Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ꝙͣtum tamen ad munera virtutuꝫ ſe hn̄t ſicut excedētiaexceſſa. ſicut quidaꝫ ꝯiugati abundāt ampliore mune̓ virtutū ꝙͣ quedā virgines ⁊cͣ. ecōuerſo. ſtatus tn̄ virginitatis dignior eſt ꝯiugij: innocētie ꝙͣ pnīe. Scd̓ꝫ igtur hāc opinionē rn̄dēdū eſt ad primū ſic. dicit̉ poſtꝯſummatā virtuteꝫ: quia ſuꝑbiuit rurſuꝫ fundamētū iacit atria virtutis ingredit̉. Dicendū hoc dicit̉. qꝛreſurgit in minori munere virtutū: ſꝫ ꝗa peccatū deſtructum fuit fundamentuꝫ bonoꝝ in ipſo qd̓ debet reꝑaripnīaꝫ. dicit̉ ingredit̉ atria virtutis: intelligituꝙͣtum ad ꝓgreſſum in opera. eo eniꝫ remanet in qͣdaꝫdifficultate bn̄ operandi: dicit̉ eſſe quaſi in atrio virtutūſiue in veſtibulo. Ad aliud qd̓ ē. leuite reliquerūtdn̄m efficiebāt̉ editui ianitores. Dicendū penitensnon reſurgit in equali gradu ſiue ſtatu dignitatis: ſꝫ ī eqli munere virtutū. hoc .n. inſinuat̉ in Ezech̓. qui dicit leuitas poſt erroreꝫ poſt ydola ẜuire in mīori officō. Adhoc qd̓ obijcit̉. minima caritas pōt erige̓ poſt lapſuꝫ.Dicendū hoc verum eſt: tn̄ dn̄s non confert minima.hoc eſt ex abundanti bonitate ſua: qui poſt recōciliatōeꝫnon recordat̉ iniuriaꝝ ſibi factaꝝ .ſ. ꝙͣtum ad diminutioneꝫ meritoꝝ: lꝫ de iuſticia ſua exigat̉ ſolutio peneAd id qd̓ obijcit̉. dn̄s dat grām ẜm vires acicendū ſolū reſpici dn̄s ad vires recii: ſꝫ ad grām in qua fuit penitens in qua ſeruiuit deo anteꝙͣ peccaret. ad hoc reſpiciens tantā infudigrām quantā habuit prius. Et ad hoc inducit̉ illud qd̓habetur Ideb̓. vj. iniuſtus eſt deus vt obliuiſcat̉ operis noſtri dilectōis quam on̄diſtis in noīe eiꝰ. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſi reſurgit in equali caritate. minimoopere caritatis addito efficitur melior ꝙͣ fuit an lapſum.Dicenduꝫ non oportet. quia etſi ſit equalis bonitatisꝙͣtum ad meritum premij ſubſtantialis ꝓpter equalē caritatem. nihilominus ꝓpter obligationeꝫ ad oꝑa ſatiſfactoria difficultateꝫ pronitateꝫ ad maluꝫ hmōi queſunt ſequele peccati: non eſt ita validus ad merendū. vn̄non ita bonus .i. expeditus in finem. Ad illud qd̓ obijcitur de caſu ꝑfecti imꝑfecti de preꝑatione maioreminore ⁊cͣ. Dicendū vt dictum eſt. dn̄s in hoc caſuſolum conſiderat maioreꝫ preꝑationeꝫ infundendo maioreꝫ grām: ſꝫ grām in qua ſeruiuit ei ante lapſuꝫ. Adhoc quod obijcit̉. qn̄ homo facit qd̓ ī ſe eſt: dn̄s fac̄ qd̓in ſe eſt. ita illi qui magis preparat ſe maioreꝫ conferedn̄s gratiam. Dicendum hoc non oportet. reuera itaeſt: dn̄s ſemꝑ infundit grām ẜm congruit ipſi preparanti ſe adminus .i. nunꝙͣ minoreꝫ dat ꝙͣ congruat tantepreꝑationi. ſꝫ frequenter ex abundanti miſcd̓ia ſua maloreꝫ confert. Pret̉. modus argumentandi non valꝫ niſi alijs exiſtentibꝰ paribꝰ. qd̓ non eſt in ꝓpoſito: quia illequi cecidit a ꝑfecta caritate: melius ꝑfectius ẜuit deo qui cecidit ab imꝑfecta. Ad illud quod obijcit̉.cedit a millenario vix redit ad centenariū. Dicenduꝫhoc non dicit̉ non redit ad eandeꝫ ꝑfectioneꝫ ꝙͣtuꝫ admunera virtutum: ſed quia redit ad eandeꝫ ꝙͣtum adexercitium in operibꝰ virtutum. lꝫ enim eiuſdeꝫ ſit perfectionis ꝙͣtum ad habitus virtutum: tamen ꝓnitateꝫ admalum quam contraxit ex peccato: non poteſt in oꝑa ꝑfectionis niſi cum magna difficultate. pret̉. nūqͣ redit adꝑfectionem ꝙͣtum ad ſtatum a quo cecidit. ꝓpter qd̓ dicitur non redire ad millenarium ſꝫ ad centenariuꝫ. Millenarius enim centenarius comꝑantur qn̄qꝫ ſtatui perfecto imperfecto. Ad aliud quod obijcit̉. quāto gradus altior ⁊cͣ. Dicendū hoc intelligendum eſt in eodēvel ī diuerſis alijs exn̄tibus paribus. Aliquis .n. poteſteſſe talis conditionis: etſi caderet a gradu altiori materiali: non tamen ita offenderet̉ ſicut alius qui caderet agradu inferiori. Similiter eſt in caſu ſpūali. Ad aliuddd̓m. ſi collatio gratie eſt ſolūmodo a diuina liberalitate: tamen quia vt dicit̉ Abac̄. iij. iratus fueris miſericordie recordaberis: ex maxima miſcd̓ia ſua que oſtēditur maxime in releuatione peccatoris: releuat ip̄m ingradum priſtinum. Aliter dicunt alij. non ſemꝑ reſurgit penitens in equali munere virtutum. qd̓ mihi videt̉veriſimilius. Unde ſine preiudicio dico. qn̄qꝫ reſurgitpenitens in maiori munere virtutis qn̄qꝫ in equali qn̄qꝫin minori. Cum auteꝫ aliqui perfecti cadāt mortale:poſt vt frequenter accidit cōmittūt ſe omni enormitati multum tempus: bene contingit reuocati ad pnīamtepidi ſunt proni valde ad lapſum. qn̄qꝫ indigēt manuductione maiori ꝙͣ illi qui nunꝙͣ fuerūt in ſtatu perfectionis. ꝓpter qd̓ non videt̉ mihi habeant illam abundantiam muneꝝ quam habuerūt ante: niſi ꝙͣtum ad numerū. Pret̉. ponentes reſurgunt in equali gratia velcaritate: ſupponūt dn̄s conferendo grām reſpicit adtiam in qua ſeruiebant illi reſurgentes. ẜm hoc confertillis grām ꝓportionaleꝫ ſiue equaleꝫ. hoc hꝫ dubitationem: quia Grego. ſuꝑ Ezech̓. dicit. Hic nobis maxīeconſiderandū eſt. mala ꝯmittimus ſine cauſa bonanoſtra tranſacta ad memoriaꝫ reuocamus: qm̄ in perpetratōne maloꝝ nulla debet eſſe fiducia bonoꝝ preteritorum. hec Grego. Ex hoc verbo videt̉ debemus confidere dn̄s ſit collaturus nobis grām poſt lapſum ꝓpt̓bona que ante fecimus. Ad hoc igit̉ quod obijcit̉ pͥmo diligentibꝰ deum ⁊cͣ. Dicendū lapſus in electis cooꝑatur illis in bonum. quia neceſſario maioreꝫ hēatgrām poſt lapſum ꝙͣ ante: ſꝫ quia cautiores redeūt poſtcontra temptatōnes humiliores. Si obijciat̉. ſi ꝯtrapeccata cautiores: prudentiores. ita omēs v̓tutesaugeant̉: aucta vna oīno ſurgunt meliores. Sol̓o. dicocautior .i. vigilantior diligētior. pōt aūt diligētia inequalis ī equali virtute habituali. vel ideo lapſus vnꝰ eſtei vtilis: quia ꝓhiberet lapſuꝫ peiorē. vt eniꝫ cadat īſuꝑbiam: ꝑmittit eum dn̄s cadere in luxuriā vt humiliegꝰ. ſuꝑ Io. Suꝑbis continētibꝰ expedit cade̓: vto in quo ſe extollunt humilient̉. Ad aliud qd̓in eoipſobijcit̉ de glo. Iohel̓. ij. que eſt: patiar ꝑire vbertatenquam ꝑturbationibꝰ animi ꝑdidiſtis ⁊cͣ. Dicenduꝫintendit de vbertate ꝙͣtum ad numerū: ꝙͣtum adſioneꝫ. ac ſi diceret dn̄s. numeꝝ virtutum ꝑditaꝝ vobisreddam. Uel aliter pōt dici. ſicut vniuerſale affirmati dupl̓r deſtrui contingit: vel ponēdo ꝯtrariū vel ꝯtradictoriū. ſimiliter duobꝰ modis pōt vbertas virtutū ꝑirevel qꝛ nihil qd̓ vbertatis erat maneat: vel ꝗa illud maneat qd̓ ponebat cōpletū vn̄ erat vbertas. pͥmo igit̉ ītelligi dꝫ ꝑire vbertatē .i. patiar ꝗcꝗd erat illiusvbertatis ꝑeat. qꝛ ſi: v̓tutes ipſe ꝙͣtū ad meritū ꝑirent. tantū qͣntū ad ꝯplementū ꝑfectōis. Ad illud qd̓ obijcit̉. vbi abundauit delictu ſuꝑabundauit gr̄a. dd̓m hoc hꝫ veritatē ꝑticularē generalē. frequēter enimita accidit: ſꝫ ſꝑ. Pret̉. gr̄a dr̄ ſuꝑabundare vbi abūdauit delictū. qꝛ qͦdcūqꝫ quantūcūqꝫ ſint delicta: gr̄a oīnodelet: pret bonū addit. vn̄ glo. ibideꝫ. totū qd̓ adaꝫtraxiſti: totū qd̓ tuis prauis moribꝰ addidiſti: dimiſit. totum deleuit. or̄oneꝫ docuit: certamē indixit: laborāti ſbuenit: victoreꝫ coronauit. Ad hoc qd̓ obijcit̉ de illo verbo. vij. Luc̄. cui plus donauit plus diligit ⁊cͣ. Dicenduꝫ hoc multipl̓r exponit̉. Uno modo ſic. Cui plꝰ donauitplus diligit ⁊cͣ .i. ad plures effectus dilectōis tenet̉ .i. adplures gratiarūactōnes: ad plura ieiunia: ad plures elemoſynas hmōi. Uel plus tenet̉ diligere: ſꝫ alijs exiſtentibꝰ paribꝰ. vn̄ glo. plus debet plus accepit. dico diligere plus tenet̉ .i. moueri maiori affectōne dilectiōis:maiori habitu pōt niſi ſibi fuerit maior collatꝰ admino. Ad hoc qd̓ obijcit̉ de glo. ſuꝑ illud Math̓. vtdimiſit eam febris que eſt ſanitas que dat̉ dn̄i imꝑioſta ſimul redit. Dicendū: aliter eſt de corpore ſanādo a domino: aliter de anima ſananda. In corꝑe .n. non iſt aliquid reſiſtens deo. vl̓r in natura nihil ē deo reſiſtens: ſꝫſolū ī volūtate ſiue li. ar. eſt aliꝗd p̄bens deo obſtaculuꝫ.vn̄ corpꝰ ꝑfectā recipit ſanitatē a ꝑfecto medico: eo obedit ſibi. Aīan̄ ſꝑ oīno obedit: ꝓpt̓ qd̓ ſꝑ ꝑfectaꝫrecipit ſanitatē a medico: niſi eo dicimꝰ ꝑfectam