Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioPret̉. glo. illa que dicit ſanitas daſufficit ad ſalutē.ta ſimul redit. general̓r intelligiturtur dn̄i imꝑio totiuxta nutuꝫ diuini imperij ſub hoc ſenſu. Sanitas datur dn̄i imperio tota ſimul redit .ſ. ẜm dn̄i imperiū. quiaaliqn̄ dn̄s ſimul integram ſanitateꝫ dabat: aliqn̄ non ſimul ſꝫ ſucceſſiue. vt pꝫ Mar. .viij. in ceco illuīato: priusvidit hoīes velut arbores ambulantes: poſtmodum vidit clare. vnde dicit glo. queꝫ vno verbo totū ſimul curapoterat: paulatim curat. vt magnitudinē hūane ceciiris on̄dat: vix vel qͣi gradus ad lucē redeat. ſicIgeneralit̓ nec vbiqꝫ intelligendū dicit̉ ſanitas totanul redit. Ad hoc qd̓ obijcit̉ qd̓ dicit Hugo. adp̄miſſi ſunt: vt ipſo caſu erudiant̉ meliores effi.Dicendū intelligendū eſt ẜm intentōꝫ dei. dominus cadere ꝑmittit vt ex caſu meliores efficiāt̉ .ſ. cauriores humiliores. ita accidit in electis: tn̄ ſemꝑalijs. multa .n. ꝑmittit deus ad vtilitateꝫ noſtraꝫ fieri: ꝓueniūt nobis ad vtilitateꝫ aliquā: qꝛ vtiliter vtimur illis. Ad id qd̓ obijcit̉. gr̄a pnīe reuiuiſcūt merita mortificata ẜm quantitatē caritatis a erant meriroria ⁊cͣ. Dicendū oꝑa meritoria dicūt̉ mortificari percatū. qꝛ nihil valent ad ſaluteꝫ exn̄ti in pct̄o mortali.vn̄ Ezech̓. xvi.Si auertit ſe iuſtus a iuſticia ſua fecerit ẜm omēs abmninatōnes qͣs oꝑari ſolet impius: omēsiuſticię ſue qͣs fecit recordabunt̉. interli. in ſaluteꝫ. ſimiliter dicūt̉ mortificata reuiuiſcere grām ſequentē: qꝛdecedenti ingr̄a ſiue in caritate deꝰ remunerat illa. ſꝫ qꝛ reuiuiſcūt ad meritū vite eterne niſi decedenti in caritate: ꝓpter dico reuiuiſcūt ẜm quantitatē caritatis p̄terite que perijt culpam ſequentē: ſꝫ ẜm quantitafinalis. exquo .n. oꝑa mortificata dicūt̉ reuiuiſci ad premiandū ſolutio premij fiet ẜm caritateꝫ finalē: reuiuiſci illud erit ẜm caritateꝫ finalē. iudiciū .n.retributōis bonoꝝ maloꝝ fiet ẜm ſtatū finaleꝫ. UndeEzech̓. xviij. Si auerterit ſe iuſtus a iuſticia ſua ⁊cͣ. glo.Sicut iuſſū ante peccatorem grauāt antiqͣ delicta: ſicpeccatorē ante iuſtū veteres iuſticie adiuuant. Unuſqꝫ .n. in quo inuenit̉ in eo iudicat̉. Ecce iuxta merita ꝙͣtū ad ſtatum in quo decedit premiabit̉. Pret̉. virtutes dicūt̉ manere in patria. vt ex eis eliciant̉ operameritoria: ſꝫ potius vt ſint diſpoſitōnes ſubiecti ad gl̓aꝫ. ẜm quantitateꝫ virtutū diſponentiū erit quātitas gl̓e.ſꝫ ſolū ille que inſunt in fine diſponēt ad gl̓aꝫ. igit̉ ẜm illas erit remuneratio gl̓e. Propter dico ſine preiudicō reuiuiſcūt oꝑa ẜm quantitatē caritatis finalis. eoruꝫenim reuiuiſcere ē ip̄a remunerari a deo. Pret̉. quodaꝫtropo loquēdi oꝑa meritoria dicunt̉ filij virtutū: qꝛ ex ill̓hn̄t eſſe. ſꝫ oꝑa viua dicūt̉ qͣi filij naturales. oꝑa viuificata qͣi filij adoptiui. ſꝫ adoptans aliquē in filiū non ꝓmoad obtinendū hereditateꝫ parentū naturaliuꝫ hereditateꝫ que ab ipſo adoptante deuoluēda eſt. vnde hmōi oꝑa remunerabunt̉ ẜm quantitatēcaritatis ex qua ꝓuenerūt in eſſe: ſꝫ quaꝫ reuiuiſcunt.vnde qn̄qꝫ oꝑa mortificata que fuerūt ex mīori caritate remunerabunt̉ ẜm maioreꝫ. qꝛ ẜm caritatē ī qua p̄dexcedit. Uel dicūt quidaꝫ. quia oꝑa mortificata reuiuiſci eſt aliud ꝙͣ reſeruari illa ad p̄mia premīabunt̉ ẜm quantitatē caritatis a qua digna fuerūtmīo. oꝑtet reſurgat penitēs in tanta ī quāta fuitilla oꝑabat̉. qꝛ vt dicūt qn̄qꝫ oꝑa remunerant̉ magis ẜmuantitatē caritatis finalis in qua decedūt.tpote ẜm quantitatē in qua fiebāt. ſꝫ eſt falſuꝫ. cum vteſtimo oꝑa hn̄t remunerari niſi inqͣtū ꝑmanēt in caritate finali. Ad illā glo. vij. Leuit̉. que ē. quia eque placet deo virtus iuſtoꝝ digna pnīa peccatoꝝ. reſtituitin gradū priſtinū Dauid Petrū ⁊cͣ. Dicēdū vt al̓sdictū eſt. ꝑfecta pnīa ſiue ꝯſummata reſtituit in gradumpriſtinū maxime ſanctoꝝ. ſicut fuit de pnīa dauid dixit. Cauabo ſingulas noctes lectū meū: lauabo ꝯſcīaꝫmea: mūdabo conſcīaꝫ meā ſingula pct̄a deflendo. Sil̓rde pnīa petri legitur Math̓. xxvj. Egreſſus foras fleuit.lvij.amare. Egreſſus vt haberet liberū locū flendi vt dicit interli. ſꝫ ex ſequit̉ penitēs general̓r reſurgit ī eqͣlimunere virtutum. Ad hoc qd̓ dicit̉ Ezech̓. xviij. Oīmpeccatoꝝ ſuoꝝ recordabor ⁊cͣ. Dicendū recordabit̉ ad penā eternā: qꝛ recordabit̉ tm̄ ad puniendū tꝑal̓r ad dilatatōꝫ glorie: qꝛ intrabit gl̓am an̄ ſolutōꝫ pene. ꝓpt̓ ingratitudine forte recordabit̉ in infuſione gr̄e:ita minorem infundit. Ad qd̓ obijcit̉. reſurgit penitēs obtenta victoria maiore ⁊cͣ. Dicendū q̄libet caritas quātūcūqꝫ ꝑua ſufficit ad reſiſtendū omni temptatōi ad triumphādū de omni. vn̄ etſi hꝫ fortiores impetustemptationū aſſit volūtas reſurgendi ꝙͣ aſſit gͣtia.ꝓpter hoc oportet maiori gratia vincant̉ tēptatōesimpedientes reſurrectionem ꝙͣ impediētes ſtatū in gr̄a.quia minima caritas ſiue gratia ſufficit ad vtrūqꝫ. Adid qd̓ obijcit̉. dn̄s vocat electos in optimo ſtatu. Dicen hoc qꝛ non aſſerit̉ aucͣte aliqua: eadē facilitate ꝯtēni debet quā recipi. Dicit .n. Hiero. qd̓ de ſcripturis nonhꝫ aucͣteꝫ: eadeꝫ facilitate ꝯtemnit̉ qua ꝓbat̉. vnd̓ dico. neceſſe eſt electuꝫ decedere ī ſtatu optimo vite ſue.ſed ſicut bona preterita iuuant qn̄qꝫ: ſic mala preteritaqn̄qꝫ nocent. aūt dicit̉ iuſtoꝝ ſemita qͣſi lux ſplendēs⁊cͣ. intelligit̉ de ſtatu iuſtoꝝ qui nunꝙͣ lapſi ſunt. vnd̓ qſeruauerunt innocētiā baptiſmaleꝫ nūꝙͣ lapſi ſunt permortale: diſcedūt in optimo ſtatu vite ſue. Ad quoddicit Augꝰ. minus tribuit deus ꝙͣ an̄ retribuerat.Dicendū hoc intelligit̉ quantū eſt de ſe. qꝛ ſi minꝰ dat:hoc ē ex aliqua ex ꝑte recipiētis. quia vt Math̓ xxv.habet̉. vnicuiqꝫ dat ẜm ꝓpriaꝫ virtutē. vnde glo. ibi. vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriaꝫ virtuteꝫ dicit largitate paucitate alij plus alij minus: ſꝫ viribꝰ accipientiū. dr̄ visaccipiētis niſus p̄ꝑationis ex ꝑte recipiētis. qꝛ ẜmcooꝑando gratie gͣtiſdate magis nitit̉ p̄ꝑare ſe: domīꝰgrām gratufacientē ꝯfert ampliorem. ꝓpt̓ dicit Augꝰ. minus tribuit ſcꝫ quantū ē de ſe: eſt niſi aliqua fuerit defectus ex ꝑte recipientis.Nlembrū ſextuꝫOnſequent̓ querit̉. vtꝝ pnīa reſtituat oīaablata peccatū. Et quia hec queſtio proIꝑte determinata eſt. vbi querebat̉ de hacratione. Pnīa eſt quedam res optimafecta: omnes defectus reuocans ad ꝑfectū. Hic quereturſolū. vtꝝ pnīa reſtituat oꝑa mortificata. Et videt̉ ſic.Iohel̓. ij. Reddam vobis annos ⁊cͣ. Glo. patiar ꝑirevbertateꝫ quaꝫ ꝑturbationibꝰ animi ꝑdidiſtis. ſꝫ illavbertas erat ex multitudine bonoꝝ operū. ſi illam nonpatitur ꝑire penitentia: reſtituit bona opera per culpaꝫmortificata. Item bona opera prius facta digna erātremuneratione eterna. ſꝫ nunc non remunerent̉ hoc ē:quia iſte ꝑſeuerat in gratia. ſi reſurgat ꝑſeuerat īgratia: illa opera remunerabunt̉. ⁊cͣ. Iteꝫ plus pōtgratia penitentie ꝙͣ culpa. ſꝫ culpa mortificat oꝑa viua.gratia viuificat mortificata. Contra. vt dicit Hug.Nemo in ſpe correctōnis peccare debet. quia quod ſemelamittit̉ amplius non recuꝑat̉. igit̉ ſi bona oꝑa prius facta ſunt amiſſa culpam: impoſſibile eſt ea reſtitui. ergonec viuificari. Iteꝫ om̄e qd̓ viuificat̉ eſt aliqͦ. ſꝫ qd̓oīno p̄terijt nullo eſt. talia ſunt oꝑa bona prius facta. nec viuificari nec recuꝑari pn̄t. Iteꝫ ſi mortificātur viuificant̉. idem actus ẜm idem ſui eēt ſuſceptiuꝰoppoſitaꝝ conditōnū: qd̓ eſt impoſſibile. quia impoſſibile eſt motus vnus ẜm eandem ꝑtem primo ſit veloxpoſtea tardus. Item impoſſibile eſt habitum amiſſuꝫillum eundem recuꝑare. a ſimili videt̉ opera amiſſamortificata impoſſibile eſt eadem ipſa recuꝑare reuiuiſci. Item ſtatus innocentie deſtructus culpaꝫ recuꝑatur pnīam. ſimilit̓ vt videt̉ nec oꝑa meritoria facta in tali ſtatu deſtructa culpā recuꝑant̉. Rn̄ſio. ẜm cōmunis tenet opinio veritas eſt vt exiſtimo:opera que aliqn̄ fuerunt viua: quia in caritate ex ca-