Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioiectū. ſed in infuratie infornratia ip̄aꝫ aīamque ſimul infudit̉ et infuſa ē: igit̉ ⁊cͣ. Item bene ſequiam gratūfaciengitur eſt mūdusliquis habgit̉ habet graet ecōuerſo. em̄ ſequit̉ eſt muin ſtatu īnocenfacientē. ſꝫ pritie fuit mūdus: nec tn̄ habuitus eſt naturaliter a quo cōuertit̉ cōſequētia. mundicia prior eſt naturaliter in aīma ꝙͣ gratia gratufaciēsſed mudicia eſt in aīma ex remiſſione culpe: igit̉ ⁊cͣ. It̄in qualibet mūdatōe prius ē reſpectꝰ a quo: ꝙͣ terminusad quē ẜm naturā vel tempꝰ. ſꝫ inficatio incipit a malo et termīatur in bonū. ſed malū a quo incipit ē pct̄mſiue expulſio peccati: bonū ad qd̓ tendit eſt gr̄a ſiue gr̄einfuſio. Itē ſi deꝰ ſucceſſiue oꝑaret̉. prius expellēt culideret gr̄am. priꝰ ſcꝫ tꝑe. ſꝫ ſubita oꝑatio ſitollat ordinē temꝑis: tn̄ īllit ordinem nat̉e. ergotio iuſtificatōis diſubita ſit: priꝰ natura culpaꝫItē culpa expellit̉. aut qn̄ eſtqꝛ tunc ſemꝑ expelleret̉. Sieſt infuſa gratia: quia tunceodē. ergo ante expellit̉ cul eſt aliud priuare priuatilp̄a ē priuatio: gr̄a habitꝰ.idem ē gr̄am inpaꝫ tollere. ergo videt̉ hoſdē ad ſe ſit ordo alilo. dicendū quēadmodū inſciplina imprudētiam tollit etſic̄ ꝑfecta virtꝰ iniꝗtatē ſed v̓tus nonatē niſi infuſa in aīma: igit̉ prior naturalitereſt infuſio de letōne. Item .xv. act. Fide purificās cored fide purificare corda ē ſordes pct̄oꝝ expellere a coroidem: igitur fidē fit expulſio peccatoꝝ.ſed expellunt̉ peccata fidē: igit̉ exiſtēte fide in aīmagratia prius eſt naturaliter ⁊cͣ. Itē eſt formā accidēset forma ſubſtātia. illa que accidēs: agit niſi inꝙͣtumeſt in ſubiecto. igit̉ gratia ē forma que ē accidēs: nonagit expellēdo viciū vt ens in ſubiecto. igit̉ naturaliterprius ē in ſubiecto ꝙͣ expellēs peccatuꝫ. Item dn̄s peraliqd̓ mediū tollit culpā ab aīma. Unde remiſſio peccati eſt īmediate a deo formaliter loquēdo. cuiꝰ ꝓbatioeſt. ſemꝑ fuit aliqd̓ remediū cōtra peccatū. ſic̄ contraoriginale ante legē. fides ꝑentū. in lege circūciſio. intemꝑe gr̄e gratia baptiſmalis. Un̄ greg. Qd̓ apud nosvalet aqua baptiſmi: hoc egit apud veteres vel ꝑuul̓ſola fides: vel maioribꝰ virtꝰ ſacrificij: vel his exabrahe ſtirpe ꝓdierūt miſteriū circūciſionis. Un̄ ſemꝑfuit aliꝗd tollens peccatū ab aīma a deo ſcꝫ gratia. igit gr̄am tollit̉ peccatū. ſed tollitur gr̄am niſi gratiainſit anime: igit̉ prius naturaliter ineſt gr̄a ꝙͣ remiſſiopeccati. Iteꝫ indirecte obijcit̉ ſic. ponat̉ prius ſit remiſſio peccati ꝙͣ infuſio gr̄e. ſed exiſtente remiſſione dominꝰ inhabitat aīmam. igit̉ ſi natura prius eſt remiſſioculpe ꝙͣ infuſio gratie: prius inhabitat aīam dn̄s naturaliter ꝙͣ habeat gratiā. quod eſt falſum. Iteꝫ gratiaſimul infunditur et creat̉. ſed creatō gratie p̄cedit expulſionē culpe: quia culpa expellit̉ gratiam. ergo infuſiogratie precedit ⁊cͣ. hoc patet exemplum in igne expellēte frigus. In hmōi aūt expulſione prius naturaliter virtus ignis īmittit̉ in materiā ꝙͣ frigus expellit̉. ſed deusexpellit culpam īmittendo gratiā ⁊cͣ. Reſpōſio. ad hvolunt aliqui dicere dn̄s ſeip̄o culpam expellit. dicit̉em yſa. xliij. Ego ſum qui deleo iniꝗtates tuas ꝓpt̓ me.ẜm hos deus prius mūdat aīam et poſtmodū dat gr̄amprius dico natura ſimul tempore. ſed qꝛ expulſio peccati eſt infuſionē gratie ſicut expulſio tenebre materialis diffuſionē luminis materialis: ſicut ponunt quaſiomēs. Aliter dici poteſt. gratia pt̄ dupliciter conſiderari. Ano modo vt eſt tollens vicia ab aīma ſiue peccata. Alio modo vt ſui inherentia ꝑficit aīam et eſt habitus aīme. vt autē eſt tollens peccata: naturaliter p̄cedititie ablatōem culpe: ſicut cauſa naturaliter ē.lviij.prior ſuo effectu. Cipa em̄ eſt tenebra ſpūalis: gratia ēſicut lux expellens hmōi tenebras. inqͣtū conſiderat̉ vthabitus ꝑficiens aīam penitentis que quidē ē aptaad ſuſceptionem gratie niſi expellat̉ vicium vel peccatūab aīma. ſicut diſpoſitio vel aptatio rei alicuius formevel habitus precedit naturaliter ip̄am ſuſceptōnem: ſicexpulſio vicij precedit infuſionē gratie. Unde neceſſariapoſſunt fieri argumēta ad oppoſitas ꝑtes ſic. Aīma diſponitur et aptat̉ ad ſuſceptōem informatōis gratie velvirtutis. Hec aūt diſpoſitio eſt expulſionē peccati. igr̄ſi diſpoſitio ad ſuſōem forme vel habitꝰ precedit naturaliter ip̄am ſuſceptōnem: expulſio vicij naturaliterprecedit infuſionem gratie. Hoc argumentū neceſſariūeſt. Aliud eſt tale ad cōtrariū. Om̄is cauſa naturaliterp̄cedit effectū. ſed infuſio gratie eſt cauſa expulſionis vicij: ergo naturaliter p̄cedit illud. Iſtud argumentū ſimiliter eſt neceſſariū. Utrūqꝫ igitur argumentū eſt neceſſarium et habet virtutē ab habitudine cauſali. Primū abhabitudine cauſe materialis: ſecūdū ab habitudīe cauſe efficientis. Propter hoc reſpondendū ad queſtionemiſtam diſtinctōem. quia inqͣtū gratia eſt auferens vicia vel peccata ab aīma: priꝰ naturaliter eſt infuſio gratie ꝙͣ expulſio peccati: ſicut cauſa efficiēs ſuo effectu. inꝙͣtum eſt forma vel habitus ꝑficiens aīam penitentis.Hec aūt ꝑfectio requirit aptitudīem ex ꝑte aīme vel diſpoſitōem. que aptitudo eſt et diſpoſitio ab ablatōe peccatoꝝ. ſicut cauſa materialis que eſt diſpoſitio vel aptitudo materie p̄cedit naturaliter formā ꝑficientē: ita ablatio peccati p̄cedit infuſionē gratie. Ad hoc qd̓ obijcitur ex glo. illa. Niſi prius deficiat in malo nunꝙͣ ꝑueīetad bonuꝫ ⁊cͣ. dicendum deficere in malo eſt p̄paratioquedam vel diſpoſitio ad bonum. Unde cōcedendū eſt. defectus iſte inꝙͣtum hmōi precedit ſcꝫ vt cauſa materialis quendā effectū in aīa qui eſt informatio anime. Ad alid̓ qd̓ obijcitur ex alia glo. occaſus mortis cedit ⁊cͣ. Iam patet reſponſio: quia caſus vite veteris eſtp̄paratio ad ſuſceptōem vite noue. vnde naturaliter precedit. Similiter patet reſpōſio ad terciā glo. que dicit. deus incedit niſi viam mundā. Dicendū verūeſt mūdificatio vie que eſt ablatōem peccati: p̄ceditacceſſum dei qui eſt informatio aīme virtutem materialiter dico. Natura em̄ precedit mundiciā vie que eſt exablatione peccati acceſſum dn̄i ad aīam: quo informat̉anima habitu gratie. Ad id qd̓ obijcitur. egreſſusvicij virtutis oꝑatur ingreſſum. dicenduꝫ hec oꝑatioeſt p̄paratio quedam vt tactum eſt. et ita p̄cedit gratiaꝫad quā recipiendam p̄parat. Ad hoc qd̓ obijcitur.comꝑatio gratie ad contrarium p̄cedit illam que eſt adſubiectum. Dicendū hoc verum eſt ꝓut gratia conſideratur vt eſt expellens peccatū. quia hec expulſio ē preparatio ad informatōem ſubiecti ſcꝫ aīme. et ſic vt dictūeſt expulſio vicij precedit infuſionem gratie. ẜm igitur infuſio gratie eſt informatio anime: gratia infuſa ſicnatura precedit expulſioneꝫ gratie. ẜm infuſione gratie tollitur ſiue expellitur peccatum ſic infuſio preceditUel poteſt aliter dici et planius: idem eſt tamen hocquod dictum eſt. ſcꝫ infuſio gratie duos habet effectus. ſcꝫ expellendi peccatum: et informandi animam.prior aūt eſt expulſio ꝙͣ informatio. Unde ꝙͣtum ad effectum expulſionis prior eſt: ꝙͣ ꝙͣtum ad effectuꝫ informationis. Cum igit̉ queritur. vtrum gratie infuſio precedit expulſionem culpe. Dicendum infuſio gratie ſimpliciter p̄cedit. ſed ꝓut conſideratur vt eſt informās animam. ſic precedit expulſio. Ad id quod obijcit̉.dicia naturaliter precedit habitum gratie gratum faciētis. Dicendum hoc verum eſt de mūdicia ꝓut abſtrahit ab illa que eſt mundicia innocentie. et dico de innocentia ꝙͣtum ad ſtatum conditōnis: et ab illa que eſt perpurgationem a culpa. Mundicia em̄ generaliter ſumpta ad hanc et illam mundiciamrior eſt ꝙͣ habitus gratie gratumfacientis. ſed ex hoc non ſequitur mūdicia