Queſtiooni auerſionis reō̄deat cōuerſio:cōmiſſum. vt offertarie in peccato reſpōdeat voluntaset delectationi viumiēdi. Hec aūt eſſe nō poſſunt a volūtate ſimpliciterq potius neceſſariū eſt ꝙ ſit informata gr̄a gratūfaciēHec aūt ſunt ꝓprie effectꝰratie ſcꝫ auerſio a peccacōuerſio ad deū: et informatio li. ar. ad volūtariātōem cōmiſſi. quibꝰ aīa gratificat̉ ad executōꝫ huiꝰunitōis ſiue ꝑducatōem in actū. qꝛ eſt de valde difficilihꝰrrequirit̉ virtus expediēs potentiā in actum hmōi.ꝓpter qd̓ ad hoc ꝙ ſit penitētia actu: requirit̉ virtus volūtariam punitōem ꝑducēs in actum. vt ſicut in culpaerat delectatio actualis voluntaria: ſimiliter punitio ſitactualis et volūtaria. Tria ergo neceſſaria ſunt ad penitentiam. gratia cōuerſionis ad deum: virtus expeditiquis potentiaꝝ ad hoc ꝙ puniatur cōmiſſum: et actual̓punitio. Unde cū dicit̉ penitētia eſt gratia vl̓ virtꝰ. hecp̄dicatio nō eſt oīno ꝑ ſubſtantiā: ſed potius ꝑ cauſā ſcꝫeffectiuā vel formalē. ¶ Ex his patet reſpōſio ad obiectaPenitētia em̄ dicit̉ gr̄a cauſaliter. et hoc mō cōcedi poſſunt rōnes facte ad hoc. nō aūt ſubſtātialiter .i. nō oīnoꝑ ydemptitatē ſubſtātie. Et hoc mō poſſunt cōcedi rōesfacte ad aliā. Pret̓. quarūdam rōnum patet reſponſioex dictis ſupra vbi tactū eſt. ſi penitētia ſit virtus. ¶ Adhoc aūt qd̓ querit̉ quare penitētia cadit in duplex genꝰ⁊cͣ. Reſpōſio patet ex dictis: qꝛ vt dictum eſt. penitentiapata eſt in remediū mortalis peccati. Ad hoc aūt ꝙ ꝑfecte deleat̉ mortale: c̄portet ꝙ deleatur culpa. et hoc pergratiā: et ſoluatur reatus. ad quod requirit̉ oꝑatio ml̓iplex et difficilis. ꝓpter qd̓ requirit̉ ꝙ virtus expediatpotētias aīme: īmo ip̄ius homīs ad executōem illarumpatōnum. Uel pt̄ dici. ꝙ penitētia dicit̉ gratia qꝛ grauita dei miſericordia datur penitenti. Un̄ aug. de fidead petrū. Firmiſſime tene ⁊ nō dubites. nemīem hic poſſe hoīem penitentiā agere: niſi quē deus illumīauerit etgratuita miſeratōne cōuertit. Apl̓us em̄ dicit. Ne fortedet illis penitentiam ad cognoſcendā veritatē ⁊ reſipiſcant a dyaboli laqueis. ſed licet hac rōne poſſet penitētia dici gr̄a: nō tamē in verbo ꝓpoſito. qd̓ patet ex oppoſita diſiūctione. ¶ Ad vltimū dicendū ꝙ penitētia ml̓tiplicem habet reſpectū. habet em̄ reſpectū ad culpā quaꝫdelet: reſpectū ad penam ad quam peccator tenet̉: reſpectum ad naturā quā ſanat. ẜm ꝙ cōſiderat̉ ꝙͣtū ad pͥmūreſpectuꝫ dicit̉ gratia: eo ꝙ ꝓprie opponit̉ culpe. et rōneoppoſitōnis habet culpā expellere. ẜm ꝙ cōſiderat̉ ꝙͣtūad ſecundū reſpectū dicit̉ virtꝰ: eo ꝙ ꝑ ip̄am ordinat̉ penitens ad oꝑa bona et difficilia. ẜm ꝙ cōſideratur ꝙͣtuꝫad terciū reſpectum dicit̉ ſacͣmētū: qꝛ ſacͣmētū īꝙͣtum ſac̓mētū ſanat. vnde dicit̉ medicina ſiue medicinale vt dic̄Nlembrum ſecundumOnſequēter querit̉ de neceſſitate gratie.Et querit̉ ſi voluntas penitendi poteſt eēſine gratia vel etiā faciendi aliqd̓ bonum.Ꝙ ſic: videtur. qꝛ nihil eſt ſic in poteſtatenoſtra. ſicut voluntas. Si aūt voluntas eſt in poteſtatenoſtra: poſſumus et velle bona et mala. Si em̄ nō poſſemus velle a nobis niſi hoc tm̄ vel illud: qūo eēt verū qd̓dicit aug. ꝙ nihil eſt ita in poteſtate nr̄a. ¶ Item Anſhelmus. Uolūtas eſt inſtrumentū feip̄m mouēs. ſic̄ igit̉iēto poteſt cōuertere vſum inſtrumenti velad hoc vel ad illud: ſimiliter ⁊ volūtas pt̄ cōuertē ad velle bonum vel malū. et ita ad penitendū vel nō penitēdū.Item zach̓ j. Conuertimī ad me et ego conuertar advos. Ecce ꝙ monemur ad cōuertendū ad deū vt cōuertatur ad nos. igitur vt videtur poſſumꝰ conuerti ad dn̄mꝙ cōuertat̉ ad nos. Si aūt nō ē cōuerſio ad deū. niſi exiſtente vel coexiſtēte volūtate penitēdi: igit̉ ⁊cͣ. ¶ ItēOrigen̄. ſuꝑ leuiticū. Inciꝑe nr̄m eſt hͦ ꝑfice a deo ē. ſedionā volūtatē ſiue volēdo bonū. ¶ It̄ ezech̓.iij. Aperui os meū et cibauit me volumīe iſto. glo. aꝑto.lviij.initia volūtatis in nob̓ ſint.ore dn̄s cibos largitur.ꝑfectionē beatitudinis aur. Initia auteꝫbone voluntatis ſunt inigit̉ ⁊cͣ ¶ Cōtraij. coꝝ. iij. Non ſumꝰ ſugitare ex nobisquaſi ex nobis. multoiec velle. glo. Quis n̄ videtprius eſſe cogitare ꝙͣ credere. qꝛippe nullus credit aliꝗdniſi prius cogitauerit eē credendū. ¶ Iteꝫ hiero. de filioꝓdigo reuertēti Luc̄. xv. Nec illā voluntatē redeūdi haberet: niſi eam in occulto pius ei pater inſpiraſſꝫ. ¶ ItēRo. vij. velle mihi adiacet. glo. bede. Non habitat in mebonū: quia nec bonū velle nec bonū ꝑficere. Ex his patꝫꝑ nec velle penitere nec aliqd̓ bonū poſſumus a nobis.Reſpōſio. ꝙ velle bonū meritoriū ſiue gratuitū nonoſſumus niſi admīculo gratie. Natura em̄ nr̄a ita curua effecta eſt. ꝙ ſubleuari nō pt̄ ad bonū gratuitū appetendū. niſi admīculo eius qd̓ ſupra eſt. Un̄ Treno. iiij.Cōuerte nos dn̄e ad te et cōuertemur. Glo. ibi. Gratiavocātis p̄cedit ⁊ excitat libertateꝫ volūtatis. et poſt. Eſtaūt qd̓dam velamen nr̄e īfirmitatis ſenſibꝰ noſtris obiectum. quod niſi illuminatione dei fuerit remotū: conuerti nō valemꝰ. hec glo. Et Aug. de gr̄a et li. ar. Ip̄e vtvelimus oꝑatur incipiēs: ꝗ volentibꝰ cooꝑatur ꝑficiēs.vt ergo velimus ſine nobis oꝑatur: cū aūt volumꝰ ⁊ ſicvolumus vt faciamꝰ: nobiſcū cooꝑatur. ¶ Cōcedo ergoque ꝓ illa ꝑte inducta ſunt. Qūo aūt poſſumꝰ cogitarevelle ꝑficere. beatus bern̄. li. de li. ar. determīat. dicensapl̓us omne qd̓ boni poteſt eſſe .i. cogitare velle ꝑficeredeo attribuit. ſed primū ꝓfecto ſine nobis: ſcd̓m nobiſcūterciū ꝑ nos facit. Siquidē immittēdo bonā cogitatōeꝫnos p̄uenit: ſane ip̄i p̄uenire nos nequaꝙͣ poſſumꝰ. quiaūt nemīem bonū inuenit nemīem ſalusit. ꝗ nos p̄uenit.nec primū itaqꝫ in quo nihil facimꝰ: nec vltimum qd̓ plerūqꝫ extorquet timor inutilis aut ſimulatio damnabilisſed oīno mediū nobis reputat̉ in meritū. ſola quippe bona volūtas ſufficit. cetera nō ꝓſunt ſi ſola defuerit. Ecce ꝙ bonam cogitatōem facit ſine nobis: qꝛ p̄ueniendonos bonā volūtatē nobiſcū. Un̄ pꝫ ꝙ mediāte gr̄a efficitur. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝙ nihil eſt ita in pr̄ate noſtraſicut volūtas ⁊c̄. Dicendū ꝙ volūtas dicit̉ eſſe in pt̄atenoſtra. qꝛ cōpelli nō poteſt. vn̄ ratio pt̄ cogi et intellectꝰ:ſed volūtas non. nullus em̄ poteſt cōpellere homīem adaliquid volendū. et hoc etiā intelligit̉ reſpectu ꝓprij acnon em̄ aliquo mō vult niſi velit. Et ꝓpter hoc dicit̉ nihil eſt ita in poteſtate noſtra ſicut volūtas. non qꝛ poſſithomo ꝑ ſe velle quicꝗd eſſet bonū ad volendū. et ꝓpterhoc dicit̉ inſtrumētū ſeip̄m mouens ſcꝫ qꝛ a ſe moueturet nō ab aliquo cogente. ¶ Ad id qd̓ obijcit̉ de illo v̓boZach̓ .j. Cōuertimī ad me et ego cōuertar ⁊cͣ. dicenduꝫꝑ hoc ꝙ dicit̉ cōuertimī: inſinuat̉ libertas volūtatis.hoc ꝙ dicit̉ ego cōuertar ad vos: ſignificat̉ excitatiodiuine bonitatis ad collatōem gratie. Unde ſenſus ē. nſi fuerit defectꝰ ex ꝑte libertatis voluntatis veſtre: ꝯferāvobis gr̄am qua excitabimī ad efficaciter volendū. Etin hoc inſinuat̉. ꝙ ex ꝑte volūtatis requirit̉ obedientiaſiue inclinatio ſi gr̄a debeat hr̄e gr̄am. Unde glo. ſuꝑ illud trenoꝝ. iiij. cōuerte nos. Notandū ꝙ gr̄a dei nō conuertimur: niſi noſtra volūtate cōuertamur. ¶ Ad illudqd̓ dicit Origen̄. ꝙ inciꝑe nr̄m eſt: intelligēdū eſt ẜm ꝙinciꝑe dicit inclinatōem li. ar. ad cōſentiendū gr̄e excitāti. ſic̄ dicit glo p̄tacta. ¶ Ad illd̓ qd̓ dicit hiero. ꝙ initiabone volūtatis ī nobis ſunt. dicendum ꝙ glo. nō dicit ꝙſunt a nobis ſed in nobis. licet a dn̄o. Unde qn̄ hō aperit os cordis obediēdo gratie excitāti: dn̄s gr̄am infundit efficaciter volendi. Unde dn̄s aperit os et cibat. vnde lr̄a. lxx. dicit aꝑuit et dicit ibi glo. Aperuitip̄e aperuit os ꝓph̓e et cibauit. et dicit ibitotiens ad os cordis quaſi manū porrigit.bis intellectum aperit.Nembrum tercium