Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ritate facta: ob hoc digna vita eterna. poſtea adueniēte peccato mortificant̉: nec ſunt digna remuneratōe qd̓ ēipſa opera viuificari. Ad illud qd̓ pͥmo obijcit̉ ꝯͣ. dicē (vt alibi dictum ē) verbuꝫ Hugo. debet intelligi deillo opere bono qd̓ potuiſſet facere vel feciſſet tꝑe quofuit in mortali peccato. qd̓ opꝰ recuꝑabit̉: qꝛ ſi aliopore velit facere opus qd̓ obmiſit: ꝑdit illud opꝰ qd̓ deberet ī illo temꝑe facere. vnde Seneca dicit. grauiſſimaeſt iactura tꝑis que pōt recuꝑari. Ad alid̓ noͣnduꝫ vt quidam ponūt. oꝑa bona .i. meritoria vite eterne excaritate fiunt ex libera volūtate iuſta ip̄iꝰ oꝑantis.Eo enim bona ſunt (bonū .n. dicit ꝯditōnem finis) adlaudeꝫ dei fiūt. quia d̓o ex caritate fiūt: ideo in vnitatecorꝑis miſtici ſpectant ad corpus xp̄i miſticū. quia v̓o exvoluntate iuſta libera: ſpectant ad ip̄m oꝑantē ſiue admeritū oꝑātis. vnde qn̄ iſte cadit qui fecit oꝑa bona. etſieuaneſcant ꝙͣtum ad meritū oꝑantis: nihilominꝰ quodāmodo remanent inꝙͣtum ſpectat ad laudeꝫ ad ip̄m corpus miſticū in cuiꝰ vnitate fiebant. tn̄ manēt ad meritum facientis: vnde moriunt̉ ꝙͣtum ad ip̄m. Si d̓o reſurgat a culpa fiat de corꝑe miſtico: ipſa opera ſibi reuiuiſcunt. ꝙͣtum ad hūc modū habendi ſiue tenēdi dicuntquidaꝫ illd̓ Apoc̄. iij. Tene qd̓ habes ne alius accipiatcoronam tuam: debere intelligi. ẜm hūc modū dicūt opera talia non oīno p̄teriſſe: ſꝫ aliquo modo mane̓. ſiue maneant in corꝑe miſtico ẜm dicūt quidā ſiue: eſtdubium ꝗn maneāt in memoria dei. ſꝫ ad remunerāduin ipſo d̓o peccatore manēt ad gaudendū ſꝫ magis addolendū: a tantis bonis ad tanta mala lapſus ē. ſi tamen reſurgit: manēt in deo ad remunerandū in penitēte ad gaudendū. Unde prius aliquo manebāt ſꝫ mortua: poſtea v̓o viua. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ pōt rn̄deri dupliciter. vel manent in corꝑe miſtico ſicut tactū eſt. vel manent in memoria eius qui fecit dei quo fecit. Ad hoc qd̓ obijcit̉. ideꝫ actus eſt ſuſceptiuꝰ oppoſitoꝝ ⁊cͣ. Dicēdū viuū mortuū dicūt diuerſas diſpoſitiones circa opus: ſꝫ diuerſas ordinatōes potiꝰ. dicuntenim ordinationeꝫ ad remuneratōꝫ dum viuit opus:uationeꝫ illius ordinatōis mortificatū eſt opus. ſedīipſo homīe dicūt diuerſitatē penes qualitatē gratie: queeſt accn̄s abſolutum. penes qd̓ alterat̉ ſubiectu. diciturmodo homo mortuus modo viuus modo peccator modoiuſtus. ita alterat̉ alteratione ẜm quid: que eſt motꝰſꝫ mutatio. opus aūt ex conſequēti ordinatū eſt ad vitaꝫvel hoc ordine priuatū. Ad illud qd̓ obijcit̉. qY impoſſibile eſt habitum eundeꝫ numero recuꝑare ⁊cͣ.Dicendū aliter eſt recuꝑare actum ſimpl̓r recuꝑare viuificationeꝫ: ſicut aliud eſt recuꝑare viuificari. recuꝑare enīreſpicit: viuificari ordineꝫ. qm̄ qn̄ aliꝗd deficit ꝙͣtuꝫad eſſe: ſi iteꝝ incipiat eſſe: eſt idem numero ſꝫ aliud.ideo habitus ſi corrumpat̉: ideꝫ recuꝑat̉. ſꝫ ꝗa poſſibile eſt idem manēs ideꝫ: alium alium ordinē habeat. ẜm hoc attendit̉ mortificatio in operibꝰ. ideo impoſſibile eſt opus mortuū viuificari manens idem. Ad illd̓qd̓ obijcit̉ de ſtatu innocentie deſtructo ⁊cͣ. Dicendumnon eſt ſimile. opera .n. deſtructa per culpam ſunt dſtructa ꝙͣtum ad eſſe ſimpl̓r: ſꝫ ꝙͣtum ad ordineꝫ ſiue eſſeordinatum. ſtatus .n. innocentie virginitatis ſimpliciter corrumpunt̉. Nembrū ſeptimūOnſequēter querit̉. vtꝝ peccator poſſit ſaluari ſine pnīa v̓tute. ſic: videt̉. nolle bo facit malū. igit̉ velle bonū facit bonuꝫ.vnde ſicut nolentes bonū ſimꝰ mali: ita volentes bonum ſimus boni. exquo .n. deus ē ꝓnior ad miſerendū ꝙͣ ad damnandū: ſi actu interiori qui ē nolle bonum ſimus mali. videt̉ actu interiori ē velle bonumſimus boni. Itē ſuꝑ illud Qui ſeminat in lacrimis: dicit glo. Noli eſſe triſtis ſi aſſit tibi bona volūtas vn̄ metit̉ pax. igit̉ vt videt̉ ſufficit bonam habere voluntatē adpacem eternam acquirendā ſine omni triſticia. Itemvij. Luc̄. Dimiſſa ſunt ei peccata multa. Glo. ardor caritatis in ea rubigineꝫ delictoꝝ combuſſit. igit̉ caritate delentur peccata. igit̉ non pnīa. Item .xxiij. Luc̄. Nec tutimes deum qui in eadeꝫ damnatione es. dicit glo. Magna gratia in hoc latrone eminet. nullū membrū a ſupplicio liberum habet preter cor linguam. totum qd̓ libeꝝhabet offert: credit corde: ore confitet̉. Ro. x. fidē habuitquia regnaturū credit queꝫ ſecum moriētē vidit. ſpeꝫ habuit: quia aditum poſtulauit. caritateꝫ firmit̉ tenuit: ꝗacum latroneꝫ de iniquitate ſua arguit vitam quam cognouerat ei predicauit. In iſta glo. enumerant̉ que ꝯcurrebant ad ſaluteꝫ latronis. tn̄ ibi nominat̉ pn̄īa. igit̉pnīa non eſt nccͣia ad ſaluteꝫ pct̄oris. Contͣ. iij. matꝭPnīaꝫ agite. Glo. prima virtus per pn̄īaꝫ veterē hoīeꝫꝑimere. igitur penitētia eſt vt quā vt prima de nūero virtutum ꝑimitur vetus homo. ſed prima exn̄te: neqꝫ eaque conſequent̉ ſunt. igit̉ pōt eſſe ꝑemptio peccati ſinepnīa virtute. Rn̄ſio. non eſt ſalus pct̄oris ſine penitentia. Ad primuꝫ dicendū. aliter eſt via merendi demerendi. mali .n. ſumus quia malū facimus: eniꝫſimus boni quia bona facimus: ſꝫ econuerſo. vnde a nobis poſſumus mali: ſꝫ non niſi a deo boni. ꝓpter quodnon ſequitur. ſimus mali nolentes bonum: igitur ſimusboni volentes bonum. Pret̉. in reꝑatione lapſus culpeordo diuine iuſticie exigit: vt primo puniat ſe penitēs dolendo nolendo peccaſſe. hac .n. via venit dn̄s ad penitētem: vt conferat illi grām gratū facientē. vnde in pͣs. Iuſticia ante ipſum ambulabit. Glo. prima homīs iuſticiaeſt: vt puniat ſe malum faciat ſe bonum. hec ē via domini vt veniat ad eum. qui enim peccata ſua odit: iaꝫ incipit deo eſſe ſimilis qui ea odit. Et ex hoc pꝫ qūo rn̄dēdum eſt. Ad aliud quod obijcit̉. deus eſt pronior admiſerenduꝫ ⁊cͣ. hec aūt miſcd̓ia ſi eſſet preiudicaret eiusiuſticie. ordo .n. diuine iuſticie eſt: vt viā reꝑationis incipiat a pnīa de peccato .i. vt primo doleat de peccato ſiueſalteꝫ nolit peccaſſe. Ad hoc qd̓ querit̉ de glo. illa. Qoli eſſe triſtis ſi aſſit tibi bona voluntas ⁊cͣ. Dicendūglo. illa loquit̉ de voluntate faciendi oꝑa miſcd̓ie: ſpetente facultate. vnde glo. precedens dicit. oꝑa miſcd̓ſeminant: ad que ſufficit voluntas ſi deſit facultas.ſubdit. Noli eſſe triſtis ſi eſt tibi bona voluntaaliud qd̓ obijcit̉. ardor caritatis combuſſit rubidelictoꝝ in Magdalena. Dici pōt rubigo illa dicitur ipſa culpa: ſꝫ quidam defectus contractus ex ip̄a corſuetudine peccati. ſicut abuſio quedā ex ꝑte intellectiue. libido ex ꝑte affectiue. quibꝰ diminuta fuit virtꝰ in potentijs: ſicut ferrū ꝯſumit̉ rubigine. Iſti .n. defectus optime reꝑant̉ v̓tute caritatis. Uel ſi placet dicere. rubigoilla fuit culpa in aīa. dici pōt caritas dicit̉ illam combuſſiſſe meritorie ſiue impetratiue. dilectio .n. dei maxīemeruit (de cōgruo dico) vt dimitterent̉ ſibi pct̄a. vn̄ meritorie dr̄ caritas ꝯbuſſiſſe. ex habet̉ ſine pnīa delet̉ culpa. Ad aliud qd̓ dr̄ Luc̄. xxiij. vbi tangūt̉ eaque erant latroni ad ſaluteꝫ nihil tangit̉ de pnīa. fuit illi nccͣia. Dicendū ſequit̉. ibi eniꝫ ſolitur virtutes quibꝰ ꝓprie ꝯuertebat̉ in deū. vn̄ tangut̉ ibiſolū v̓tutes theologice. pret̓. ex obiecto magis ſeꝗt̉ opſitū ꝙͣ ꝓpoſitū. qm̄ hꝫ vnā hꝫ oēs. maxīe ꝗa pctōr ī hꝫ ſine pnīa. ſeꝗt̉ ſi aliquā habuit: habuit pnīaꝫ. Aꝝnulla habet̉ ſitpnīa habet̉ in glo. ſuꝑ illud. pnīaꝫ agite. iij. Math̓. vlglo. pͥma virtꝰ ē pnīam veterē hoīemꝑimere vicia odire. qd̓ facit: virtutes n̄comprehendit: ſꝫ nec etiā ſupplicia fugit. Nembrū octauūOnſequēter querit̉. vtrū ſine dolore pnīaliſiue volūtate delet̉ qn̄qꝫ cl̓pa aliqͣ ſiue mortalis ſiue venialis. ſic: videt̉. ponat̉aliꝗs nimis diligit vxoreꝫ ſuā ſub deo tamita peccet denialit̓ dilihendo illā. penitet de amōe