Queſtioſiue perfecta ꝑ tredecimaꝫ ſcꝫ aſſeroth qd̓ interpretaturatrium: ſignat̉ initiū virtutuꝫ ſiue fundamentū. vn̄ vultdicere. ꝙ qui cadit a ꝑfecta virtute: reſurgendo inchoathabere initia virtutū ⁊ fundamenta. ⁊ non in illa ꝯſummatione in qua habuit quando lapſus eſt. ¶ Iteꝫ. xliiij.Ezech̓. Leuite qui longe receſſerūt a me in errore filioꝝiſrahel. ⁊ errauerūt poſt ydola a me ⁊ portauerūt iniquitateꝫ ſuam in ſanctuario meo: erunt editui ⁊ ianitores ꝑcircuitum ⁊cͣ. Ex hoc videt̉. ꝙ qui peccāt ꝙͣuis poſtea peniteant: nō reſurgūt in gradu in quo erant. ¶ Item minima caritas poteſt erigere poſt lapſuꝫ. quia minima caritas ſufficit ad omne peccatū tollendū: ⁊ potuit ante lapſum fuiſſe nō minima. igit̉ pōt reſurgere in minori caritate ꝙͣ illa a qua cecidit. ¶ Item Math̓. xxv. Unicuiodedit ẜm ꝓpriaꝫ virtuteꝫ nō ꝓ largitate ⁊ ꝑcitate alij palij minus: ſꝫ ꝓ viribꝰ accipientiū. ſꝫ peccatū mortale corrumpit bona naturalia. Eſt .n. peccatuꝫ corruptio modiſpeciei ⁊ ordinis. gͦ homo efficit̉ minus habilis ad grāmpoſt lapſum ꝙͣ an̄. igit̉ ſi dn̄s dat grām ẜm vires ſiue habilitateꝫ accipientiū ⁊cͣ. ¶ Item ſi reſurgit in equali caritate ſiue munere equali donoꝝ. igit̉ quantacunqꝫ enormia medio tēꝑe cōmiſiſſet: minimo oꝑe caritatis additoefficit̉ melior ꝙͣ fuerat ante caſum. igit̉ ſi quis poſt multum tempꝰ eſſet in peccato: primo die reſurrectōnis melior efficeret̉ ꝙͣ ante lapſum. qd̓ videt̉ falſuꝫ. ¶ Item ponatur ꝙ ſi aliꝗs imꝑfectus cadat a gradu ſuo ꝑ peccatūminus: vt ꝑ ſimpliceꝫ fornicationeꝫ. aliꝗs ꝑfectus cadita peccato ſuo ꝑ peccatū maius: vt ꝑ adulteriuꝫ. conſtat ꝙſecūdus magis offendit deū ꝙͣ primus ⁊ indignior ē omibono. Igit̉ ſi iſti duo peniteant equali penitētia. vel iſtequi minus peccauit maiori: qꝛ bene hoc poſſibile ē. ſi minus peccanti infundit deus caritatē imꝑfectaꝫ: ml̓to rationabilius ſiue congruētius infundet magis peccāti caritateꝫ imꝑfectam. ¶ Item ſi homo facit qd̓ in ſe eſt preꝑando ſe ad grām ſuſcipiendā: deus facit qd̓ in ſe ē infundendo grāꝫ. igit̉ ei qui magis facit qd̓ in ſe eſt preꝑandoſe illi confert deus grām vberiorem. gͦ non ẜm ꝙ ante lapſum habuit maioreꝫ vel minorē confert dn̄s reſurgentimaiorem vel minoreꝫ: ſꝫ ẜm ꝙ preꝑat ſe magis ⁊ minus.Sꝫ bene pōt ꝯtingere ꝙ qui minoreꝫ habuit grām an̄ lapſum magis p̄paret ſe. igit̉ ⁊cͣ. ¶ Item. v. Amos. Urbsde qua egrediebant̉ mille ⁊cͣ. Glo. Hiero. vnitas hꝫ ſacͣmentū vnius dei. ⁊ eſſe in hoc numero prima beatitudoeſt: quia vnus ⁊ verus deus eſt. ſecūda in ſecūdo .i. in decade. tercia in tercio .i. centenario. Sicut .n. decas decima vnione complet̉: ſic centū deceꝫ decādibꝰ. ſic ⁊ millenarius decem centenarijs. ꝑ quam quarta .ſ. ſumma beatitudo notat̉. de qua amiſſa ſi quis egerit penitentiā: deillo qͣrto millenario vix redit ad terciū cētenariū. ſͦꝫ ſi ē incētenario vix redit ad ſcd̓m .i. ad denariū. Ex his pꝫ ꝙ n̄reſurgit penitēs ī tāta ꝑfectōe a qͣnta cecidit. ¶ Itē glo.pͣs. xxxvj. Ꝙto gͣdibꝰ altior: tāto caſus gͣuior. ⁊ qͣnto caſus ē gͣuior: tāto minꝰ ē cadēs diſpoſitꝰ ad grāꝫ. gͦ ex hͦ ꝙmaiorē habuit caritateꝫ minꝰ ē diſpoſitꝰ ad grāꝫ. gͦ ex hͦpotius reſurget in minori. ¶ Iteꝫ iſte nihil meret̉ a caritate a quā cecidit: ſil̓r nec ꝑ aliud qd̓ habeat. gͦ gr̄e collatio eſt oīno a liberalitate diuina. gͦ ẜm diuinaꝫ liberalitateꝫ pōt eſſe maior vel mīor vel equalis. ¶ Cōtra. Ro.viij. Diligentibꝰ deum omīa cooꝑant̉. Glo. Si qui horūdeuiant ⁊ exorbitant: etiam hocipſuꝫ facit eis dn̄s ꝓfice̓in bonum. igit̉ ſi predeſtinatus peccet: hocipſum ꝙ peccat ꝓuenit ei in bonū. hoc nō poſſet eſſe generalit̓ niſi reſurgeret in equali caritate vel minori. qꝛ ponat̉ ꝙ ſtatiꝫdecederet data ſibi gratia. igit̉ lapſus eius non cooꝑaretur ei in bonū niſi reſurgeret in equali caritate vel minori. immo cooꝑaret̉ illi in damnū: quia in diminutōꝫ gl̓e.¶ Item Ro. v. Ubi abundauit delictum ſuꝑabundauit⁊ gr̄a. ſꝫ non pōt ſuꝑabandare gr̄a niſi fuerit data a deo.igitur dn̄s dat grān̄ abundantioreꝫ peccatori reſurgētiꝙ ante habuit. ¶ Item Iohelis. ij. Reddam vobis ānosquos cōmedit locuſta ⁊ brucus ⁊ rubigo. Ibi glo. nō pa.lvij.tiar ꝑire vbertateꝫ ſpūalium quam animi ꝑturbatōnibꝰꝑdidiſtis. igit̉ gr̄a pnīe reddit deus vbertate ſpūalium q̄amiſſa fuit ꝑ affectiones aīe: quas glo. vocat ꝑturbationes. que ſunt timor dolor ſpes gaudiū. igit̉ pct̄or ſurgensgrāꝫ pnīe: ſurgit in illa vbertate ſpūaliū a qua cecidit.Item luc̄. vij. duo debitores erant cui feneratori. vnusdebebat denarios ꝙngentos: alius ꝗnquaginta. nō hn̄tibus illis vnde redderent donauit vtriſqꝫ. ꝗs eū plꝰ diligit? eſtimo is cui plus donauit ⁊cͣ. Sꝫ labenti cuꝫ reſurgit plus donatur: igit̉ plus diligit. igit̉ reſurgit in maiori caritate. ¶ Itē Math̓. viij. Dimiſit eū febris ⁊ ſurrexit ⁊ mīſtrabat eis. Glo. Sanitas dn̄i datur imꝑio: totaſimul redit. ⁊ ſi hoc eſt in collatione ſanitatis corꝑal̓: ml̓tofortius hoc erit in collatōe ſanitatis ſpūalis. cum dn̄sſit pronior ad ſanandū ſpūal̓r ꝙͣ corꝑal̓r. ¶ Itē Hugo.ad hoc tandeꝫ ꝑmiſſi ſunt vt ex ipſo caſu ſuo ⁊ ruina erudient̉ ⁊ meliores efficerent̉. Et hoc idem habet̉ ab augͥ.ſcꝫ ꝙ nō ꝑmitteret deus electū cadere niſi inde conſeq̄ret̉maiꝰ bonū. hͦ eſſe nō pōt niſi collata eis gratia maiore.¶ Item gr̄a pnīe reuiuiſcūt merita mortificata ꝑ p̄cedēspeccatum. igit̉ ſi decedat penitens: remunerabūt̉ illi merita illa. ⁊ hoc ẜm caritatis quantitatē a qua erāt meritoria. ſꝫ hoc non poteſt eſſe niſi reſurgat in tanta: igit̉ reſurget in tāta vel maiori. ¶ Iteꝫ Leuit̉. vij. dicit̉. vbi īmolabit̉ olocauſtū mactabit̉ victima ꝓ delicto. ibi dic̄ glo.Eque placet deo virtus iuſtoꝝ ⁊ digna pnīa peccatorū:que reſtituit in gradum priſtinuꝫ dauid ⁊ petrū. Si igit̉non placeret deo eque virtus iuſtoꝝ ⁊ pnīa peccatoꝝ niſi tanta eſſet caritas digne penitentis quanta erat in ſtatu iuſticie: tanta eſt caritas digne penitētis quanta ē ſtātis in iuſticia. ¶ Item Ezech̓. xviij. Si impius egerit pnitentiam ab omnibus peccatis ſuis: oīm iniquitatū etquas oꝑatus eſt non recordabor. ſꝫ ſi ī minori caritate reſurgeret: hͦ non eſſet niſi merito peccatoꝝ. igit̉ dn̄s recordaretur iniquitatū eius. ¶ Item Luc̄. iij. Dico vobis ꝙita gaudium erit. Glo. augͥ. videtur magis iuſtificae̓ impios ꝙͣ iuſtos creare ⁊ conſeruare. ⁊ cauſa huius eſt. ꝗain iuſtificatione impij peccator ſiue peccatum contradicit deo: in alijs operibus non. igitur cum penitēti reſurgenti contradicūt peccata ſua nec reſurgit niſi habita victoria de illis. ⁊ ante caſuꝫ non triumphauit de illis nechabuit victoriam iſtorum contradicentiuꝫ: reſurgit cummaiori victoria ꝙͣ habuit ante lapſum. igit̉ dignus maiori gloris. igitur in maiori gratia. Et hac ratione videturꝙ quanto quis a lapſu profundiore reſurgit: tāto ſurgin̄ maiori gratia. quia reſurgit cū maiori victoria. ¶ Itēdeus optime prouidet electis ſuis. vnde vt dicunt: ſemꝑvocat electos ſuos in ſtatu illo in quo fuerunt optime. ⁊hoc oſtenditur ex illo. iiij. ꝓuerbioruꝫ. Iuſtorum ſemitaquaſi lux ſplendens procedit ⁊ creſcit vſqꝫ ad perfectamdiem. Creſcere auteꝫ vſqꝫ ad perfectaꝫ diem eſt profice̓vſqꝫ ad diem eternam. Si aliquis electorum caderet a ꝑfecta caritate: niſi reſurgeret in tanta ſi decederet in ſtatu in quo reſurgit: non reuocaret eum dn̄s in ſtatu ī quooptime eēt. ¶ Item Augꝰ. ad Macedonū. Intantū hominū iniquitas aliqn̄ ꝓgreditur: vt etiam poſt actaꝫ penitentiam poſt altaris reconciliatōꝫ: ſimilia vel grauiora cōmittant. ⁊ tamē deus ſuꝑ tales facit oriri ſolē ſuum:nec minus tribuit ꝙͣ ante tribuerat largiſſima muneravite ac ſalutis. Ecce plane habet̉ ꝙ ꝯfert dn̄s merita tanta poſt lapſuꝫ quanta contulit. ¶ De queſtione ꝓpoſitadiuerſi diuerſimode ſentiūt. Quidam dicūt ꝙ penitensſemꝑ reſurgit in equali munere virtutū: lꝫ nō in eqͣli ſtatu dignitatis. Sicut .n. ſtatus virginitatis dignior ē ſtatu coniugij: ſic ſtatus iuſtorum .i. ſemꝑ ꝑmanentiū in innocentia baptiſmali: nobilior eſt ſtatu iuſtificatorū .i. reſurgentium a culpā mortali per penitentiam. Et hͦ vultquedam glo. Amos. v. Lecidit n̄ adijciat vt reſurgat. ibiglo. nō negat poſſe reſurgere: ſꝫ nō reſurget virgo iſrl̓. ꝗaſemel oberrans etſi reportet̉ humeris pij paſtoris: n̄ habet eandē gloriam cum illo qui nunꝙͣ ab eo oberrauit.