Queſtiox in hominis cōditōe natura. ens. innocētia ſiue gratiapceſſit eandē informatā gratia: igit̉ vt videtur in recreatōe hominis debet p̄cedere natura ſimpliciter ꝓut eſt ininnocētia ⁊ ſine culpa: eandē vt ē informata gratia. ¶ It̄licꝫ ph̓s nihil ponat eē mediū inter ſanū etegrū: nihilominus medicꝰ ponit mediuꝫ. ꝓut em̄ ſanitas attendit̉ inquadā equalitate humoꝝ. egritudo in quacūqꝫ declinatōe ab iſta equalitate: ſic nō ē inter illa mediū inqͣtū egritudo dicit̉ cōſiſtere in declinatōe illa. ex qua infert̉ ſenſihile nocumētū ⁊ paſſiones nociue ip̄i nature: ſic ē poneremediū inter ſanū et egrū. ꝯgrua ē igitur vtraqꝫ poſitio. aſimili videt̉ ꝙ ꝯgrue ē ponere mediū inter ſanitatē ⁊ egritudinē ſpūalē. ⁊ ita pōt poni ꝙ inter egritudinē pct̄i ⁊ ſanitatē gratie ſit mediū: in quo penitēs nec ſit ī culpa nera. ¶ Preterea. natura ē ſubſtratoriū culpe et gr̄echanc nec illā neceſſe ē ineſſe. igit̉ et ip̄a natura pt̄eē ſine hac et illa. nec ex hoc p̄iudicaret̉ diuine bonitatio. quare igit̉ in reꝑatōe nō reducitur penitēs adnnocētie ⁊ relinquit̉ in ſtatu illo. et iuxta quodſe habet in illo: ꝯferat̉ ei gratia vel relabatur in culpam¶ Rn̄ſio. ad hoc facta fuit creatura rōnalis. vt vnireturdeo ꝑ quādam adherētiam ſpūalem ẜm ꝙ dr̄. j. Coꝝ. vj.Qui adheret deo vnus ſpiritus ē. Ut eī habet̉ li. de ſpiritu et anima. tres ſunt vniōes mirabiles. Una ē corꝑisnime. Alia ē diuinitatis et hūanitatis. Tercia ē honis et angeli cū deo. Unde ibi dr̄. Mirabilis fuit prima ꝯiunctio: mirabilis et ſecūda: nō minꝰ mirabilis tercia. cū homo. angelus ⁊ deus vnus erit ſpūs. Unde ſicutnec prima vnio fuit ſine medio. nec ſecūda: ſic nec tercia.Unde mediū in tercia vnione. vel ē gr̄a imꝑfecta. ſicut ēdn̄m homo ē viator. vel ꝑfecta: ſicut qn̄ homo ē cōprehenſor. nō em̄ poſſibile ē creatura ad hāc vnionē ſine medioqd̓ ē gratia ſimpliciter vel gratia ꝑfecta. ¶ Ad hoc igiturqd̓ obijcitur. ꝙ ſicut in cōditōe ſimiliter in reꝑatōne homo debet reduci ad ſtatū mediū ⁊cͣ. dd̓m ꝙ hoc nō oporer plura .ſ. que ſunt ꝯgruentia diuine iuſticie: hatia diuine miſericordie. ordinatio diuine ꝓuidentie ſiue ſapiētie. Non em̄ ꝯgrueret diuine iuſticie ꝙ oīnoreꝑaret̉ natura et reformaret̉ ad ſtatū cōditōis: ſed magis ꝯgruit vt in memoriā obediētie qua homo fuit inobequat̉ penalis diuiſio in trāſgreſdiens ſuo cōditori. reliſore et alij defectus penales. hoc ſatis expreſſe figuratuꝫē. ij. paralippo. xij. vbi dr̄. quia humiliati ſunt nō diſperdā eos: ſed dabo paxilluꝫ auxilij. ⁊ nō ſtillabit furor meꝰnū ſeſac. vn̄ tamē ſeruiēt ei vt ſciant diis mee ⁊ ſeruitutis regni terraꝝ. ſeſac inianus ſacri .i. poteſtas carnalis cui ẜuit aīaꝓpter ſuam inobedientiā deo. Preterea. ꝓpter habundātiam diuine bonitatis nō ſufficit vt remiſſa eſſet offenſadei relicto penitēte in defectibꝰ penalibꝰ ſine gr̄a. quia n̄mentū ſtaret ſine lapſu in peccatum. Unde yſa. j.Niſi dn̄s reliuiſſet nobis ſemen: quaſi zodoma fuiſſeien dr̄ aſperſio gratie ibi. Preterea. ꝓpter ordiiine ꝓuidentie que diſpoſuit quenientiſſume lvt ꝯtraria cōtrarijs curarent̉ .ſ. culpa et viciuꝫ: gratia etvirtute nō ꝯueniret vt remitteretur offenſa ſine infuſiōegratie. Preterea. nō ꝯueniret vt gratia infunderetur adreꝑatōem nature tm̄. quia ꝑfectio gratie ē ſupra ꝑfectōꝫnature. Cū igitur querit̉ cur nō ē reꝑatio hominis ꝑ reductōem ad ſtatum mediū ſicut fuit in cōditōne? Dicendū ꝙ ⁊ ſi deus hoc facere poſſet: hoc fieri nō debuit ꝓptercauſas iam tactas .ſ. ꝯgruentiā iuſticie et habūdantiammiſericordie ⁊ ꝓuidentiā ſapiētie que fuit vt cōtraria cōtrarijs curarent̉. Unde quia in cōditōne collata fueruntnaturalia integra et ſine corruptōe et vicio. que quidemnaturalia corrupta ſunt ⁊ viciata ꝑ peccatū. ſi eēt oīnoreꝑata: nihil relinquētur in memoriam trāſgreſſiōis diuini p̄cepti quod nō ꝯueniret. Pret̓ea ẜm diſpoſitōnembiuine ꝓuidentie. reꝑatio iſta nō pōt fieri niſi ꝑ gr̄aꝫ ratone dicta. gratia aut eo ꝙ excedit in dignitate ⁊ bonita.lix.te naturā: nō pōt eſſe ſolum reꝑatiua nature: ſed redditcreaturā quā diſpoſuit ꝑfectā vltra ꝑfectōem que eſt nature. ¶ Ad hoc igitur qd̓ obijcitur. ꝙ creatōi reſpōdet recreatio ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ hoc ē ꝙͣtum ad hoc. ꝙ ea que fuerūt cōdita in creatura ratōnali corrupta ſiue viciata perculpam reꝑantur. ſed quia reꝑatio eſt ꝑ gratiam inherētem que vlterius ꝑficit ꝙͣ ē ꝑfectio nature: nō ſtat reꝑatōvbi ſtetit ꝯditio. Preterea. ſi ſine gr̄a remitteretur offenſa et relinquet̉ homo ſibi: in tali corruptōne naturaliumnō ſtaret ad momētum. qd̓ nō cōgruit habundantie diuine miſericordie. ¶ Ad hoc qd̓ obijcitur. ꝙ inter ſanum ⁊egrum vno mō eſt ponere medium ⁊cͣ. Dicēduꝫ ꝙ nō eſtſimile in ſanitate et egritudine ſpūali. quia nō ē adeclinare ab equalitate illa penes quā attendit̉ ſpūaliſanitas ſine ſenſibili et ꝑiculoſo nocumēto. quia nō ē declinare ab illa equalitate niſi ꝑ auerſionem a ſummo bono: ex qua auerſione neceſſe ē cadere in nocumentuꝫ. maxime ſenſibile ⁊ ꝑiculoſum. Unde nō eſt ponere ī illa declinatōne ſtatum ſine nocumento ꝑiculoſo ſicut in alia:nec etiam in reꝑatione eſt ponere mediuꝫ vt ex dictis patet: quia gratia qua fit reꝑatio ꝑficit vltra poſſe et perfectōnem nature. ¶ Ad illud quod queritur. ꝙ nō ē neceſſegr̄am vel culpam ineſſe nature ⁊cͣ. Dicenduꝫ etſi non ſitneceſſe inꝙͣtum ꝯſideratur natura vt erat cōdita: neceſſeē tn̄ inꝙͣtum ē lapſa. Nam quia tota humana natura lapſa fuit: et eius reꝑatio fuit ꝑ gr̄am creatam. nec alit̓ potuit eē. quia nō potuit ſuſcipere gratiā increatam ſine diſpoſitōe gratie create. gr̄a aūt ꝑficit in reꝑando iuxta eēet ꝑfectōnem nature. aut neceſſe ē naturā eē in defectu reſpectu eē nature cōdite: aut ſupra eē et perfectōnem nature. Preterea. nō cōgruebat diuine iuſticie ⁊ bonitati etdiſpoſitioni ꝓuidentie vt aliter fieret reꝑatō vt ex dictisQueſtio. lix. de inſtitutiimn eſt ſacramentum.Equitur de penitetia inꝙͣtum eſt ſacramentū. Et primo ingenerali. Secūdo in ſpeciali .ſ. de ꝑtibꝰpenitētie. De pͦrimo querūt̉ plura. Priutōne. Secūdū ē de quidmū eſt de inſtitditate. Tercium de vnitate. Quartum de ordine. Quintum de iteratōe. Sextū de penitentie publicatōe. ¶ Circa primū queruntur tria. Primum ē an debuit inſtitui.Secundū qn̄ debuit inſtitui. Terciū a qͦ debuit inſtitui.Alembrum primumD primū ꝙ debuit inſtitui: videtur. qꝛ triaſunt eēntialia ſacramēto .ſ. repn̄tatio ex ſimilitudine. ſignificatio ex inſtitutōe. continentia gr̄e ex ſanctificatōe. Un̄ hugo diffiniens ſacramentum dicit. ꝙ eſt ex ſimilitudine repreſentans: ex inſtitutōne ſignificans. ex ſanctificatione continens aliquam inuiſibilem gratiam ſpiritualem. Ex hisvidetur ꝙ penitentia ſacramentum inſtitui debuit. ¶ It̄penitētia neceſſaria eſt ad ſalutem his qui lapſi ſunt inculpam. ſed ad ea que ad ſalutem ſunt neceſſaria. neceſſaria eſt obligatio inſtitutionis: ergo ſacramentum penitentie debuit inſtitui. ¶ Contra. lex naturalis ſcripta incorde dictat. ꝙ qui offenderit creatorem ſuuꝫ: debuit penitentiam agere et ſatiſfacere de offenſa. igitur penitentia eſt de dictatione legis naturalis. ſed quod eſt ex dictatione legis naturalis nō debet inſtitui: igitur penitentia non debuit inſtitui. ¶ Item iſtud videtur per ſimile īſacramento baptiſmi. ſacramentum baptiſmi eſt ſacramentum neceſſitatis lapſis per originale: ſicut penitentia lapſis per actuale. Neceſſitas autem introducta ē exinſtitutione diuina. poſtꝙͣ eī innotuit illud verbum ioh̓.iij. Niſi quis renatus fuerit ⁊cͣ. neceſſariū fuit ad ſalu