Queſtiocitur bonam conditam eſſe naturam. Unde ex eo ꝙ a ſummo ordine ⁊ gradu in creaturis cecidit: in infimum ꝓruitUnde li. j. de mirabilibus. quare inueniabili vindicta ſūmus angelus eſt ꝑcuſſus. cum peccans et cum mandatumſui creatoris homo tranſgrediēs. venialiter ad penitentiāpoſtmoduꝫ reuocatur. Angelus ergo in ſūmo honoris ſuiordine conſtitutus īmutatōnem excelſiorem ſtatum nō habuit: niſi ꝑ contemplatōneꝫ ſui creatoris confirmatꝰ in eoſtatu ꝑmaneret vbi conditus fuit. ⁊ idcirco ꝓlapſus iterūreuocari mīme potuit: ꝗ de ſublimiſſimo ſui ordinis ſtatuproruit. homo v̓o adhuc in terra poſitus generandi officōdeſtinatus ciborūqꝫ vſui deputatus: īmutatōneꝫ ſublimiorem ⁊ meliorem ſpūaliorūqꝫ vitam ſiue mortem reciperet.¶ Item alia cauſa eſt diuine influentie impugnatio. quiaem̄ ex habundantia influentie. deum influenteꝫ impugnauit: merito clauſit ſibi viam influentie. delectatus enim inhabundantia bonorum a deo collatoruꝫ: auerſus eſt a deoper ſuꝑbiam nolens illi ſubeſſe. Unde augu. xj. ſuꝑ Gen̄.ad lr̄am. Ꝙ putat̉ nūꝙͣ dyabolꝰ in veritate ſtetiſſe ſed abip̄o ſue conditōnis initio cecidiſſe nō ſic accipiendū eſt vtmalus a bono deo putat̉ creatus. alioquin nō ab initio cecidiſſe diceret̉. neqꝫ em̄ cecidit ſi talis eſſꝫ factus. ſed factꝰcontinuo ſe a luce veritatis auertit: ſuꝑbia timidus: ꝓpriept̄atis delectatōne corruptus. ¶ Item ꝑnitōſa obſtinatioeſt cauſa. ⁊ dico obſtinatōneꝫ ꝑnitōſam que erit in odiumcreatoris. de hac Alchuinꝰ ſuꝑ Gen̄. Cur dyabolꝰ tam infeſtus eſt hominū ſaluti. Rn̄ſio. ꝓpter odium in creatoreꝫinuidiam in hominē ex deſperatōne ſue ſalutis. ¶ Iteꝫ inuincibilis deſperatō eſt cauſa. de qua Iſido. d̓ ſūmo bono.vno ſuꝑbie lapſu dum deo ꝑ tumorē ſe conferunt: ⁊ homocecidit ⁊ dyabolꝰ. Sed homo reuerſus ad penitētiaꝫ deoinferiorē ſe eſſe cognoſcit: dyabolꝰ v̓o nō ſolum in hoc ꝯtentus ꝙ ſe deo equalē eſtimās cecidit: inſuꝑ ⁊ ſuꝑioreꝫ deo ſeeſſe dicit. ẜm apl̓i dictū qui ait de antixpo. qui aduerſatur⁊ extollit̉ ſuꝑ omne quod dicit̉ deus: aut quod colitur. ij.Theſſa. ij. Dyabolꝰ ideo iam nō petit veniam: quia nō cōungit̉ ad penitētiam. hec Iſido. Ecce obſtinatō dyabolinde inuertibilis eſt ad ꝯpunctōeꝫ. ¶ Iteꝫ diuine ſentētiediffinitō eſt cauſa. Unde aug. de fide ad petrū. de angelishoc diſpoſuit deus ⁊ adimpleuit. vt ſiquis eoꝝ bonitatemvolūtatis ꝑderet: nūꝙͣ diuino munere reꝑaret. Et alibi ineodem. Pars angeloꝝ que a ſuo creatore deo quo ſolo bono bona ſunt: volūtaria prorſus auerſione diſceſſit. equitatis ſuꝑne iudicō initiuꝫ ſue damnatōnis in ip̄a auerſionevoluntatis inuenit. vt nō aliud eſſet inciꝑe iam puniri: q̄illius beneficij boni dilectōne deſtitui. quā deus in eterneſic totam p̄cepit remanere ſupplicio: vt etiam ei ignem eternum p̄paret. In quo illi oēs p̄uaricatores angeli nec malapoſſunt volūtate carere nec pena: ſed ꝑmanente in eis iniuſte auerſionis malo: ꝑmaneat etiam iuſte retributōis eterna damnatio. hec auguſ. ¶ Item multiplex eſt ratio ſiuecauſa congruentie. Una eſt ꝙ non peccauit alio ſuggerente. Alia ꝙ peccauit in parte. Alia ꝙ non habuit carnē deprimente. alia ꝙ non poteſt reꝑari ꝑ ſimile. alia eſt ꝑſpicacitas vis intellectiue. Iſte ꝯgruitates oſtendunt equitatēdiuine iuſticie in hoc: ꝙ damnatus eſt tali ꝑuerſitate ſiueimpoſſibilitati ad conuerſionem. Una ergo ratio eſt ꝙ perſe peccauit nō ab alio ſuaſus. vnde Grego. in mora. Apoſtata angelus nulla ſpe vnꝙͣ venie vlla ꝯuerſionis emendatione reuocat̉. nec vnꝙͣ lumen priſtini ſtatꝰ recipit: qm̄ hocnon ſuaſus amiſit. ſic illū quippe ꝑpetrare cecitas ſuꝑbiegrauat: vt nequaꝙͣ vlteriꝰ ad lucē penitētie ꝑ diuini reſpectus memoriā reſurgat. ¶ Item ꝑticularitas lapſus ē cauſa. Si em̄ tota vniuerſitas angeloꝝ paſſa eſſet lapſum: cōgrueret vt eorundem eſſet reꝑatio: ne decretum diuinuꝫ ineis fruſtraret̉. Unde augu. in Enche. Placuit vniuerſitatis creatori ⁊ moderatori. vt quem non tota multitudo angelorum deum nō deſerendo ꝑierat: ea que perierat in ꝑpetua ꝑditione remanerent. at v̓o creatura ratōnalis que inhominibꝰ erat que peccatis atqꝫ ſupplicijs tota perierat:ex parte reꝑari poterat. ¶ Item quia non habuerūt carnēeccauerunt. homines nō.aggrauantem: irreuerſibilitervnde. vj. Gen̄. Non ꝑmanebit ſpiritꝰ meus in homine ineternum quia caro eſt. Iteꝫ Iſido. de ſūmo bono. Apoſtate angeli ideo veniā nō habent: quia carnalis fragilitatisnulla infirmitate grauati ſunt vt peccarent. homines aūtpoſt peccatū idcirco reuertūtur ad veniā: ꝓpter ꝙ ex luteamateria pondus traxerūt infirmitatis. ideoqꝫ ꝓ infirmacarnis conditōne reditus patet homini ad ſalutem. ſicut⁊ pͣs. dicit. ip̄e ſcit figmentuꝫ noſtrum. Memento dominequia terra ſumus. Et iteruꝫ memorare inquit que ſit meaſubſtantia. ¶ Item quia non habuit ſimilem ſibi reꝑatorēnon potuit .i. non congruit ipſum reꝑari. Unde Anſel. inli. Cur deus homo. in fine. dyaboli recōciliatōnem impoſſibilem intelliges: ſi diligenter humanā conſideras. ſicutem̄ homo non potuit reconciliari niſi ꝑ hominē deum qumori poſſet ꝑ cuiꝰ iuſticiā deo reſtitueret̉ qd̓ peccatū homnis ꝑdiderat: ita angeli damnati nō pn̄t ſaluari niſi ꝑ angelum dei qui mori poſſet ⁊ qui ꝑ ſuam iuſticiam reꝑaret:qd̓ aliena peccata abſſulerūt. ⁊ ſicut homo ꝑ aliū hominēqui non eſſet eiuſdem generis ꝙͣuis eſſet eiuſdē nature nōdebuit releuari: ita nullus angelus ꝑ alium angelum ſaluari debet ꝙͣuis omnes ſint vniꝰ nature: qm̄ non ſunt eiuſdem generis ſicut homīes. Non em̄ ſic ſunt omnes angelide vno angelo: quēadmodū omnes de vno homīe. ¶ Itē ꝙꝑſpicacitas intellectꝰ fiunt cauſa. patet ex Dyoni. dicentedemonis malū eſt contra deiformē intellectū. homīs malūcontra ratōnalem: corꝑis malū contra naturā. quia ī hochabent ſpūs intellectū deo conſil̓eꝫ: ꝙ ſicut deus ſubito ⁊ſine ratiocinatōne ⁊ collatōne: ita angelus videt omnia faciēda. homo v̓o quia caro eſt. nō videt facienda ſine diſcuſſione ⁊ iudicio ⁊ ratōcinatōe: que vtiqꝫ non niſi tꝑe fiunt.Unde homo dicit̉ ratōnalis: angelus intellectualis. tempus aūt mīmū: ad inſtans habet ꝓportōnem infinitā. Unde intelligentia angelica comꝑatur ad humanū intellectūꝙͣtum ad ꝑſpicaciam intelligendi ſicut remediabile ad nōremediabile. Poteſt igitur (vt ex his patet) dici. ꝙ ex vltimitate ꝑuerſitatis voluntatis demonū ⁊ alijs pretactis eſtinuertibilitas hec in illis. Et ſic patet qualiter ad vltimoqueſitum eſt dicendum. ¶ Ad hoc quod primo obijcitur ꝙcreatura vertibilis eſt eo ꝙ ex nihilo. ⁊ peccatū facit creaturam magis appropinquare ad nihiluꝫ ⁊cͣ. Dici poteſt ꝙvertibilitas que eſt creature ex conditōne ſua eſt vertibilitas in defectum. non autem vertibilitas in bonum. immohanc habet a ſuo conditore. Unde augu. de fide ad petrū.ideo quippe nature a deo facte ꝓficere poſſunt quia eſſe ceperunt. ideo deficere: quia ex nihilo facte ſunt. Et poſt ſubditur quaſi expoſitio verbi huius ſit. Ad defectum eius cōditio ducit originis: ad profectum v̓o prouehit operatiocreatoris. ¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ poteſtatis dyaboli eſt facere malum ceſſare a malo ⁊cͣ. Dicendū ꝙ nō ſequitur. Proterua em̄ fantaſia in dyabolo agitat voluntatemipſius tanto impetu. nec ex alia parte habet aliquam retardatōnem a gratia ꝙ non poteſt nolle malum. In oꝑbꝰautem ꝑcuſſis dirigitur machinatōne natura. Aliquandoquadam aſlucia ceſſat ab oꝑe malo: vt incautos ⁊ quaſi ſecuros fortius ledat. Unde ſi ceſſat vel declinat a malo. illadeclinatio non eſt pars iuſticie: quia ad declinatōnem mouetur ꝑuerſa intentōne. ¶ Ad id quod obijcit̉. ꝙ peccatuꝫangeli nō eſt maiꝰ infinitū ⁊cͣ. Dicendū ꝙ vehemētia nocumenti nō eſt oīno a quantitate ſed nobilitate peccantis. qꝛdictum eſt. a nobilitate nature ſiue excellētia peccātis contingit. ꝙ ita exinanit̉ virtꝰ illius a ſuo corruptiuo. ꝙ oīnoauertit̉ ⁊ elongat̉ a ſuo fine. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝙ in naturalibꝰ ſolūmodo ſatiſfactō appetitui materie tollit mutabilitatē ⁊cͣ. Dicēdū ꝙ aliter eſt de appetitu naturali: ⁊ volūtate li. arbi. Appetitꝰ em̄ naturalis ſemꝑ mouet̉ ⁊ tēdit adhoc vt ꝑficiat̉ ẜm inditā ſibi poſſibilitatē. vnde adepta illa ꝑfectōe quieſcit motꝰ illiꝰ ⁊ tendētia ſicut in fine ſuo. ſedvolūtas liberi arbitrij: licet data ſit intellectuali creaturevt ſponte ⁊ volūtario affectu moueat̉ in ſuū bonū ꝙ ſolumeſt illiꝰ ꝑfectio: nihilominꝰ qn̄qꝫ ſpōte auertit ſe a ſuo bono