Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio ſicut qui peccat in ſpiritūſanctum inpugnat illud vndedeberet aſſequii gr̄aꝫ remiſſionis: ꝓpteruod quodā modoſpeciali innꝰ eſt remiſſione. īmo multo fortius dyabolus dicendeſt indignꝰ remiſſione peccatum eius irremiſſibile. nihilominꝰ dicit̉ inſuſceptibilis penitētie. qꝛ eſt īdiſpoſitione neceſſitatis contraria ad ea que requirunturad hoc aliiquis peniteat vt ex dictis patet. Ad hoc qd̓differentia irremiſſibilitatū peccati dyaboliqueritur depeccati in ſpm̄ſanctū. Dicendū ſicut in naturalibꝰ ꝯtingit. aliquid eſt in triplici aptitudine potētie diſpoſitōisneceſſitatis: ſimiliter ꝯtingit quid eſſe in triplici aptitudine ad formā gratuitā. ſcꝫ aptitudine potētie. diſpoſitōnis neceſſitatis. In aptitudine potētie eſt quilibet homo etiam peccator in via. In aptitudine diſpoſitōnis qui ex conſideratōne diuine miſericordie iuſticie dolet de peccato.illectus tn̄ infirmitate ꝓpria eſt paratus ad penitentiāẜm ordinatōꝫ eccleſie. In aptitudine neceſſitatis qui oīnofaciens qd̓ in ſe eſt vt gr̄am habeat paratꝰ eſt obedire ordinatōni eccleſie. quolibet igitur peccato mortali tollit̉ aptitudo que eſt quaſi neceſſitas. Peccato in ſpm̄ſanctū tollit̉illa que eſt vt diſpoſitio. peccato dyaboli tollitur illa queeſt quaſi potentia. quolibet em̄ peccato tollitur aptitudoque eſt ex ſufficienti p̄paratōne ad gratiam habendaꝫ: ſedpeccato in ſpiritūſanctū tollitur illa que eſt quaſi diſpoſitio. Qui em̄ peccat ex infirmitate vel ignorantia non oīnohabet voluntatem ſubiectam temptatōni. licet enim vincatur temptatōne. que quidem temptatio preualet admiculo infirmitatis vel ignorantie: nihilominꝰ non oīno ſubdita eſt voluntas peccato. īmo cum quadam diſplicentia allicitur. ſed ex peccato in ſpiritūſanctū quod ē ex certa malicia oīno ſubdita eſt voluntas ſiue diſplicentia liberi arbitrij conſentit peccato. ꝓpter qd̓ dico. quedam diſpoſitōad bonum que eſt in libe. arbi. cum peccatur infirmitatem vel ignorantiam: tollitur cum peccat̉ in ſpm̄ſanctū. relinquitur tamen aptitudo potentie que eſt ex vertibilitatevoluntatis ad bonū: que tollit̉ peccato dyaboli.Nembrū ſecūdumUeritur vtrū homo ſit ſuſceptibilis penitentie. Et primo vtrū in ſtatu innocētie. Scd̓ovtrū in ſtatu damnatōnis. Tercio vtrum inſtatu beatitudinis.Articulus primusUeritur ergo primo vtꝝ homo in ſtatu innocētie fuit ſuſceptibilis penitentie. ſic videtur.fuit em̄ poſſibilis ad lapſum ad reſurrectionēa lapſu. omnis talis eſt ſuſceptibilis penitentie: ergo ⁊cͣ.Item eſt priuatō precedens habitum a quā eſt progreſſusad habitum. eſt priuatio ſequens habitum. a priuationeſequenti habitū non fit regreſſio. ſed ſi eſſet regreſſio: poſſet dici de diſpoſito ſiue poſſibili ad priuatōeꝫ eſſet vtriuſqꝫ ſuſceptibilis ſcꝫ priuationis habitus. ſicut poteſt dici de catulo in ortu ſuo eſt ſuſceptibilis cecitatis viſusA ſimili in ꝓpoſito cum homo in ſtatu innocentie poſſibilis fuit ad priuatōnem culpe ad habitum gratie reꝑatiue. que quidem gratia eſt gratia penitētie. in ſtatu illo fuitſuſceptibilis penitentie que eſt curabilis a culpa. ſed curabile in intellectu ſuo includit p̄eriſtens vulnus. vnde nonniſi de habente infirmitatem dicitur eſt curabilis. illudigitur ſolum eſt curabile in quo eſt vel fuit morbus. igiturnon eſt ſuſceptibilis penitētie in quo non preceſſit lapſusin culpam: ſicut nec corpus curabile in quo non preceſſitmorbus corporalis. Item dam̄. Fecit deus hominem natura impeccabilem. igitur natura inſuſceptibilem penitētie. Ad ſuſceptibile em̄ penitentie ſequitur peccabile. igit̉ad peccabile ſequitur non ſuſceptibile penitētie. Itēratōnalis creatura dicitur eſſe ſuſceptibilis alicuiꝰ qd̓nullo modo poteſt ei ꝯuenire. igitur eadem ratōne non debet dici ſuſceptibilis alicuius in ſtatu aliquo in quo illudnullo modo illi poteſt ꝯuenire. ſed in ſtatu innocētio nullomodo poterat homini ꝯuenire penitentia gratia vel virtꝰ:igitur in illo ſtatu nullo modo fuit ſuſceptibilis penitentiegratie vel virtutis. Rn̄ſio. homo in ſtatu innocentiefuit ſuſceptibilis penitentie. Unde ꝯcedi poſſunt rationesadducte pro illa parte. Ad illud qd̓ obijcit̉ in ꝯtrarium natura vel ꝑſona dicit̉ ſuſceptibilis penitētie que eſt curabilis a culpa. curabile in intellectu ſuo includit vulnꝰp̄exiſtens ⁊cͣ. Dicendum licet curabile includit in intellectu ſuo p̄exiſtens vulnus: non tamen ſuſceptibile medicine vel penitentie que eſt medicina ſpiritualis. Suſceptibile enim medicine vel penitentie dicit aptitudinem ad penitentiam: ſi contingat cadere in culpam que eſt morbus ſpiritualis. Curabile enim dicit aptitudinem ad curam ſiuead hoc curetur: quāti ineſt morbus. ꝓpter hoc includitmorbum p̄exiſtentem in intellectu ſuo. Ad illud dam̄. deus fecit humanam naturam impeccabilem ⁊cͣ. Dicendūimpeccabilis poteſt dici negatiue .i. nullo modo poſſibilisad peccanduꝫ. ſic ſumpto poſſibili: ad impeccabile ſequitur inſuſceptibile penitentie. Alio modo poteſt dici priuatiue .i. poſſibile ad non peccandum. ſic ſumitur in verbodam̄. ad impeccabile ſic ſumptū non ſequitur inſuſceptibile penitentie. Ad hoc quod obijcit̉. aliquid debꝫdici ſuſceptibile alicuiꝰ in ſtatu aliquo in quo nullo modoillud poteſt ꝯuenire illi. ſicut aliquid debꝫ dici ſuſceptibile alicuiꝰ quod illi poteſt ꝯuenire. Dicendū non eſtſimile. qꝛ aliquid poſſe ꝯuenire alicui dicit inſuſceptibilitatem ſiue impoſſibilitatē ſuſcipiēdi ſimpliciter illud. ſed poſſe ꝯuenire in ſtatu dicit impoſſibilitatē ſuſcipiendi ſimpliciter: ſed ad tempꝰ ſcꝫ durante illo ſtatu. ꝓpter qd̓ ſequit̉ gratia penitētie poteſt ꝯuenire alicui exiſtenti in ſtatu innocētie: igit̉ eſt ſuſceptibile penitētie in ſtatu innocētie. ex negatōne em̄ ꝯueniētie ad tempꝰ: infert̉ negatio ꝯueniētie ſimpl̓r. hec tn̄ duplex eſt. hoc in ſtatu innoentie fuit ſuſceptibile penitētie. qꝛ ſuſceptibile dicit potētiam ad actū hmōi qui eſt ſuſciꝑe penitentiā. igit̉ dicit īſtatu innocētie poteſt eſſe determīatū eius qd̓ eſt ſuſceptibilis. vel ratōe penitētie intellecte: ſic vera eſt. ſic intelligitur prout ponit̉ in queſtione. vel ratōne actꝰ intellecti: ſic falſa eſt. quia potuit homo ſuſciꝑe gratiam penitētie in ſtatu innocentie. ſub hoc intellectu concludit ratōpredicta hominem fuiſſe inſuſceptibilem penitentie in ſtatu innocentie. bene concedi poteſt.IArticulus ſecūdusUeritur vtrum anima in ſtatu damnatōnis ſeparata a corpore ſit ſuſceptibilis penitentie. qd̓non videtur. dam̄. xvij. c. poſt caſum non eſt angelis penitentia: quēadmodum hominibus poſt mortem. Item augu. de fide ad petrum de damnatis dicit. UolūItas eorum talis erit vt habeant in ſe ſemper malignitatisſupplicium. nunꝙͣ tamen recipere poſſunt bonitatis affectum. quia ſicut illi qui cum xp̄o nullas in ſe male voluntatis reliquias habebunt: ita illi erant in ſupplicio igniseterni: bonam habere nullatenus poterunt voluntatem.igitur cum nullam habeant voluntatem bonam: non habent voluntatem deſiſtendi a peccato. igitur penitēt depeccatis. Item morientes in mortali moriuntur ſine penitentia. ſed quales egrediuntur de vita iſta tales ꝑmanebunt ſemꝑ. vnde Greg. iiij. li. dyalogoꝝ. qualis hinc quiſqꝫ egredit̉: talis in iudicō p̄ſentat̉. igit̉ vt videt̉ nunꝙͣ penitebunt qui hic penituerūt. Cōtra. Sapīe. v. de reprobis dicit̉. dicent intra ſe penitētiaꝫ agētes. glo. ſuꝑ illd̓Penitentiā agentes ſero. ex quo videt̉. loquat̉ de penitētia que eſt dolor de peccatis. illa ſero acta eſt: quādo nullius fructꝰ eſt. Item aug. de fide ad pe. dicit de decidentein mortali. habebit penitentiam in futuro ſeculo de malisſuis: ſed indulgentiā in ꝯſpectu dei inueniet. Itē angelus eſt inſuſceptibilis penitētie quia incorporeus. quod autem dicitur incorporeꝰ: aut priuat aptitudinē ad ꝯiūctōeꝫ corpore: aut ip̄aꝫ ꝯiunctōeꝫ. Si aptitudinē: igit̉ locū