Queſtiore rationali in conditione eſt indita dilectio boni ⁊ odiumſiue diſplicentia mali. ⁊ hoc atteſtatur bonitati creatureratōnalis. hoc aūt non tollit̉ ꝑ gratiā īmo magis ꝑficiturUnde vbi magis habundat gratia: ⁊ maior eſt diſplicētiamali. igitur vbi eſt ꝑfectio gratie: maxime habūdat diſplicentia mali. ⁊ mali ſimpliciter: non tm̄ reſpectu nunc veltunc: ergo mali ꝯmiſſi quocūqꝫ temporum. igitur animabus beatis diſplicent mala facta in via. ¶ Item diſplicentia mali culpe per ſe loquendo eſt a gratia. igitur vbi maior habundātia gratie: ⁊ maior diſplicentia culpe. et dicoculpe ſimpliciter ⁊ vbi maxima maxima. ſed in patria eſtmaxima habundantia gratie: ergo ⁊cͣ. ¶ Item omne quodplacet delectabile eſt illi cui placet. igitur ſi illis placēt mala que fecerunt: illis ſunt delectabilia. Sed vt vult augu.de ciui. dei. Non ideo libe. arbi. non habebunt. quia poſtpeccata eos delectare non poterunt: magis quippe erit liberum a delectatōne peccandi. vſqꝫ ad delectationem nonpeccandi inclinabilem liberatum. Ex hoc patet ꝙ in hocſtat libertas arbitrij in beatis. ꝙ non poſſunt delectari inpeccato. igitur nec poteſt illis placere: igitur diſplicent.¶ Item malicie reproborum atteſtatur placentia ꝑpetrati mali. igitur per oppoſituꝫ bonitati beatorum atteſtaturdiſplicentia mali ꝑpetrati. ¶ Item quanto aliquis plusaccedit ad amorem boni: tāto plus illi diſplicet ⁊ odit malum. ſed in patria eſt perfectiſſima adherentia ⁊ amor boni: igitur maximum odium ſiue diſplicentia mali. ¶ Itemomne habens vſum rationis recte conuertens ſe ſuper dānum ſiue diſpendium boni ſpiritualis. dolet de damno huiuſmodi. ſed omnis qui peccauit aliquādo in quocūqꝫ ſtatu ſit ſiue vie ſiue patrie: damnū boni ſpiritualis patiturmerito peccati cōmiſſi. igitur dolet de damno hmōi. igituranime beate dolent de diſpendio quod incurrerunt ex peccatis que ꝯmiſerunt. ꝙ quicūqꝫ peccauit in quocūqꝫ ſtatuſit patitur damnū caſus ſui: patet ex verbo Hugo. qui dīcCertum eſt ꝙ qui cadit reſurgere poteſt. ⁊ nō ſolum reſurgere: ſed melior ꝙͣ fuit cum cecidit. non tamen melior poſſcaſum reſurgere potuit ꝙͣ fuiſſet ſi nō cecidiſſet. ¶ Pret. nemo in ſpe correctōnis peccare debet. quia quod ſemel amittitur: amplius ipſum non recuꝑatur. quia quicquid adiectum poſtea fuerit pro ꝑticipatione perditi non eſt ipſumſed aliud pro ipſo. plus vtiqꝫ eſſet ſi vtrūqꝫ ſimul eſſꝫ. ¶ Sidiceretur ꝙ mala cōmiſſa non diſplicent eis. quia dominꝰilla ordinauit in bonum. Contra. Ro. iij. aiunt nos quidēdicere. faciamus mala vt veniant bona: quorum damnatio iuſta eſt. vbi vult dicere apl̓us. ꝙ non ſunt facienda mala vt veniant bona. igitur nec placere debent mala licet exillis prouenerunt bona. ¶ Item ſi debent placere mala beatis quia ex illa bona prouenerunt: igitur ⁊ ſimiliter viatoribus in quibus voluntas nō eſt ita ordinata ad plenā.¶ Contra. quicquid fuit beatis expediens ad bonum premij: erit illis placitum accepto premio. ſed peccata electorum ſunt eis expedientia ad premiū. Ro. viij. Diligentibꝰdeum omnia cooperant̉ in bonum ⁊cͣ. glo. Si qui hoꝝ deuiant ⁊ exorbitant: etiam hocip̄m eis faciet proficere ī bonum. ¶ Item peccata ſunt cauſa ⁊ materia laudis diuineque eſt maxima delectatō in patria. Unde augu. vlti. de ciui. dei. Non ſolum ſua p̄terita ſed etiaꝫ damnatoꝝ eos. i.bonos ſempiterna miſeria non latebit. alioquin ſi ſe miſeros fuiſſe neſcituri ſunt: quō ſicut ait pͣs. Miſericordiasdomini in eternū cantabunt. quo cantico nihil erit ꝓfectoilli iocūdius ciuitati. Sed nihil quod erit materia vel ratio laudis ī patria diſplicebit laudatoribꝰ. ergo ⁊cͣ. ¶ Itēvniuerſitas meritorum placebit beatis. ⁊ quicquid operatur vel oꝑatum eſt ad decorem meritorum. ſed dicit AuIuſ. xj. de ciui. dei. Neqꝫ deus vllum. non dico angelorumſed vel hominū crearet quē malum futurum eſſe preſciſſet:niſi pariter noſſet quibus eos bonorum vſibus ꝯmodaretatqꝫ ita ordinem ſeculorum tanꝙͣ pulcherrimuꝫ carmē etiam ex quibuſdam quaſi anthithecis honeſtaret. hec Auguſti. Ex his patet ꝙ mala ſimpliciter ſunt ad decorē vniuerſitatis. ⁊ ſimpliciter vt videt̉ mala cuiuſlibet electi ad.lv.decorem vniuerſitatis meritoin illius. ſed omne quodoperatur ad decorem vniuerſitatis meritorum placet aſſequentibus fructum meritorum. ergo ⁊cͣ. ¶ Ad hoc intelligendum. ꝙ beatitudo patrie requirit. ꝙ deus ſolummodo finis ſit voluntatis affectus ⁊ affectionis. et ꝙ ipſe tm̄ſit ratio volendi diligendi ⁊ delectandi. hoc eſt vt nihil velimꝰ niſi propter ipſum. Unde vt Bern̄. dicit in li. de amore dei. Quartus gradus dilectionis eſt. qui ſolum eſt ī patria. vt homo tm̄ diligat ſe propter deum. nulla ſit dilectioniſi propter ad impletionem voluntatis eius in collationedelectationis. vnde Bern̄. de diligendo deo quoniaꝫ ſcriptura loquitur deum omnia feciſſe propter ſemetip̄m: eritperfectio vt factura ſeſe quādoqꝫ conformet ⁊ concordet auctori. oportet proinde in eundem nos affectū quādoqꝫ trāſire. vt quoniam deus omnia eſſe velit propter ſemetip̄m: ſicnos quoqꝫ nec noſip̄os nec aliquid aliud fuiſſe vel eſſe velimus. niſi eqꝫ ꝓpter ipſum. ob ſolam ip̄ius videlicet voluntatem non noſtram voluptatem. ⁊ poſt. delectabit ſane nōtam noſtra vel ſopita neceſſitas vel ſaciata felicitas: q̄dei in nobis ⁊ de nobis voluntas adimpleta videbit̉. qt⁊ quotidie poſtulamus cum dicimꝰ fiat voluntas tua. hecBern̄. Ecce ꝙ vt vult Bern̄. deus ibi eſt tm̄ ratō volendi:quia nihil volumꝰ niſi ꝓpter ip̄m. Similiter ⁊ diligendi. qꝛnec nos diligimus niſi tm̄ ꝓpter ip̄m. ſimiliter ⁊ delectandi: quia volemus tm̄ ꝓpter eius voluntatem non ꝓpter noſtram voluptatē. ¶ Cum igitur querit̉ vtrū beatis diſplicent mala que fecerunt. dico ſine p̄iudicio. ꝙ nullius erit.nec eſt ibi diſplicentia. Diſplicentia em̄ importat conſcientiam quādam ſiue motum affectionis: quē non video poſſe contingere vbi erit ꝑfecta beatitudo. vt em̄ dicit auguſ.Beatus in patria quātum attinet ad ſcientiam ratōnalē:memor eſt etiam p̄teritoꝝ malorum ſuoꝝ ꝙͣtum ad exꝑientis ſenſum. ꝓrſus īmemor .i. nulla erit memoria qua exꝑiatur vel ſenciat aliquid: quod nō poſſet eſſe ſi memoria eſſetcum diſplicentia voluntatis. ⁊ huius ratio eſt: quia nō cōteruntur beati ſuper peccata inꝙͣtum ſunt hmōi: ſed inꝙͣtum ordinata ad gloriam bonoruꝫ ⁊ materia laudis. ſicutpatet ex ſupratactis. ¶ Si quereret̉ ſic. ponatur ꝙ beatusconuerteret ſe ſolum ſupra peccata in illis figendo conſiderationem: non referendo aliquo modo ad ordinationeꝫcreatoris. nōne etiam diſplicerent? Rn̄ſio. ꝙ talem ꝯuerſionem non ſuſtinet ꝑfectio glorie. ꝑfectio aut glorie ſicutnō ſinit aliquid velle vel diligere niſi ꝓpter primū bonumſimiliter nec intueri niſi vt eſt ordinatum ab ip̄o. ⁊ ſic nulla intuentur niſi vt ſunt materia laudis. vnde ſtatus bonorum requirit. vt neqꝫ ꝙͣtum ad effectum neqꝫꝙͣtum ad intellectum deſiliat beatus extra primuꝫ. vnde IBern̄. ad eugenium ſuꝑ illud Ephe. iij. vt poſſitis ꝯprehendere cū omnibus ſanctis. que ſit longitudo latitudo ⁊ ꝓfundum. Nōpoſſumꝰ cum dei ſimplicitate ꝯtendere. cum ꝯtendimus cōprehendere vnum: occurrit nobis veluti quadruplicatumcum aūt videbimꝰ facie ad faciem: nō deſiliet faciēs mētisnoſtre in ſuam pluralitatem: ſed colliget ⁊ conformabit ſevnitati illi: vt vna vni reſpondeat faciēs faciei. ẜm ꝙ dicitpͣs. Exquiſiuit te facies mea faciem tuam dn̄e requiram.¶ Concedo ergo ratōnes que ꝓ hac ꝑte poſite ſunt. ¶ Adprimū quod obijcitur ꝓ alia ꝑte. ꝙ nature ratōnali inditaeſt dilectio boni ⁊ diſplicentia mali. qd̓ non tollit̉ ꝑ gr̄amſed ꝑficitur. Dicendū ꝙ reuera indita ſunt anime ratōnali amor boni ⁊ odium mali ſiue diſplicentia. ⁊ vt vtrūqꝫ eſtꝑfectibile eſt gratia ſed differenter. quia amor boni vt eſtꝑfectibilis gratia imꝑfecta ⁊ ꝑfecta .i. gratia vie ⁊ patrie.ſed odium mali vt eſt ꝑfectibile gratia imꝑfecta ⁊ euacuandum gratia ꝑfecta. euacuandū dicit ꝙͣtum ad exitū ī actū.ratio patet ex dictis. quia omnia ꝯſiderant̉ a beatis vt bona ⁊ ordinata. ¶ Ad id quod obijcit̉. ꝙ diſplicentia pct̄i ēa gratia. igitur vbi eſt amor gratia ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hͦ tenetſumpta gratia vniformiter ſcꝫ pro gratia vie. ¶ Ad illudquod obijcit̉. ꝙ omne quod placet delectabile eſt ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ pct̄a nō placēt illis. vnde nō ſunt illis delectabilia.Si inferat̉. igitur diſplicent: dicendū ꝙ nō ſequit̉. Ad ne