Queſtioliciter. Optimū ſimpliciter diciin genere ⁊ optimūtur ſummū bonū. Optimū in genere diſtinguit̉ ẜm ꝙnera ip̄a diſtinguunt̉. Unde in vnoquoqꝫ genere illucitur optimū: qd̓ in illo genere ꝓpinquius oꝑatur ad finē in illo genere. vnde bonū ⁊ malū ẜm quādam acceptōnē dicuntur eſſe genera. nō in genere .ſ. quia bonū in qͦlibet dr̄ qd̓ bene diſponit ſiue oꝑatur ad finē in illo genereUnde bonus in genere equoꝝ dicit̉: qui portat inſedentes: ⁊ optimus qui optime. In genere domoꝝ bona dr̄ q̄bene ꝓtegit ab imbribus ⁊ caumatibꝰ ⁊ ceteris exterioribus nociuis: ⁊ optima que optime. Opera aūt moruꝫquaſi duobus generibus cōprehēduntur. que ſunt declinatio mali: ⁊ oꝑatio boni. penes que ꝯſiſtit iuſticia generalis. Dicitur igit̉ optimū in genere declinatōnis quodoptime declinat. In genere oꝑatōnis qd̓ optima oꝑaturDicitur gͦ penitentia res optima: ẜm ꝙ optimū dicit̉ qd̓optime declinat malum .ſ. in ſtatu poſt lapſum. Caritasoptima ẜm ꝙ optimū dicit̉ qd̓ optime oꝑatur bonū. Ꝙigitur dicitur. pnīa res optima. hoc ē quia in ſtatu poſtlapſum optime declinat malū. Eius em̄ oꝑatōnes quatelicit ꝓprie ſunt ad hoc. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ rōe alia dicit̉optimā: ⁊ alia ꝑfecta. Optima dicitur inꝙͣtum ordinatad optimū. tollēdo impedimenta ſiue declinādo mala. ꝑfecta dr̄ inꝙͣtum ꝑficit habentē .i. ſubiectū .ſ. aīaꝫ. Unde⁊ ſi optime ordinat ad bonū declinando impedimenta: n̄tamē perfectiſſime ornat ſubiectū ſiue ꝑficit. īmo caritaset alie virtutes theologice que ꝓprie ornāt ⁊ ꝑficiūt ymaginem dei in anima: nō dicitur ꝑfectiſſima. ¶ Queriturde hoc quod dicitur. ꝙ omnes defectus reuocat ad perfectū. quia hoc nō videtur verum. heb̓. vj. dicit̉. Impoſſibile eſt eos qui ſemel illuminati ſunt et guſtauerūt donumceleſte. ⁊ ꝑticipes facti ſunt ſpirituſſancti. guſtauerūt nihilominus bonū dei verbū virtutes quoqꝫ ſeculi futuri.et ꝓlapſi ſunt: rurſus renouari ad pn̄īam. ſed ſi non pn̄trurſus renouari: igitur nec reꝑari ad primā ꝑfectōnem.¶ Item hugo. Nemo in ſpe correctōnis peccare debꝫ. qꝛquod ſemel amittitur amplius nō recuꝑatur. igitur penitētia nō reuocat omnes defectus ad ꝑfectum. ¶ Itē peccato mortali ſpoliant̉ gratuita ⁊ debilitātur naturaliaigitur ineſt quidaꝫ defectus aīe lapſe ex defectu ſpoliatōnis gratuitoꝝ: ⁊ alius ex debilitate naturalium: ſꝫ penitentia nō reꝑat defectus ex debilitate naturalium: gͦ nonomnes ⁊cͣ. Probatio medie. Int̓ omnia ſacramenta maxime efficacie ē ſacramentum baptiſmi. cuius ſignum eſtſi baptizatus ſtatim moreretur accepto ſacramento: ſtatim euolaret: ſed baptiſmus nō tollit defectus illos quiſunt ſequele originalis: igitur multo fortius vt videt̉ necpenitētia tollet defectus qui ſunt ſequele peccati actual̓.igitur cum dr̄ ꝙ penitentia reuocat ⁊cͣ. aut hoc intelligitur de penitentia virtute que oꝑando reꝑat aīam et r̄uocat defectus illius: aut hoc intelligitur de penitētia inꝙͣtum eſt gratia. que infuſa rōe cōnexionis virtutum reuocat defectus gratuitos .i. virtutuꝫ quas anima amiſit ꝑlapſum in culpam. nō videtur ꝙ ꝓpter hoc dicitur reuocare ⁊cͣ. quia illa infuſa reuocant̉. quia hoc omni virtuti cōſimiliter poſſet attribui. Unde nō eēt hoc eſſentialevirtuti penitentie. ¶ Preterea. multo eſſentialius ꝯuenithec reuocatio caritati. qua omnes alie virtutes formate⁊ ordinate ſunt. igit̉ videtur ꝙ hoc dicitur. quia oꝑandohmōi defectus reuocat. ſed ꝯſtat ꝙ in multis remanet īhabilitas ad bonū et ꝓnitas ad pct̄m ex diuturna ꝯſuetudine peccati vſqꝫ ad morteꝫ. ⁊ etiam ſi diutius viueretadhuc remaneret: gͦ r̄linquit̉ ꝙ hoc nō eſt eſſentiale penitentie. ¶ Item vnaqueqꝫ virtus tollit defectum qui orit̉in peccante ex ſibi ꝯtrario. ergo reꝑatio ſiue ablatio defectuū nō debet virtuti penitentie attribui: ſicut nec generalitas virtutis. ¶ Item in naturaliter ſano illa que exercendo ſuas oꝑationes ꝯſeruant in ſanitate: illa eadeꝫ lapſum in morbum curant ⁊ a morbo releuant. A ſimili videtur ꝙ in ſanitate ſpirituali. illa que ꝯſeruant animaꝫin ſanitate ſpiritua li: illam lapſam in infirmitatem ſpi.iiiij.ritualem curant et a morbo releuant. Sed virtutes aliea penitentia ꝯſeruant animam in ſanitate ſpirituali: igiet ille eedem reꝑant poſt lapſum in infirmitatem. ¶ Iteꝫquādo miles in ꝯflictu incurrit vulnus. ſi pugnat ꝓ dn̄oſuo ⁊ cauſa domini ſui agitur. cicatrix orta in vulnere ſeſt ſibi in laudem et gloriam. ſed ſi ſit ꝓditor et ſtat in qflictu ꝯtra dominuꝫ ſuū: ſi vulnus iucurrat: cicatrix relicta ex vulnere eſt illi in ignominiam ⁊ vituperiū. igit̉ vtvidet̉ a ſimili in bello ſpiritnali. ꝙ ſicut martires habebant indicia ꝑpetua belli initi ꝓ dn̄o ſuo in laudē ⁊ gloriam: ſimiliter peccatores incurrentes vulnus in ꝯflictucōtra dominū habebunt quedam ſigna in ignominiā eogͦ nō omnes defectus rerum et vituperium imꝑpetuum.uocant ꝑ penitentiam. ¶ Item hiero. in epl̓a quadam adeuſtochium virginē. Audenter loquar. cuꝫ omnia poſſitdeus: ſuſcitare non poteſt virginem poſt ruinam: gͦ nulla penitentia reuocatur iſte defectus. ¶ Cōtrarium huiꝰauctoritatis habetur ab eodem .ſ. hiero. ſuper oſee. ij. dicit em̄ ibi. Uide quid ſit inter dei ꝯiunctōem ⁊ hominuꝫhomo cū vxorem acceperit. de virgine mulierē facit. id ēnō virgineꝫ. deus etiā meretribus copulatus eas mutātin virgines. ¶ Reſponſio. ꝙ deſcriptio illa. penitētia reuocat omnes defectus ad ꝑfectum. intelligitur de penitētia ꝑfecta ſufficiēter cōtinuata. non em̄ quecūqꝫ reuocatomnes defectus ad perfectū. ſed illa que ſufficiēter continuata et reatum ſoluit afflictione ſufficienti: ⁊ vires reparat virtutū exercitio. Unde nō eſt illa deſcriptio penitentie cuiuſcūqꝫ: ſed illius que vera eſt et ꝯtinuata ſufficienter. de qua d̓ peni. di. iij. Penitentia vera ad baptiſmipuritatem ꝯfitentem conatur ducere. recte em̄ penitensquicquid ſordis poſt purificatōnem ꝯtraxerit: oportꝫ vtabluat ſaltem lacrimis mentis. Nota ꝙ dicit penitētiavera. nō penitentia ſimpliciter. veritas aūt eſt in diuīoeē ab eo quod eſt. Unde vera penitentia dicit̉ que ſufficienter cōtinuata in eſſe ꝑfecto ꝯſumat. que dicit̉ vera ꝯtravanam. Uana aūt eſt que ante finem ſiue ꝯſumatōnemdeſinit. Unde aug. in li. ſoliloquioꝝ d̓ pe. di. iij. Inaniseſt penitentia quam ſequēs coinquinat culpa. nihil proſunt lamenta ſi iterantur peccata. ꝑſiſte ergo in ꝯfeſſioneeſto in penitentia fortiter cōfirmatus: vitam bonā quaꝫcepiſti tenere nō deſeras. hec aug. Que aūt ſit hmōi penitentia habet̉ ab aug. de lapſu mūdi. xxiiij. ſermone. Quiegerit veram penitentiam ⁊ ſolutus fuerit a ligamēto qͦerat ꝯſtrictus et a corpore xp̄i ſeꝑatus. et bene poſt penitētiam vixerit: quō et viuere ante penitentiam debuit pꝰrecōciliatōem quādocūqꝫ defunctus fuerit: ad deū vaditin requiē vadit. Nota ꝙ dicit ſolutꝰ a ligam̄to quo eratꝯſtrictꝰ ⁊ a corꝑe xp̄i ſeꝑatus. quo notatur ꝙ loquit̉ d̓ penitētia qͣ penitēs ſoluit̉ a vinculo culpe ⁊ reatꝰ. notat̉ eīip̄m ſolui a cl̓pa ꝑ hͦ ꝙ dr̄ ſolutꝰ a ligam̄to qͦ erat a corꝑexp̄i ſeꝑatus. ſolui a reatu inſinuat̉ ꝑ hͦ ꝙ dr̄ ſolutꝰ a ligamēto qͦ erat aſtrictꝰ. Pret̓ea dicit et bene poſt penitentiā vixerit ⁊cͣ. qͦ notat̉ exercitiū ī oꝑbꝰ virtutū. vn̄ hec penitētia vera ē ⁊ ꝑfecta: ⁊ oēs defectus reuocat ad ꝑfectu.Ul̓ defacili poſſet ad obiecta rn̄deri ſi diceret̉ ꝙ hec q̄ dico optima et ꝑfecta cadūt ex ꝑte p̄dicati. ⁊ relatio ſiue īplicatio ē determinatio ſubiecti ſub hoc ſenſu. Pnīa vera q̄ oēs defectus reuocat ad ꝑfectum: ē res optima ⁊ ꝑfecta. ¶ Ad illud igit̉ qd̓ obijcitur d̓ illo verbo. heb̓. vj. Impoſſibile ē eos qui ſemel illuminati ſunt ⁊cͣ. Dicēdum ꝙapl̓s intelligit de renouatōe q̄ fit ꝑ baptiſmū. vn̄ nō negat penitētes poſſe purgari ꝑ pnīan: ſꝫ iterū poſſe renouari ꝑ baptiſmū. Un̄ glo. ibidē. negat hic apl̓us iteratōnē baptiſmi: ſꝫ nō excludit pnīam: ⁊ ē ſenſus. Impoſſibile ē eos motos ad pnīam ꝗ hͦ acceperūt ſemel rurſus renouari .i. rebaptizari .i. vt rebaptizemur per pnīam. hecglo. ¶ Ad hoc qd̓ dicit hugo. quod ſemel amittitur amplius nō recuꝑatur. dd̓m ꝙ hugo. nō intēdit dice̓ ꝙ illd̓qd̓ amittit̉ nō recuꝑat̉ ideꝫ ſimplicit̓. ſed aliud recuꝑat̉ꝓ eo. ſicut ex ſequētibus patꝫ. Preterea intellectꝰ hugoquod acquiſitū eēt ſi ſtetiſſꝫnis eſt ꝙ nō recuꝑatur illud