Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiolatria niſi eſſet ibi corpus xp̄i. Item ſi eſſet ibi corchriſti. videretur fictio quedaꝫ et illuſio. quod minime.ueniret in ſacramento veritatis. Ex his videtur illd̓ ſitcorpus xp̄i vel de corꝑe. Item qn̄qꝫ apparente carne adtempus ſtatim poſt apparet ſpeciespanis: apparēte ſpeciepanis conſtat corpus xp̄i ibi eſt ſacramentaliter: quiaſi defuiſſet ſubſtantia panis: fuiſſet reuerſa. nec iterum eſſet corpus xp̄i ſub ſpecie panis ſacramentaliter: niſi iterata eſſet forma verborum ſacramenti. Ex hoc patet ſi deſit ipſum ſacramentū. ergo ſemꝑ ſub ſpecie fuit corpꝰ xp̄i. Item de conſe. di. ij. de hac quidem hoſtia que in xp̄imemoratione mirabiliter fit edere licet. de illa v̓o quā xp̄oin ara crucis obtulit ẜm ſe nulli edere licet .i. ẜm ſui formam vel ſpeciem in qua apparebatꝭ cum inter nos ꝯuerſabatur viſione corꝑali nulli licet edere. q. d. ſi deus faceretvt appareret ſanguis in calice vel humana caro in altari:non eſt ſumendum. Iſta autem cautela nulla eſt. niſi quādoqꝫ appareret ſaniguis xp̄i in ſpecie propria. ſimiliter niſi et caro. Item ilſte videt in eleuatōe corporis xp̄i ſpeciēpanis. alius d̓o in eodem loci ꝯtinentia et dimēſioneꝫ ſpeciem carnis vel ſpeciem pueri. ſimiliter in ſumptōne. ſꝫſtat ſacerdos non ſumit carnem vel corpus aliquod niſi xp̄i: ergo idem fuit quod ab vtroqꝫ videbatur. ſcilicꝫ alillo ſub ſacramento: et ab illo non ſub ſacramento.tra. corpus xp̄i non eſt niſi duobus modis ſcilicet vel manifeſſum in propria forma ſit in celo: vel velatuꝫ ſub ſacramento. ſed caſu predicto cōtingente neqꝫ eſt ſic neqꝫ ſic ꝗadeficit iam ipſum ſacramentum. ergo ⁊cͣ. Item corpusxp̄i eſt incorruptibile et incomputribile. ſed qn̄qꝫ accidit caro que apparet in caſu ꝓpoſito ꝓpter temꝑis diuturnitatem corrumpitur et denigratur. ſic̄ eſt in marchia teruſina. ibi enim caro que apparuit ſic a multis diebus videt̉corrumpi vt conſtat ex certitudine ſenſus: ergo caro illaeſt caro vel corpus xp̄i. Iteꝫ ſi dicatur ibi eſt caro xp̄iſub ſpecie panis et illa ſpecies panis obtegatur carne illaadhuc reſtat prima ſcilicet aut illa caro eſt caro xp̄i autalterius. non xp̄i: quia non videtur rationi conſonum.dominus velit caro ſua in propria ſpecie ſit manifeſta.et ipſa ſic manifeſta ſit ſuipſius velate ſub ſacramento etopertulū velamen. Que enim poſſet aſſignari ratio illius duplicis velaminis. et cum hoc ſit dupliciter velate reuelatio. Si caro alterius: tūc querit̉. aut bouis aut ouisaut cuiꝰ? Si diceretur eſt caro de nouo condita. hocvidett̉: quia nulla alia caro a carne xp̄i oſtenderet veritatēipſius ſacramenti ſcilꝫ caro xp̄i vera: eſſet ſub ſpecieeſt ſacramentū. Itē caro xp̄i velatur ip̄o ſacramento. neeuacuatur meritum fidei. ergo ex reuelatione ipſius euacuatur. huiuſmodi autem euacuatio fit in diſpendiū humane vtilitatis: ergo cum diuina prouidentia condeſcendente humane vtilitati prouiſum ſit de hoc ſacramento:videtur caro xp̄i in ſua ſpecie oſtenditur. Reſponſio in caſu propoſito nihil me ſcire cōfiteor. vnde nihil diffiniendo vel aſſerendo dico. ſed ſalua ſententia meliori tm̄opinandetur igitur inſipntie mee quando pꝰ conuerſionem panis in corpus xp̄i et vini in ſanguinem opere mirabili apparet puer vel in eleuatione corporis chriſtivel al̓s ſeu fruſtum carnis ſanguinis in calice̓: eſt xp̄cvel caro chriſti et fanguis. exquo enim huiuſmodi reuelationes ſolent fieri in condeſcenſione defectus fidei alicuiꝰvt videlicet fides ſacramenti huius roboraretur. Si aūtcaro vel ſanguis ſic apparens eſſet alicuius animalis velſubito creata. nullum argumentum veritatis induceret. ſꝫſolummodo caro vl̓ ſanguis xp̄i. Unde non videtur obcauſam pretactam debeat apparere caro vel ſanguis niſiipſius domini. Si enim virtute aliqua oſtenderetur alicuiheſitanti caro vel ſanguis alienus. licet forte ex hac oſtenſione excitatus eſſet ad credulitatem vel fidem: non tamēproueniret hec credulitas ex ſigno vl̓ oſtenſione veritatisſed potius falſitatis. quia ex hoc in tali apparentia creditur eſſe caro domini vel ſanguis quod apparet: crediturveritas ipſius ſacramēti. Si enim crederetur eſſe caro vl̓ſanguis bouis: nunꝙͣ propter hoc crederetur veritas ipſius ſacramenti. nec credi deberet. quia ergo oſtenſio ipſiſacramentalis debet fieri per indicia vera ſimulatavel ficta: videtur dicendū caro vel ſanguis in huiuſmodi apꝑitione quando a domino eſt. eſt ipſius domini. a domino eſſe dico: quia hmōi apparitōnes qn̄qꝫ accidut hūana ꝓcuratōne forte dyabolica. ꝓpter hanc ratōnemalias pretactas et quia in enarratōne Gip̓imūdi nominatur caro et ſanguis domini: videtur debere dici ſicut dictūeſt. Ad illud quod obijcitur. corpꝰ xp̄i non eſt niſi duobus modis ⁊cͣ. Dicendum hoc verum eſt regularit̓. diſpenſatiue tamen vt in ꝯdeſcenſioneꝫ defectus alicuius fidei. vel ꝓpter aliquam aliā differentiaꝫ oſtendet̉ et apparetalio modo et maxime in caſu pretacto et ꝯſimili. Quandoqꝫ em̄ corpus ſuū velatū ipſo ſacramento alicui reuelatvnde accidit corpus ſuū vni eſt velatum alij eſt reuelatūvt ex facti noticia et reuelatione fide digna certum habet. Ad illud quod obijcitur. caro que apparet quandoqꝫꝯputreſcit ⁊cͣ. Dicendum hoc nunꝙͣ accidit qn̄ ab ipſodn̄o eſt hmōi apparitio: ſꝫ ſolūmodo qn̄ fit hūana procuratione vel forte dyabolica oꝑatione. Ad aliud dicenduꝫ oportet ipſe ſpēs ſint obtecte carne que apparet. ſꝫipſa caro dei que velata eſt ſpecie panis diſpenſatione diuina reuelatur vni vel pluribus: ẜm diuina ſapiētia decreuit humane vtilitati congruere. Si autem quereret̉quomodo poſſet caro xp̄i aliter oſtendi in propria ſpecieet alij coexiſtenti ſpecie velari ſacramento.Preterea caroxp̄i que eſt glorificata quomodo poſſet oſtendi in ſpē carnis corruptibilis. Reſponſio. angelo aſſumpto corporeoſtendit ſe cui vult: et cui non vult non oſtendit ſe. Similiter diuina volūtate qua res et opera ordinantur ẜm vtilitate humane conueniunt. oſtenditur corpus chriſti vniſine velamine et alij ſub velamine. Preterea. licet dominꝰreſurrexit a morte glorificatus: in carne tamē exhibuit ſeviſibilem et palpabileꝫ. Unde vltimo Math̓. habetur.mulieres tenuerūt pedes. xxij. Ioh̓. thomas miſit dgitū in vulneribus pedū eius et manꝰ in latere. Unde prebens ſe palpabilem: ſe quaſi mortalem oſtendit cum tamēeſſet immortalis. Unde dominus ẜm condeſcenſioneꝫ humane infirmitatis oſtendit ſe talem: qualem ſe congruithuic et qualis huic. Ad aliud dicendum. licet in meritum fidei congruat fidelibus corpus xp̄i veletur. heſitantibus tamen in fide ꝯgruit vt reueletur in roboratōemfidei. Unde vtroqꝫ modo ꝓuidet diuina ꝓuidentia humane vtilitati.Nembrum quintumOnſequenter querit̉. vtrū ſpeciebꝰ panis etvini ſolutis redeat ſubſtantia panis vini.Et videt̉ ſic: hoc ſi aliꝗd ꝯpoſitum exduobꝰ. ſi vnū ꝯtingit reꝑiri ſe: alteruꝫ ſimiliter. ſed phnis ꝯponit̉ ex ſua ſpecie ſenſibili et eius ſubſtantia: ergo ſi eſt alterū iſtoꝝ reꝑire ſe: et reliquū. ſedmum reꝑitur facta cōuerſione panis in corpus xp̄i: ergoet ſecundum reꝑietur. ſed conſtat non reꝑietur niſi ſolutis ſpeciebus ſenſibilibꝰ: illis ſolutis erit ſubſtantia panis ſine illis. hoc autem non erit niſi ſubſtantia redeat: ergo ⁊cͣ. Item ſicut ne fiat preiudicium ſacramento cōueniebat ſubſtantia panis totaliter mutaretur in corpusxp̄i: ſimiliter ne fieret preiudicium nature deſinente ſacramento. conuenit rediret ſubſtantia panis. ergo ſicut virtute diuina primum conuenienter fit: ſimiliter et ſecundūSine enim preiudicio nature non poſſet ſubſtantia paīsomnino et irreparabiliter redigi in non ens. Item in ſacramento iſto contingit reperire ſubſtantiam panis cumſpeciebus ſenſibilibus ante conſecratōneꝫ. conſecrationefacta eſt ſpecies panis preter ſubſtantiam. et eſt ibi verumcorpus xp̄i ſub illis ſpēbus ſenſibilibꝰ. Solutis aūt ſpeciebus illis. aut eſt ibi aliquid: aut nihil. nihil: qꝛ tactꝰīmutat̉: ergo aliquid. ſpēs ſenſibiles panis: ille ſolute ſunt. Non corpꝰ xp̄i. ſimilit̓ nec aliqua ſubſtātia de no