cū effectus gr̄e diuine in ſalutē creſceret: ſimul quoqꝫ ⁊ ip̄a ſignatō in ip̄is ſignis viſibilibus euidētior appareret. hechugo. ꝓpter qd̓ dd̓m ꝙ ſigna ſacramentoꝝ tolli nō debebant: ſed ẜm ꝙ dictū ē euidentiora ſuccedere. Preterea.amplius ē meritum ſuſcipiētis ſacramentuꝫ ex ſubiectōereſpectu creature. ⁊ alie ꝙͣplures ſunt vtilitates. ſicut determinat magiſter ī ſenten. et hugo. in li. de ſacramētis.¶ Ad aliud quod obijcit̉. ꝙ quia peccator peccat in totāeccl̓iam: penitētia ſatiſfactoria debet fieri ẜm inſtituta eccleſie ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ hoc verū ē exiſtētibus inſtitutis neceſſarijs ad hoc: ſed in primo ſtatu .ſ. currēte lege: nullaerāt inſtituta neceſſitatis. licet quedā fiebant inſpiratōediuina que nō erāt neceſſitatis ſed voluntatis. vt decimevel aliqua alia. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ cōfitenti iniunxit dn̄s penā ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ illa ꝯfeſſio nō fuit ꝯfeſſio ſed potius excuſatio ſui et accuſatio dei. Unde gloſ.iliter ꝯfitēs:ibi. Mulier quā dediſti mihi dicit. nō humſed excuſans: in auctorē mulieris culpā retorquens.dicit glo. ſuꝑ illud. Serpēs decepit me. Similiter ſe ſuperbe excuſat et in cōditorē ſerpētis iactat culpā. Preterea ſi dicēda ē ꝯfeſſio: potius fuit canonica ꝙͣ ſacramētalis. Unde vocatus corā iudice et ꝯuictus de trāſgreſſione ꝯfitebatur. Vocauit em̄ eū dn̄s cū diceret. ada vbi esꝯuicit eū reuꝫ vocādo eundē ter: eius manifeſtās nuditatē. Unde gen̄. iij. Quis indicauit tibi ꝙ nudus eſſes niſiꝙ ex ligno de quo tibi p̄ceperā ne comederes comediſti.et ſic ꝯuictus ꝯfeſſus ē dicēs: mulier ⁊cͣ. deinde quali ꝯuictus in iudicio et ꝯfeſſus damnatus ē pena que ſequituribidē cuꝫ dr̄: quia audiſti vocē vxoris tue ⁊cͣ. ¶ Ad id qd̓obijcitur. ꝙ illud qd̓ ſignificat gr̄am purgātē dicit ſacramētum ⁊c̄. Dicēdum ꝙ reuocare ad penitētiam nō ſemſit ꝑ gr̄am gratūfacientē: ſed quādoqꝫ ꝑ gr̄am gratiſdataſicut ꝑ donū timoris ſeruilis. Unde dn̄s reuocauit adaꝫad penitentiā. oſtēdendo ſibi miſeriā in quā lapſus eratꝑ culpam. Unde interlini. ibi. Adam vbi es. q. d. in quāta miſeria. Preterea. licet illa gr̄a ſignificaret gr̄am purgantem: nō tamē ſignificauit eo mō quo ſigna ſacramentalia ſignificāt. Unde nihil alid̓ ē dictū ꝙ vocatio ſignificat ꝙ dn̄s reuocat ad penitentiā: niſi ꝙ inditū fuit diuine miſericordie reuocātis ad penitentiā. Preterea ī argumēto ē locus ſophiſticus ẜm ꝯſequens. Et ſi em̄ ſacramentū ſignificat gr̄am: nō omne ſignificans gratiam eſtſacramentum.Articulus terciusOnſequenter queritur. vtrum penitentia fuit inſtituta in lege ſcripta. Ꝙ ſic: videtur ꝓuer. xxviij. Qui abſcōdit ſcelera ſua n̄ dirigetur. qui aūt ꝯfeſſus fuerit et reliquerit ea: miſericordiamcōſequetur. Hoc dictatum ē a lege ſcripta: igitur lex ſcripta dictabat delicta nō dimitti ſine cōfeſſione: ⁊ ita ꝯfeſſionē eē neceſſariā ſaluti. ¶ Item lex ſcripta inſtituit propeccato tali talē debere fieri ſatiſfactōem. vt ꝓ peccato talis ꝑſone talem: et ꝓ tali peccato talem. vt patꝫ leui. iiet. v. igitur cum ſacramentalis penitentia attendat mxime in cōfeſſione et in ſatiſfactione iniuncta: videtur ꝙſacramētalis penitētia inſtituta fuit a lege ſcripta. ¶ ItēIohel̓. ij. Inſtituta fuit cōtritio. ibi ſcindite corda veſtraIoſue. vij. ꝯfeſſio ibi. da gloriā dn̄o deo iſrl̓ et cōfitere. atqꝫ indica mihi quid feceris ne abſcondas. Leui. iiij. ⁊. v.ſatiſfactio. et ita ꝙͣtum ad omnes ꝑtes videtur ꝙ inſtituta fuit in ve. le. ¶ Item aug. in li. de pn̄ia. Penitentia eſtquedam dolentis vindicta puniens in ſe quod dolet cōin